Khẩn cấp: Trường học chấn chỉnh quản lý tài chính – Bạn có biết điều gì đang xảy ra?

Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã phát hiện nhiều sai phạm, hạn chế và tồn đọng nghiêm trọng trong việc tuân thủ các quy định pháp luật về tài chính tại một số cơ sở giáo dục ở xã Phong Nha và phường Đồng Thuận. Các vi phạm chủ yếu bao gồm việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ thiếu sót hoặc dựa trên văn bản hết hiệu lực, phân bổ nguồn thu học phí không đúng quy định (thiếu trích quỹ cải cách tiền lương), và chậm trễ trong công khai ngân sách, dự toán, quyết toán.
Một số trường còn bỏ sót tổng hợp quyết toán các khoản thu ngoài ngân sách, chưa lập dự toán chi tiết cho nguồn tài trợ, không chi trả đầy đủ phụ cấp cho giáo viên dạy trẻ khuyết tật, và lập, thanh toán chứng từ mua sắm không hợp lệ. Các sai phạm này được xác định thuộc trách nhiệm của hiệu trưởng, bộ phận kế toán và các cá nhân liên quan. Thanh tra tỉnh yêu cầu các trường khắc phục, ban hành các quy chế nội bộ phù hợp, tăng cường kiểm tra, kiểm soát tài chính và thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách theo quy định pháp luật.

QUẢNG TRỊ – Công tác thanh tra việc tuân thủ các quy định pháp luật về tài chính tại một số cơ sở giáo dục trên địa bàn xã Phong Nha và phường Đồng Thuận đã được Thanh tra tỉnh triển khai, qua đó phát hiện nhiều sai phạm, hạn chế và tồn đọng. Việc này nhằm mục đích hỗ trợ các trường học kịp thời điều chỉnh, khắc phục để đảm bảo sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành.

Trong quá trình kiểm tra việc xây dựng, thực hiện các quy chế và công khai tài chính, Thanh tra tỉnh đã ghi nhận nhiều đơn vị chưa tuân thủ đầy đủ quy định về xây dựng và ban hành quy chế chi tiêu nội bộ. Điển hình là tại Trường THCS Phúc Trạch, quy chế chi tiêu nội bộ vẫn còn thiếu sót trong việc cụ thể hóa điều kiện, tiêu chuẩn và định mức chi theo yêu cầu của Thông tư số 56/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Đáng chú ý, quy định về phân bổ nguồn thu học phí với 60% dành cho hoạt động chuyên môn và 40% cho chi lương cán bộ, giáo viên đã không phù hợp với Nghị định số 60/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Theo đó, đơn vị phải trích 40% nguồn thu học phí để hình thành quỹ cải cách tiền lương. Bên cạnh đó, Trường THCS Lộc Ninh khi xây dựng quy chế đã dựa trên một số văn bản pháp lý đã hết hiệu lực, gây ra sự không đồng bộ trong hệ thống văn bản pháp luật áp dụng.

Liên quan đến việc thực hiện quy chế quản lý và sử dụng tài sản công, Thanh tra tỉnh đã chỉ ra rằng Trường mầm non Phong Nha, Trường THCS Phong Nha, Trường THCS Phúc Trạch và Trường THCS Lộc Ninh vẫn còn áp dụng một số văn bản pháp lý không còn hiệu lực. Đặc biệt, tại Trường THCS Phong Nha, việc công khai ngân sách đối với các dự toán bổ sung và quyết toán vẫn còn chậm trễ, chưa đáp ứng kịp thời gian quy định tại Thông tư số 61/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Kiểm tra tài chính cho thấy nhiều trường học bộc lộ sai phạm và hạn chế trong tuân thủ pháp luật về tài chính – Ảnh: B.T

Trong khía cạnh lập dự toán, quyết toán, quản lý và sử dụng kinh phí, Trường THCS Lộc Ninh đã bỏ sót việc tổng hợp quyết toán các nguồn thu ngoài ngân sách, bao gồm học phí, các khoản thu dịch vụ và nguồn vận động, hỗ trợ trong các năm học 2023-2024, 2024-2025 vào báo cáo quyết toán hàng năm. Hành vi này chưa tuân thủ đúng quy định tại Thông tư số 24/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính, Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) và Nghị quyết số 48/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Quảng Bình (trước đây).

Trường mầm non Phong Nha và Trường THCS Phúc Trạch cũng chưa thực hiện lập dự toán chi tiết cho từng hạng mục, nội dung dự kiến từ nguồn tài trợ, cần được phê duyệt kế hoạch vận động tài trợ. Điều này là chưa đúng với Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT.

Đối với việc thực hiện chính sách dành cho giáo viên, Trường THCS Lộc Ninh đã không chi trả phụ cấp và chính sách cho giáo viên trực tiếp giảng dạy trẻ khuyết tật theo phương thức giáo dục hòa nhập, trái với quy định tại Nghị định số 28/2012/NĐ-CP của Chính phủ.

Tại Trường THCS Phong Nha, Trường THCS Lộc Ninh, Trường tiểu học số 2 Bắc Lý và Trường tiểu học và THCS Quang Phú, việc lập và thanh toán một số hồ sơ, chứng từ mua sắm, sửa chữa không đảm bảo tính hợp lệ theo quy chế chi tiêu nội bộ và quy chế quản lý tài sản công của đơn vị. Ngoài ra, tại Trường tiểu học và THCS Quang Phú, danh sách thu tiền và một số chứng từ còn thiếu thông tin xác nhận đầy đủ từ người nộp tiền cho từng trường hợp cụ thể.

Trong thực hiện các khoản thu ngoài ngân sách, Trường THCS Lộc Ninh chưa tuân thủ Nghị quyết số 48/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Quảng Bình (cũ) về miễn, giảm các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Nguyên nhân là do thiếu văn bản thỏa thuận, thống nhất với Ban đại diện cha mẹ học sinh về đối tượng và mức miễn, giảm.

Tại Trường tiểu học số 2 Bắc Lý, Ban đại diện cha mẹ học sinh trường đã thực hiện một số khoản chi không phù hợp với Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT và Quyết định số 2851/QĐ-UBND ngày 9/8/2017 của UBND tỉnh Quảng Bình (cũ).

Các sai phạm, tồn tại và hạn chế nêu trên thuộc trách nhiệm của hiệu trưởng các trường trong công tác quản lý, chỉ đạo và kiểm tra. Đồng thời, bộ phận kế toán và các cá nhân có liên quan cũng phải chịu trách nhiệm trong việc tham mưu, lập và kiểm soát hồ sơ, chứng từ theo chức trách, nhiệm vụ được phân công.

Dựa trên kết luận thanh tra, Thanh tra tỉnh đã yêu cầu các trường sau khi triển khai Đề án số 3850/ĐA-UBND ngày 5/8/2026 của UBND tỉnh Quảng Trị, kế thừa quyền và nghĩa vụ pháp lý của các trường học được thanh tra, tổ chức rút kinh nghiệm đối với các tập thể, cá nhân có liên quan đến các vi phạm, tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra. Các đơn vị cần khẩn trương ban hành các quy chế, quy định nội bộ đảm bảo phù hợp và đúng với quy định pháp luật hiện hành.

Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát hồ sơ, chứng từ, quản lý tài chính, tài sản và thực hiện lập dự toán, quyết toán các nguồn kinh phí một cách đúng quy định. Việc thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với giáo viên, người lao động và học sinh, đặc biệt chú trọng chế độ, chính sách cho giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh khuyết tật theo phương thức giáo dục hòa nhập, quy định tại Nghị định số 28/2012/NĐ-CP của Chính phủ là hết sức cần thiết.

UBND xã Phong Nha và UBND phường Đồng Thuận được yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn các trường học thực hiện các quy định về quản lý tài chính, tài sản, chế độ, chính sách và công khai tài chính, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật.

Bùi Thành