Giải quyết, xét xử: Làm sao để nhanh hơn và hiệu quả hơn?

Trong năm 2026, Hệ thống TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ, giải quyết 7.539 trên tổng số 7.701 vụ việc thụ lý, đạt tỷ lệ 97,9% và vượt các chỉ tiêu đề ra ở nhiều lĩnh vực như án hình sự (98,84%), dân sự (97,69%) và hành chính (100%). Đơn vị đã duy trì hoạt động xét xử thông suốt, nâng cao chất lượng tranh tụng và công tác hòa giải, thành công hòa giải 3.905 vụ. Đặc biệt, TAND Quảng Trị đã tiên phong ứng dụng công nghệ thông tin với 132 phiên tòa trực tuyến, số hóa 100% hồ sơ cũ và làm sạch dữ liệu, đặt nền móng vững chắc cho mô hình Tòa án điện tử. Những thành tựu này đã góp phần quan trọng vào việc bảo vệ an ninh chính trị, giữ vững trật tự xã hội và phát triển kinh tế – xã hội bền vững của địa phương, đồng thời định hướng tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng xét xử trong tương lai.

QUẢNG TRỊ – Trong năm 2026, Hệ thống Tòa án nhân dân (TAND) hai cấp tỉnh Quảng Trị đã kiên định nỗ lực trong việc củng cố tổ chức, tối ưu hóa bố trí nhân sự, xác định rõ ràng và thực thi quyền hạn, đồng thời tiếp nhận đầy đủ hồ sơ, tài liệu, tài sản, cơ sở vật chất và dữ liệu. Nhờ đó, hoạt động xét xử và giải quyết các vụ việc đã được duy trì thông suốt, không gián đoạn. Đến thời điểm hiện tại, TAND hai cấp tỉnh đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ và chỉ tiêu đề ra, góp phần then chốt vào việc bảo vệ an ninh chính trị, giữ vững trật tự, an toàn xã hội và thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững của địa phương.

Đạt và Vượt Mức Các Mục Tiêu Đề Ra

Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao từ Ban Thường vụ Đảng ủy, Chánh án TAND tối cao, cùng sự hỗ trợ tích cực của cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan hữu quan, trong năm 2026, TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, đạt được nhiều thành tựu nổi bật.

Cụ thể, TAND hai cấp đã thụ lý 7.701 vụ việc và hoàn thành việc giải quyết, xét xử 7.539 vụ, đạt tỷ lệ ấn tượng 97,9%. Trong đó, TAND tỉnh đã xử lý 531/554 vụ, đạt 95,85%; các TAND khu vực giải quyết 7.008/7.147 vụ, đạt 98,06%. Đáng chú ý, so với năm 2025, số lượng vụ án thụ lý đã tăng 1.013 vụ, và số vụ việc được giải quyết cũng tăng thêm 1.030 vụ.

Trong lĩnh vực án hình sự, năm 2026, TAND hai cấp đã thụ lý 1.207 vụ với 2.463 bị cáo, và đã giải quyết, xét xử thành công 1.193 vụ liên quan đến 2.436 bị cáo, đạt tỷ lệ 98,84% về số vụ, vượt 8,84% so với mục tiêu đã đề ra. Hoạt động xét xử các vụ án hình sự được tiến hành nghiêm minh, đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, kiên quyết loại trừ tình trạng kết án oan người vô tội cũng như không để lọt tội phạm. Các quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung đều được thực hiện dựa trên cơ sở pháp luật vững chắc. Chất lượng tranh tụng tại phiên tòa liên tục được cải thiện, và mức hình phạt áp dụng luôn tương xứng với tính chất cùng mức độ của hành vi phạm tội.

Một phiên toà hình sự được tổ chức công khai tại Toà án nhân dân tỉnh trong năm 2026 – Ảnh: V.H

Đối với các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, cũng như lao động, TAND hai cấp đã giải quyết 6.262 trên tổng số 6.410 vụ việc thụ lý, đạt tỷ lệ 97,69%, vượt 12,69% so với chỉ tiêu kế hoạch. Trong đó, các tranh chấp dân sự chủ yếu vẫn tập trung vào lĩnh vực đất đai và hợp đồng tín dụng, với tính chất ngày càng phức tạp và đòi hỏi sự giải quyết tinh tế.

Trong năm 2026, TAND hai cấp đã thành công hòa giải 3.905 vụ việc theo đúng thủ tục tố tụng, đạt tỷ lệ 64,23%. Thành quả này đã góp phần đáng kể vào việc đẩy nhanh quá trình giải quyết các tranh chấp, giảm tải áp lực công việc cho các Thẩm phán và duy trì sự ổn định xã hội tại địa phương.

Công tác hòa giải, đối thoại theo quy định của Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án đã được triển khai một cách hiệu quả. Trong năm 2026, TAND hai cấp đã chuyển 865 vụ việc sang thủ tục hòa giải, đối thoại, trong đó có 680 vụ việc đạt thành công, chiếm tỷ lệ 78,61%. Về án hành chính, TAND hai cấp đã thụ lý và giải quyết dứt điểm 84 vụ trên tổng số 84 vụ đã thụ lý, đạt tỷ lệ 100%. Con số này không chỉ tăng 22 vụ so với cùng kỳ năm 2025 mà còn vượt 35% so với chỉ tiêu được giao.

Trong giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến 30/9/2026, với thẩm quyền mới được giao, TAND tỉnh đã thụ lý 10 đơn đề nghị giám đốc thẩm và đã giải quyết, xét xử toàn bộ 10 vụ, đạt tỷ lệ 100%. Đây là một trong những trọng trách mới đầy ý nghĩa, khẳng định vai trò quan trọng của TAND tỉnh trong việc xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm đối với các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.

Đổi Mới Hoạt Động, Phụng Sự Công Lý Toàn Diện

Trong bối cảnh hiện nay, TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị đã chủ động xây dựng các chương trình và kế hoạch công tác bài bản, xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể đến từng đơn vị, từng chức danh tư pháp và người đứng đầu. Quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức được triển khai đồng bộ, đảm bảo hoạt động của TAND hai cấp luôn được duy trì ổn định, không để phát sinh bất kỳ khoảng trống nào về thẩm quyền hay sự gián đoạn trong quá trình giải quyết các vụ án, vụ việc.

Một phiên tòa xét xử theo hình thức trực tuyến – Ảnh: V.H

Trong khoảng thời gian từ ngày 1/10/2025 đến 30/9/2026, TAND hai cấp đã tổ chức thành công 132 phiên tòa trực tuyến. Cụ thể, TAND tỉnh thực hiện 37 phiên, trong khi các TAND khu vực tiến hành 95 phiên (bao gồm 26 phiên tòa trực tuyến được tổ chức để rút kinh nghiệm). Đặc biệt, TAND tỉnh đã chủ động bố trí điểm cầu thành phần, tạo điều kiện thuận lợi cho Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm trực tuyến 34 phiên tòa bao gồm các vụ án hình sự, dân sự và hành chính.

Những kết quả nổi bật này minh chứng cho sự mở rộng liên tục của việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong mọi hoạt động xét xử tại TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị. Đồng thời, TAND hai cấp đã tổ chức 112 phiên tòa rút kinh nghiệm, nhằm nâng cao năng lực xét xử, kỹ năng điều hành phiên tòa, khả năng tranh tụng và áp dụng pháp luật cho đội ngũ cán bộ. Công tác công khai bản án, quyết định tiếp tục được ưu tiên, với 5.987 bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật đã được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án. Các quyết định thi hành án cũng được thực hiện một cách kịp thời, không để xảy ra tình trạng quá hạn theo quy định pháp luật.

Ông Trần Hữu Sỹ, Phó Chánh án TAND tỉnh Quảng Trị, chia sẻ: “Tiếp nối những thành tựu đã gặt hái, với phương châm hành động “Đổi mới, đoàn kết, trách nhiệm, kỷ cương, chất lượng, vì công lý”, đơn vị chúng tôi đã định hình một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm cho giai đoạn sắp tới. Cụ thể, chúng tôi sẽ cụ thể hóa các chỉ tiêu đã được Quốc hội ban hành tại Nghị quyết số 34/2026/QH16 thành các nhiệm vụ quản lý, điều hành phù hợp với đặc thù của từng đơn vị; siết chặt kiểm soát tiến độ và chất lượng giải quyết án, kiên quyết không để xảy ra tình trạng án quá hạn do các nguyên nhân chủ quan. Đồng thời, không ngừng nâng cao chất lượng bản án, quyết định, đặc biệt tập trung vào các vụ án dân sự, đất đai, kinh doanh, thương mại, hành chính và những vụ án phức tạp, thu hút sự quan tâm của dư luận xã hội. Chúng tôi cũng sẽ kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ án bị hủy, sửa; đảm bảo tuyệt đối không để xảy ra tình trạng oan sai người vô tội, không bỏ lọt tội phạm; và thực hiện nghiêm túc việc ra quyết định thi hành án hình sự đúng thời hạn quy định.

Cùng với đó, chúng tôi sẽ đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, đồng thời duy trì kiểm tra chuyên môn cả định kỳ và theo chuyên đề nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các sai sót, vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật. Tăng cường các buổi sinh hoạt chuyên môn, trao đổi nghiệp vụ và tổng kết thực tiễn xét xử cũng là ưu tiên hàng đầu. Đặc biệt, chúng tôi sẽ dành sự chú trọng đặc biệt cho công tác giám đốc thẩm, tái thẩm theo thẩm quyền mới được giao cho Tòa án tỉnh.

Hệ thống TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị tiếp tục khẳng định hòa giải, đối thoại là giải pháp then chốt nhằm giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng, hiệu quả, góp phần giảm tải áp lực xét xử và hạn chế đáng kể các khiếu kiện kéo dài. Song song đó, chúng tôi sẽ quyết liệt đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển mô hình Tòa án điện tử, tập trung vào việc số hóa toàn bộ hồ sơ và dữ liệu án; đảm bảo cập nhật đầy đủ, chính xác dữ liệu trên hệ thống Nền tảng quản lý án toàn trình; đồng thời tăng cường ứng dụng chữ ký số, hồ sơ điện tử, xét xử trực tuyến và các nền tảng hỗ trợ nghiệp vụ tiên tiến khác.

Đặc biệt, TAND hai cấp đặt trọng tâm vào việc xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, thẩm phán, thẩm tra viên, thư ký có năng lực vượt trội, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Chúng tôi đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, củng cố kỷ luật và kỷ cương công vụ, đồng thời kiên quyết đấu tranh phòng, chống tiêu cực, tham nhũng, và lãng phí. Mục tiêu cuối cùng là kiến tạo một đội ngũ cán bộ Tòa án vững vàng bản lĩnh chính trị, trong sáng phẩm chất đạo đức, tinh thông chuyên môn nghiệp vụ, và luôn mang trong mình tinh thần tận tâm phục vụ Nhân dân.

Văn Minh