Tình hình tội phạm và tranh chấp dân sự phức tạp, cùng với quá trình hợp nhất tòa án cấp huyện thành tòa án khu vực, đã tạo ra nhiều thách thức cho ngành Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị. Mặc dù vậy, với nỗ lực cao, TAND hai cấp tỉnh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xét xử, thụ lý 6.688 vụ việc và giải quyết 6.509 vụ (đạt 97,32%) trong năm qua. Các TAND khu vực đã đi vào hoạt động ổn định và hiệu quả, đặc biệt trong giải quyết án hình sự (đạt 99,6%), dân sự (96,7%) và hành chính (96,8%), vượt chỉ tiêu và đảm bảo đúng người, đúng tội, không để oan sai. Ngành tòa án tỉnh cũng chú trọng tăng cường vai trò lãnh đạo, đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng xét xử các vụ án, đặc biệt là án tham nhũng, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng mô hình Tòa án điện tử.
QTO – Giai đoạn vừa qua, tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã chứng kiến những diễn biến phức tạp, nổi bật là sự gia tăng của tội phạm ma túy cùng với tính chất gay gắt của các tranh chấp dân sự. Bên cạnh đó, quá trình hợp nhất Tòa án nhân dân (TAND) cấp tỉnh và giải thể TAND cấp huyện để thành lập các TAND khu vực đã tạo ra nhiều biến động và thách thức đáng kể đối với ngành Tòa án trong việc thực thi sứ mệnh được giao. Dù vậy, với tinh thần đoàn kết và nỗ lực bền bỉ, ngành TAND tỉnh đã hoàn thành xuất sắc công tác xét xử, qua đó góp phần vững chắc vào việc đảm bảo an ninh chính trị (ANCT), giữ vững trật tự an toàn xã hội (TTATXH), và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
Kiên cường vượt khó
Trong năm vừa qua, tình hình ANCT và TTATXH trên địa bàn tỉnh tiếp tục được giữ vững. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều yếu tố tác động tiêu cực, ảnh hưởng đến bức tranh chung, điển hình là sự gia tăng đáng kể của tội phạm ma túy và chiều hướng tăng cả về số lượng lẫn tính chất phức tạp của các vụ án dân sự, trong đó chủ yếu là tranh chấp về đất đai.
Theo số liệu thống kê, từ ngày 01/10/2024 đến 30/09/2025, hệ thống TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị đã thụ lý tổng cộng 6.688 vụ việc. Cụ thể, TAND tỉnh thụ lý 1.336 vụ việc và các TAND khu vực thụ lý 5.352 vụ việc. So với cùng kỳ năm 2024, tổng số vụ việc đã thụ lý có sự giảm nhẹ 24 vụ. Mặc dù vậy, đã có những thời điểm cao điểm trong năm, đặc biệt là vào tháng 7/2025, khi số lượng các vụ việc được TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị thụ lý tăng vọt lên 1.785, gây áp lực công việc rất lớn cho ngành Tòa án. Có những tháng, bình quân mỗi thẩm phán phải giải quyết gần 9 vụ việc, vượt xa chỉ tiêu 7 vụ/tháng do TAND tối cao đề ra.
 |
| Phiên tòa sơ thẩm hình sự xét xử vụ án tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy do Tòa án nhân dân khu vực 5-Quảng Trị tổ chức. Ảnh: TAND khu vực 5-Quảng Trị cung cấp. |
Hiện nay, sau 6 tháng thành lập, cả 8/8 đơn vị TAND khu vực trực thuộc TAND tỉnh đã đi vào hoạt động ổn định và đạt hiệu quả cao. Trong bối cảnh được tăng cường thẩm quyền xét xử các loại án dân sự, hành chính sơ thẩm, cùng các vụ án hình sự có mức phạt dưới 20 năm, 8 đơn vị này đã xác định đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm nặng nề. Từ đó, họ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đột phá trong thực hiện nhiệm vụ, mang lại những kết quả đáng ghi nhận.
Điển hình như TAND khu vực 5-Quảng Trị, được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở hợp nhất TAND huyện Cam Lộ (cũ) và TAND TP. Đông Hà (cũ). Đơn vị này có thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 4 đơn vị hành chính bao gồm phường Đông Hà, phường Nam Đông Hà, xã Cam Lộ và xã Hiếu Giang. TAND khu vực 5-Quảng Trị hiện có 34 cán bộ, công chức và người lao động, trong đó có 10 thẩm phán, 16 thẩm tra viên và thư ký, cùng đội ngũ kế toán và nhân sự lao động hợp đồng.
Mặc dù mới đi vào hoạt động với địa bàn rộng và tình hình tội phạm, đặc biệt là ma túy, diễn biến phức tạp, nhưng nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của TAND tỉnh, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan tiến hành tố tụng và tinh thần đoàn kết, nỗ lực của tập thể đơn vị, TAND khu vực 5-Quảng Trị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong năm, đơn vị này đã thụ lý và giải quyết 1.246 trên tổng số 1.272 vụ việc các loại, đạt tỷ lệ 98%; tỷ lệ án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan chỉ chiếm 0,032%; và đã giải quyết 100% số vụ án hình sự đã thụ lý với 348 bị cáo, đảm bảo không để xảy ra tình trạng oan sai hay bỏ lọt tội phạm.
Đảm bảo tiến độ và nâng cao hiệu quả công tác xét xử
Tính từ ngày 01/10/2024 đến 30/09/2025, TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị đã thụ lý 6.688 vụ việc và hoàn thành giải quyết 6.509 vụ việc, đạt tỷ lệ 97,32%. Trong đó, TAND tỉnh thụ lý 1.336 vụ việc và đã giải quyết 1.296 vụ việc, đạt tỷ lệ 97%; các TAND khu vực thụ lý 5.352 vụ việc và đã giải quyết 5.213 vụ việc, đạt tỷ lệ 97,4%. Các vụ việc còn lại chưa giải quyết đều đang trong thời hạn chuẩn bị xét xử theo quy định của pháp luật. Trong năm qua, TAND hai cấp đã phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp tổ chức 85 phiên tòa rút kinh nghiệm theo tinh thần cải cách tư pháp. Đồng thời, các thẩm phán TAND hai cấp đã công bố 4.336 bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật trên cổng thông tin điện tử của tòa án, tăng cường tính minh bạch.
Trong năm 2025, công tác giải quyết, xét xử các vụ án hình sự luôn được TAND hai cấp chú trọng. Đơn vị đã thụ lý 1.305 vụ với 2.388 bị cáo, trong đó đã giải quyết, xét xử 1.300 vụ với 2.355 bị cáo, đạt tỷ lệ 99,6%, vượt 9,6% so với chỉ tiêu đề ra. Bên cạnh đó, TAND hai cấp đã thụ lý 5.321 vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại và lao động, trong đó đã giải quyết, xét xử 5.149 vụ việc, đạt tỷ lệ 96,7%, vượt 11,7% so với chỉ tiêu. Ngoài ra, TAND hai cấp đã thụ lý 62 vụ việc thuộc án hành chính và đã giải quyết, xét xử 60 vụ, đạt tỷ lệ 96,8%, vượt 31,8% so với chỉ tiêu đề ra.
Quá trình giải quyết, xét xử các vụ án hình sự luôn đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không xảy ra tình trạng kết án oan, không bỏ lọt tội phạm, và không để án quá hạn, tạm đình chỉ do nguyên nhân chủ quan của thẩm phán. Việc giải quyết các vụ việc dân sự đều tuân thủ đúng thời hạn quy định của pháp luật. Đặc biệt, vấn đề tranh tụng tại phiên tòa được Hội đồng xét xử chú trọng nhằm đảm bảo mọi phán quyết của tòa án đều dựa trên kết quả tranh luận công khai tại phiên tòa.
Chia sẻ về các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng xét xử, đặc biệt là đối với các vụ án tham nhũng, kinh tế, Chánh án TAND tỉnh Nguyễn Hữu Tuyến nhấn mạnh: “Trong thời gian qua, Đảng ủy TAND tỉnh đã kịp thời ban hành quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong Ban Thường vụ và Ủy viên Ban Chấp hành để tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, đảm bảo triển khai hiệu quả các nhiệm vụ chuyên môn. Đồng thời, chúng tôi đã xây dựng các chương trình, kế hoạch hành động chi tiết để tổ chức thực hiện một cách hiệu quả, trong đó ưu tiên đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại án, phấn đấu hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra. Ngành cũng chủ động, tích cực thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh. Chúng tôi kiên quyết đưa ra xét xử kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật các vụ án tham nhũng, kinh tế, chức vụ nghiêm trọng và các vụ án gây bức xúc dư luận xã hội, đặc biệt là những vụ việc do Ban Chỉ đạo Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh theo dõi, chỉ đạo.
Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm túc trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, đặc biệt là những người đứng đầu cấp ủy và đơn vị. Kế hoạch kiểm tra, thanh tra về kỷ cương, kỷ luật công vụ sẽ được xây dựng và triển khai thường xuyên, đồng thời có những đợt kiểm tra đột xuất nhằm nâng cao hơn nữa trách nhiệm của cán bộ, công chức. Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh công tác xét xử trực tuyến, từng bước xây dựng mô hình Tòa án điện tử để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong bối cảnh hiện nay.”
Nhơn Bốn
