Ba vị tướng: Hé lộ ân tình cảm động, góc khuất ít người biết.

Đại tướng Hoàng Sâm, đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, đã nhận được sự tin cậy tuyệt đối từ Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người đồng hương luôn trân trọng tài năng quân sự và chính trị xuất sắc của ông. Mối ân tình giữa Hoàng Sâm và Võ Nguyên Giáp được bồi đắp từ tình đồng chí sâu sắc, thể hiện qua việc ông được giao nhiều trọng trách quan trọng, đặc biệt trong chiến trường miền Nam sau Mậu Thân 1968. Bài báo cũng tiết lộ mối quan hệ thông gia đặc biệt khi con gái Đại tướng Hoàng Sâm kết hôn với con trai "tướng" tình báo Mười Hương (Trần Quốc Hương). Cả ba vị tướng vĩ đại này đều là những biểu tượng của sự cống hiến, tình đồng chí và những giá trị nhân nghĩa, trí đức sâu sắc trong suốt hành trình cách mạng.

(QBĐT) – Trong suốt hành trình hoạt động cách mạng, Đại tướng Hoàng Sâm đã nhận được vô vàn tình cảm quý mến, sự chở che và tin cậy từ đồng chí, đồng đội cùng nhân dân. Bên cạnh mối ân tình sâu sắc mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho ông, Đại tướng Hoàng Sâm còn có những gắn bó mật thiết, khó tả thành lời với Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp và “tướng” tình báo Mười Hương.

Hai vị tướng đồng hương, tâm giao

Những ngày cuối tháng 11 tại Thủ đô Hà Nội. Trong căn nhà ấm cúng trên phố Vương Thừa Vũ, bà Hoàng Mộng Liên, người con gái thứ hai của Đại tướng Hoàng Sâm, đã dành trọn buổi chiều để chia sẻ câu chuyện với chúng tôi – những người con từ quê hương Quảng Bình đến thăm.

Mở đầu cuộc trò chuyện, bà Liên bùi ngùi kể lại: Nhờ sự quan tâm đặc biệt của Bác Hồ, cha mẹ tôi đã nên duyên vợ chồng khi cha tôi bước sang tuổi 33. Mẹ là Phan Thị Mỹ Lệ, nguyên là nữ sinh trường Đồng Khánh (Hà Nội), sau này trở thành giáo viên cấp hai bộ môn Văn-Sử. Cha mẹ có năm người con: Hoàng Thị Lan (sinh năm 1948, đã từ trần), Hoàng Mộng Liên (sinh năm 1950) là tôi, Hoàng Sùng (sinh năm 1952), Hoàng Thu Thủy (sinh năm 1955) và Hoàng Hải (sinh năm 1961, đã từ trần).

Đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, lịch sử ghi nhận sự kiện vào năm 1940, khi đồng chí Trần Văn Kỳ (tức Hoàng Sâm) sang Tĩnh Tây (Trung Quốc) tham gia lớp huấn luyện quân sự do Quốc dân Đảng tổ chức, ông đã gặp lại Thầu Chín – Nguyễn Ái Quốc. Cũng trong dịp này, Trần Văn Kỳ hội ngộ với các đồng chí Võ Nguyên Giáp và Phạm Văn Đồng. Bằng nhãn quan chiến lược của mình, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã sớm nhận ra ở người đồng hương một tài năng thiên bẩm, hội tụ cả năng lực quân sự và chính trị xuất sắc.

Năm 1947, trong tác phẩm “Đội quân giải phóng”, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã trân trọng ngợi ca tướng Hoàng Sâm: “Đây là Hoàng Sâm, đội trưởng, từ lúc bé đã thoát ly gia đình đi làm cách mạng, bôn tẩu từ trong nước sang Xiêm La (Thái Lan) và Trung Quốc. Trở về hoạt động ở miền biên giới… Từng lặn lội trong dân chúng Kinh, Thổ, Mán, Nùng… Từng vũ trang chiến đấu nhiều với quân tuần tiễu của Pháp và làm cho bọn thổ phỉ nghe tiếng là phải khiếp sợ.”

Hồi tưởng về Đại tướng Hoàng Sâm, bà Hoàng Mộng Liên xúc động bày tỏ: Cha tôi là một vị tướng của trận mạc. Trong những giai đoạn cam go nhất của cách mạng và bất cứ nơi nào phong trào cần đến, Đảng, Bác Hồ và quân đội đều tuyệt đối tin tưởng giao phó trọng trách cho cha. Sau cuộc Tổng tấn công và nổi dậy Mậu Thân 1968, chiến trường miền Nam, đặc biệt là mặt trận Trị-Thiên, đối mặt với vô vàn khó khăn, đòi hỏi phải có một nhân vật đủ khả năng, bản lĩnh để trực tiếp lãnh đạo phong trào.

Một lần nữa, cha tôi vinh dự được Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp tin tưởng lựa chọn, giao phó nhiệm vụ vào Nam chiến đấu. Chính Bác đã đích thân gửi thư cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp, căn dặn “anh Văn” nhắn tướng Hoàng Sâm vào gặp Bác trước ngày lên đường: “Kính gửi chú Hai! 7 giờ sáng mai (thứ tư) hoặc ngày kia (thứ năm), Bác muốn gặp đồng chí Hoàng Sâm. Khi gặp, Bác nên dặn dò những điều gì? Thân ái. 2/7/1968. Bác”.

“Bác Giáp là người vô cùng tình cảm. Cha tôi hy sinh năm 1968, đến năm 1991, mẹ tôi cũng qua đời. Dù đã 23 năm trôi qua kể từ khi cha tôi ra đi, nhưng hay tin vợ của đồng đội mất, bác Giáp vẫn đến tận nhà chia buồn. Mối ân tình giữa bác Giáp với cha tôi và gia đình thật sự hiếm có, được bồi đắp từ tình đồng chí, tình đồng hương, và sự gắn bó sâu sắc trên con đường hoạt động cách mạng… Gia đình chúng tôi luôn ghi nhớ công ơn của bác Giáp!”, bà Hoàng Mộng Liên xúc động chia sẻ.

Hai vị tướng thông gia, tri kỷ

Tại phòng khách nhà bà Hoàng Mộng Liên, ở vị trí trang trọng nhất, treo một bức tranh lớn vẽ chân dung Đại tướng Hoàng Sâm và ông Mười Hương đứng cạnh nhau. Trong câu chuyện, khi chúng tôi đề cập đến xuất xứ của bức tranh, bà Hoàng Mộng Liên xúc động tiết lộ: “Ông Mười Hương chính là bố chồng tôi”.

Ông Trần Quốc Hương, tên thật là Trần Ngọc Ban (sinh năm 1924), quê quán xã Vụ Bản, huyện Bình Lục (Hà Nam), tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1937. Đến năm 1943, ông trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương. Nhắc đến Mười Hương là nhắc đến một “tướng” tình báo chiến lược lừng danh trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, người thầy vĩ đại của những huyền thoại tình báo như Vũ Ngọc Nhạ, Lê Hữu Thúy, Phạm Ngọc Thảo, Phạm Xuân Ẩn…

Sau năm 1975, ông Trần Quốc Hương đã liên tục đảm nhiệm các trọng trách: Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Phó Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh và TP. Hà Nội, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, Trưởng ban Nội chính Trung ương. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng từ khóa IV đến khóa VI, và Bí thư Trung ương Đảng khóa VI. Ông Mười Hương đã từ trần vào năm 2020.

Bà Hoàng Mộng Liên kể: “Không biết duyên phận an bài thế nào, tôi đã về làm dâu trong gia đình bố Mười Hương. Chồng tôi là Đại tá, Tiến sĩ Trần Quang Trung, con trai trưởng của bố Mười Hương, cũng là một sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam. Giờ đây, anh Trần Quang Trung đã không còn nữa, anh đã về với hai người bố thân yêu của mình”.

Về chuyện riêng gia đình, bà Hoàng Mộng Liên khá kín đáo. Tuy nhiên, khi nhắc đến hai người bố, bà tràn đầy niềm tự hào. Ở hai con người tài năng thiên bẩm này, có một điểm chung sâu sắc: đó là luôn lấy nhân nghĩa, trí đức làm kim chỉ nam để đối nhân xử thế và chiến thắng kẻ thù, đồng thời luôn đong đầy tình yêu thương. Như sinh thời ông Mười Hương từng quan niệm: “Tình báo Việt Nam lấy văn hóa bản địa để cảm hóa và chiến thắng quân thù”. “Cái nhân đức, lễ nghĩa, tình yêu thương mà hai người bố đã vun đắp được gia đình chúng tôi tiếp nối, gìn giữ và phát huy để thế hệ con cháu mãi mãi tự hào noi theo”, bà Hoàng Mộng Liên tâm niệm sâu sắc.

Thanh Long