Bài báo kể về vụ kiện đau lòng giữa một người mẹ già ngoài 80 tuổi (bà Châu) và con gái ruột (chị Hồng) nhằm đòi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà Châu đã tin tưởng giao giấy tờ cho con gái sau khi dọn về sống chung và đồng ý cho chị Hồng tháo dỡ ngôi nhà cũ của mình. Tuy nhiên, khi bà lâm bệnh nặng và cần giấy tờ để trang trải cuộc sống, chị Hồng lại chối bỏ, từ chối trả lại tài sản của mẹ. Sau nhiều lần hòa giải không thành, bà Châu buộc phải khởi kiện và cả Tòa án sơ thẩm lẫn phúc thẩm đều phán quyết buộc chị Hồng phải trả lại giấy tờ đất cho mẹ. Vụ việc này không chỉ là tranh chấp pháp lý mà còn là câu chuyện đau lòng về sự xuống cấp của đạo lý làm con, nhấn mạnh sự thiêng liêng của tình mẫu tử và trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ tuổi già.
QTO – Vụ kiện gây xót xa này đưa ra ánh sáng một sự thật đau lòng: một người mẹ ở tuổi xế chiều, hơn 80, đứng ở vị trí nguyên đơn, đối mặt với chính con gái ruột – người bà đã mang nặng đẻ đau sinh thành. Vượt lên trên những cân nhắc pháp lý về đúng sai, câu chuyện này chạm đến sâu thẳm đạo lý làm người, bởi tình mẫu tử thiêng liêng vốn không thể nào đem ra cân đong, tính toán thiệt hơn.
Ở ngưỡng cửa tuổi 80, cái tuổi đã “gần đất xa trời”, nếu người mẹ có chút khó tính hay lẩm cẩm, đó cũng là lẽ thường tình của tuổi già. Xã hội ta thường khoan dung với sai lầm của trẻ thơ, cũng như cảm thông cho những nỗi niềm của người cao tuổi. Trong những khoảnh khắc yếu lòng ấy, chính con cái mới là điểm tựa vững chãi nhất, là người có trách nhiệm sẻ chia, chăm sóc và thấu hiểu cho cha mẹ mình.
Châm ngôn xưa “Trẻ cậy cha, già cậy con” đã định hình nên giá trị căn bản của gia đình. Thế nhưng, người con gái trong câu chuyện này, ở tuổi cận kề 50, không còn là đứa trẻ non nớt mà chính người mẹ đã dồn hết yêu thương để nuôi dưỡng. Bản thân chị cũng đã làm mẹ, hẳn đã từng răn dạy con cái về đạo lý và lẽ phải. Song, trước những toan tính cá nhân vị kỷ, chị lại sẵn lòng chà đạp lên tình thâm máu mủ.
Bà Châu, người mẹ già là nguyên đơn, có hai cô con gái, trong đó Hồng là con gái út. Khi Hồng lập gia đình, chính con gái đã ngỏ lời mời bà về sống chung. Cả một đời tần tảo, một mình bà Châu vất vả gom góp nuôi con khôn lớn. Thấy con cái còn khó khăn, bà tự nhủ không có của cải để lại thì còn chút sức tàn, bà sẽ dùng để trông nom cháu, quán xuyến việc nhà, đỡ đần con ngày nào hay ngày đó. Chính vì suy nghĩ ấy, bà Châu đã khăn gói theo con về nhà.
Hơn một năm sau, chị Hồng đã tiến hành tháo dỡ toàn bộ ngôi nhà cũ của bà Châu, trên mảnh đất thừa kế từ cha mẹ bà. Với niềm tin “con ở đâu cha mẹ ở đấy”, và nghĩ rằng rồi đây tuổi già cũng phải nương tựa vào con cái, nhất là khi ốm đau trái gió trở trời, có con kề bên vẫn an lòng hơn, bà Châu đã thuận tình. Suốt mười năm chung sống, tất cả công sức và tâm huyết của bà đều dốc hết cho con cháu.
 |
| Minh hoạ: H.H |
Vào năm 2007, bà Châu bắt đầu lâm bệnh triền miên. Những lời than phiền “bóng gió”, những tiếng bấc tiếng chì của con gái đã khiến bà tự dằn vặt. Cảm thấy mình trở thành gánh nặng cho con, bà quyết định trở về ngôi nhà xưa để sống một mình, nhưng căn nhà ấy đã không còn. Bất đắc dĩ, bà phải nương nhờ vào gia đình người em trai.
Tuy nhiên, một người mẹ có con cái thì làm sao có thể mãi trông cậy, phiền lụy gia đình em trai? Trong tình cảnh khốn cùng, bà đành nhờ cậy sự hảo tâm của bà con thôn xóm, góp tiền xây dựng một căn nhà nhỏ để che mưa nắng. Mọi chuyện có lẽ đã không đi đến bước đường này, nếu không phải trong thời gian chung sống, bà đã tin tưởng giao phó cho chị Hồng cất giữ hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) của mình.
Khi biến cố ập đến, bà Châu đã nhiều lần yêu cầu chị Hồng trả lại GCNQSDĐ, nhưng chị chỉ đưa bản photocopy và khăng khăng rằng giấy tờ gốc đã mất. Bà Châu sau đó phải trình báo chính quyền địa phương, đề nghị cấp lại. Chỉ đến lúc này, chị Hồng mới chịu thừa nhận mình đang nắm giữ các giấy tờ quan trọng đó.
Dù đã nhờ cậy cơ quan chức năng can thiệp, mong muốn của bà Châu vẫn không thành hiện thực. Mối quan hệ mẹ con từ đó trở nên “cách mặt xa lòng”, nguội lạnh. Trong khi đó, bà Châu ngày một tuổi cao sức yếu, không còn khả năng lao động. Bà thực sự cần GCNQSDĐ để có thể chuyển nhượng một phần tài sản, lấy tiền thuốc thang, chữa bệnh và tự trang trải cuộc sống qua ngày.
Trong tình cảnh không còn lựa chọn nào khác, bà Châu buộc lòng phải khởi kiện ra Tòa án, yêu cầu chị Hồng trả lại GCNQSDĐ. Tại các phiên hòa giải do Tòa án triệu tập, chị Hồng đều tìm cách trốn tránh, không tham gia và cũng không giao nộp chứng cứ theo yêu cầu. Cuối cùng, lẽ phải và sự thật đã được phơi bày, không thể chối cãi.
Hội đồng xét xử sơ thẩm đã ra phán quyết buộc chị Hồng phải hoàn trả GCNQSDĐ cho bà Châu. Tuy nhiên, không chấp nhận bản án này, chị Hồng đã kháng cáo toàn bộ, tiếp tục phủ nhận yêu cầu của mẹ với lý do không hề giữ GCNQSDĐ. Chị cho rằng trước đó có mượn một bản nhưng đã trả. Giữa không khí trang nghiêm của phiên tòa phúc thẩm, những lời bao biện của chị Hồng trở nên yếu ớt và lạc lõng.
Cuối cùng, Hội đồng xét xử phúc thẩm đã bác bỏ kháng cáo và giữ nguyên bản án sơ thẩm. Chị Hồng bị buộc phải trả lại GCNQSDĐ cho bà Châu. Trường hợp chị Hồng vẫn cố tình không chấp hành, bà Châu có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định thu hồi và hủy bỏ các GCNQSDĐ đã cấp trước đó, để tiến hành thủ tục cấp lại theo quy định pháp luật.
Trong phiên tòa phúc thẩm hôm đó, bà Châu không thể có mặt do vấn đề sức khỏe, mà ủy quyền cho luật sư đại diện. Trong lời biện hộ đầy xúc động, vị luật sư đã khẳng định: “Chị và bà Châu là mẹ con. Theo lẽ thường tình, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, mẹ con cũng phải là chỗ dựa, là người bao bọc, che chở cho nhau, chứ không phải để một người ngoài như tôi phải đứng ra bảo vệ cho một bà cụ đã ngoài 80. Con cái chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ là đạo hiếu thiêng liêng. Của cải của cha mẹ rồi sau này cũng sẽ thuộc về con cái, vậy cớ sao phải tranh giành với chính đấng sinh thành của mình?”.
D.C.H
* Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi.
