Hướng Lập, một xã vùng biên thuộc Quảng Trị, nổi bật với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, giá trị lịch sử và văn hóa độc đáo của cộng đồng Bru-Vân Kiều. Nơi đây sở hữu những điểm đến hấp dẫn như động Brai huyền bí, từng là nơi trú ẩn trong chiến tranh, và thác Tà Puồng hùng vĩ, thu hút du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ. Từ một vùng đất từng đối mặt nhiều gian khó, Hướng Lập đang chuyển mình mạnh mẽ, lấy du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng làm trọng tâm để phát triển kinh tế – xã hội. Mục tiêu của địa phương là khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, đồng thời bảo tồn rừng, gìn giữ văn hóa truyền thống và nâng cao chất lượng cuộc sống bền vững cho người dân.
QTO – Vươn mình dọc dãy Trường Sơn hùng vĩ, nép mình bên dòng Sê Băng Hiêng thơ mộng, Hướng Lập hiện lên như một bức tranh nguyên sơ, lưu giữ trong lòng những giá trị lịch sử và văn hóa độc đáo được kiến tạo bởi thiên nhiên và dòng chảy thời gian. Từ một vùng biên viễn từng đối mặt với muôn vàn thách thức, Hướng Lập ngày nay đang kiên cường chuyển mình, từng bước khơi dậy những tiềm năng nội tại, tạo đà bứt phá cho phát triển kinh tế – xã hội, nâng tầm chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.
Xã Hướng Lập, được hình thành từ sự hợp nhất của Hướng Việt và Hướng Lập, sở hữu diện tích gần 220km2, với cấu trúc 9 thôn và hơn 3.600 nhân khẩu. Cộng đồng Bru-Vân Kiều chiếm ưu thế với khoảng 98% dân số, duy trì sinh kế chủ yếu qua nông-lâm nghiệp. Địa bàn xã còn bảo tồn gần 15.000ha rừng tự nhiên, là báu vật quý giá cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học và khai thác tiềm năng du lịch sinh thái.
Nơi đây cũng là địa danh in đậm dấu ấn của nhiều sự kiện lịch sử hào hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Từ năm 1967 đến 1972, Cù Bai từng là chiến trường trọng điểm, chứng kiến những đợt oanh tạc khốc liệt của Mỹ hòng chia cắt tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn. Ngày nay, những địa danh gắn liền với khói lửa chiến tranh năm xưa đã hóa thành ký ức lịch sử, góp phần tạo nên nét quyến rũ riêng biệt cho vùng biên cương này.
 |
| Du khách hòa mình, trải nghiệm cảnh sắc kỳ vĩ tại thác Tà Puồng – Ảnh: T.T |
Động Brai huyền tích
Ẩn mình sâu thẳm bên dòng Sê Băng Hiêng, động Brai được đánh giá là một trong những tài nguyên du lịch mang giá trị đặc sắc của Hướng Lập. Lối dẫn vào hang động uốn lượn qua những vách đá sừng sững, phủ kín bởi dây leo và cây cổ thụ rêu phong. Bên trong, một hệ thống thạch nhũ tráng lệ đã được thiên nhiên kiến tạo qua hàng triệu năm địa chất, tạo nên vô vàn hình khối đa sắc màu, kỳ ảo như chốn thần tiên.
Động Brai không chỉ mê hoặc bởi cảnh quan mà còn khắc ghi dấu ấn lịch sử, từng là nơi trú ẩn an toàn, che chở cho cán bộ, chiến sĩ trong những năm tháng kháng chiến gian khổ.
Bên cạnh đó, động Brai còn gắn liền với những truyền thuyết tình yêu son sắt, lòng thủy chung bất diệt trong đời sống tâm linh phong phú của đồng bào Bru-Vân Kiều. Sự giao thoa hài hòa giữa thiên nhiên hùng vĩ, lịch sử bi tráng và văn hóa bản địa độc đáo đã định hình nên sức hút đặc trưng cho danh thắng này. Các chuyên gia hang động nhận định, Brai hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển loại hình du lịch khám phá, trải nghiệm, hứa hẹn trở thành một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch của Hướng Lập trong tương lai.
Thác Tà Puồng réo gọi
Nếu động Brai khoác lên mình vẻ đẹp huyền bí của lòng đất, thì thác Tà Puồng lại là món quà vô giá mà tạo hóa ban tặng cho vùng đất Hướng Lập. Bắt nguồn từ những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn trên đỉnh Voi Mẹp và khu vực đèo Sa Mù, dòng nước tinh khiết quanh năm tuôn chảy, đổ xuống tạo thành ngọn thác trắng xóa giữa đại ngàn hùng vĩ. Khi hè về, Tà Puồng trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ đối với du khách gần xa. Không gian trong lành, mát mẻ, cảnh quan nguyên sơ cùng làn nước trong vắt đã tạo nên một sức mê hoặc khó cưỡng cho địa danh này.
Đặc biệt, cư dân địa phương đã chủ động từng bước tham gia vào mô hình du lịch cộng đồng. Các hộ gia đình tại thôn Trăng-Tà Puồng đã đầu tư phát triển dịch vụ ẩm thực, lưu trú và hướng dẫn du khách trải nghiệm văn hóa bản địa đặc sắc. Anh Hồ Giỏi, Tổ trưởng Tổ du lịch cộng đồng thác Tà Puồng, chia sẻ: “Du khách khi khám phá tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại ở miền Tây Quảng Trị thường dừng chân tại thác Tà Puồng. Họ thực sự ấn tượng trước vẻ đẹp hoang sơ của ngọn thác cùng sự hiếu khách, thân thiện của đồng bào Bru-Vân Kiều nơi đây”.
Từ những bước khởi đầu đầy hứa hẹn, du lịch cộng đồng không chỉ là cầu nối hiệu quả để quảng bá hình ảnh quê hương mà còn mở ra những cơ hội sinh kế mới, bền vững cho người dân Hướng Lập. Đây được đánh giá là một hướng phát triển chiến lược, phù hợp với điều kiện địa phương vốn sở hữu nhiều lợi thế về cảnh quan thiên nhiên trác tuyệt và bản sắc văn hóa phong phú.
 |
| Thác Tà Puồng, một góc nhìn từ trên cao – Ảnh: T.T |
Chắp cánh du lịch cộng đồng
Bước vào giai đoạn 2026-2030, Hướng Lập đặt ra tầm nhìn chiến lược nhằm tối đa hóa các tiềm năng, lợi thế về rừng, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa để kiến tạo những động lực phát triển mới. Trong đó, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn liền với động Brai, thác Tà Puồng và không gian văn hóa Bru-Vân Kiều được xác định là một trong những trọng tâm đột phá.
Ông Nguyễn Minh Tâm, Chủ tịch UBND xã Hướng Lập, khẳng định: Du lịch là kim chỉ nam cho định hướng phát triển bền vững mà địa phương kiên định theo đuổi. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, mà còn phải song hành với công tác bảo vệ rừng, gìn giữ văn hóa truyền thống và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Du lịch cần được định vị như một thế mạnh kinh tế, tạo ra công ăn việc làm, gia tăng thu nhập và thúc đẩy sự phát triển bền vững cho vùng biên giới.
Từ một vùng đất từng đối mặt với nhiều gian khó, Hướng Lập ngày nay đang từng ngày thay da đổi thịt. Những cánh rừng xanh ngát bất tận, những dòng thác hoang sơ kỳ vĩ, những hang động ẩn chứa bao điều bí ẩn cùng khát vọng vươn lên mãnh liệt của cộng đồng đang thổi một luồng sinh khí mới vào miền Tây Quảng Trị. Và chính những giá trị nguyên sơ, chưa được khai phá triệt để này đang trở thành lời mời gọi đầy cuốn hút đối với du khách, nhà đầu tư và những ai khao khát khám phá vẻ đẹp độc đáo của Hướng Lập – một vùng đất giàu bản sắc văn hóa giữa đại ngàn Trường Sơn hùng tráng.
T.Tú
