Ông Ăm Moan, một nhân sĩ uy tín tại thôn Tam Hòa (xã Lìa), dù đã ngoài bát tuần vẫn không ngừng cống hiến cho cộng đồng và phát triển kinh tế gia đình. Nghĩa cử nổi bật nhất của ông là tự nguyện bán bò, bỏ ra hơn 20 triệu đồng và cùng con cái miệt mài xây dựng hệ thống dẫn nước sạch miễn phí từ đập Lìa về phục vụ cả bản, giải quyết nỗi lo thiếu nước sinh hoạt.
Ngoài ra, ông còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội như vận động bà con hiến đất xây trường học, hòa giải các mâu thuẫn trong cộng đồng, góp phần củng cố tình đoàn kết và an lành nơi bản làng. Không chỉ tận tụy với công tác xã hội, ông còn phát triển kinh tế gia đình hiệu quả qua mô hình nuôi cá và đặc biệt là dày công gìn giữ vườn gỗ quý hiếm (giáng hương, trắc) trị giá hàng tỉ đồng, xem đó là di sản cho thế hệ mai sau. Ông Ăm Moan là tấm gương tiêu biểu về lòng tận tụy vì cộng đồng, là cầu nối vững chắc giữa chính quyền và người dân địa phương.
QTO – Vượt ngưỡng bát tuần, với hơn bốn thập kỷ gắn bó cùng Đảng, ông Ăm Moan, một nhân sĩ có uy tín tại thôn A Quan (nay là Tam Hòa, xã Lìa), vẫn không ngừng cống hiến cho phát triển kinh tế gia đình và tận tâm với các hoạt động cộng đồng. Từ nghĩa cử bán bò để dẫn nguồn nước sạch về phục vụ miễn phí cho dân làng, đến việc tích cực vận động bà con hiến đất xây trường học… những hành động thầm lặng của ông đã góp phần kiến tạo tình đoàn kết, duy trì sự an lành nơi bản làng.
Khi nhắc về ông Ăm Moan, người dân A Quan luôn khắc ghi một nghĩa cử cao đẹp: ông đã tự nguyện bỏ ra hơn 20 triệu đồng để xây dựng hệ thống dẫn nước từ đập Lìa về phục vụ miễn phí cho cả bản.
Thuở trước, nguồn nước sinh hoạt luôn là nỗi lo thường trực, đặc biệt mỗi khi mùa khô đến, gây nhiều khó khăn cho bà con. Chứng kiến cảnh ấy, ông Ăm Moan vô cùng trăn trở. Với vai trò là người có uy tín trong cộng đồng, ông nhận định rằng việc chỉ kêu gọi tiết kiệm hay trông chờ hỗ trợ là chưa đủ; cần phải có giải pháp chủ động đưa nguồn nước về gần bản.
Theo đó, ông đã đưa ra quyết định trọng đại: bán đi một con bò đực của gia đình. Số tiền thu được, hơn 20 triệu đồng, được ông dùng để mua sắm vật tư thiết yếu như xi măng, gạch và các vật liệu khác, nhằm đầu tư xây dựng hệ thống dẫn nước từ đập Lìa về bản, đồng thời thiết lập bể chứa và bể lọc, đảm bảo nguồn nước sạch cho bà con sử dụng miễn phí.
Ông Ăm Moan kể lại, để hoàn thành việc dẫn nước về bản, ông cùng các con đã phải vượt núi, đào mương, kiến tạo đường ống dẫn nước ròng rã suốt gần hai tháng trời. Công việc vô cùng nặng nhọc, lại thêm địa hình hiểm trở, đôi lúc khiến ông nản lòng. Tuy nhiên, mỗi khi nghĩ đến cảnh bà con phải vất vả lặn lội xuống các khe suối lấy nước, ông lại tự động viên và khích lệ các con tiếp tục cố gắng. Sau gần hai tháng miệt mài, dòng nước mát lành từ đập Lìa cuối cùng đã chảy về bản, qua bể chứa, bể lọc, phục vụ nhu cầu sinh hoạt miễn phí quanh năm cho người dân.
 |
| Ông Ăm Moan bên những cây gỗ quý hiếm được ông đưa về trồng từ rừng cách đây hơn ba thập kỷ – Ảnh: L.A |
Đối với ông Ăm Moan, việc bán một con bò để cung cấp nước cho bản làng có thể không phải là hành động quá vĩ đại. Song, trong lòng người dân nơi đây, đó lại là một nghĩa cử vô cùng đáng trân trọng, minh chứng cho tấm lòng luôn đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết của ông.
“Ông Ăm Moan luôn tâm niệm đặt lợi ích của bà con lên hàng đầu trong mọi việc. Công trình dẫn nước về bản là một hành động vô cùng thiết thực, giúp giảm bớt gánh nặng sinh hoạt cho người dân. Điều đáng quý hơn cả là ông đã thực hiện việc này bằng chính tiền bạc và công sức của gia đình mình, khiến bà con vô cùng cảm phục,” ông Hồ A Dược, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Lìa, chia sẻ.
Với bề dày kinh nghiệm qua nhiều cương vị công tác tại địa phương, bao gồm cả thời gian đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Ủy ban MTTQVN xã và Phó Chủ tịch HĐND xã, ông Ăm Moan luôn là người được bà con tin cậy, tìm đến mỗi khi cần lời khuyên hay sự vận động. Tại thôn A Quan, ông còn thường xuyên đóng vai trò là người hòa giải các mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng. Phương pháp của ông không phải là áp đặt, mà là khơi gợi để các bên cùng nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, từ đó đạt được tiếng nói chung.
Ngoài ra, ông còn tích cực vận động người dân đồng lòng xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng. Khi địa phương triển khai chủ trương xây dựng Trường TH và THCS A Xing, ông đã tiên phong tham gia vận động bà con hiến đất. Theo quan điểm của ông Ăm Moan, đây là hành động thể hiện sâu sắc tinh thần vì cộng đồng, bởi lẽ trường học không chỉ dành cho một gia đình mà là nơi ươm mầm tương lai cho con em của cả bản làng. Ông khẳng định: “Đất đai tuy quý giá, nhưng con cháu chúng ta cũng rất cần có trường học. Có trường, các cháu mới được học hành tốt hơn. Mỗi người cùng đóng góp một phần, bản làng mới có thể phát triển thịnh vượng.”
Không chỉ tận tụy với các hoạt động cộng đồng, ở tuổi ngoài bát tuần, ông Ăm Moan vẫn duy trì một nếp sống lao động cần mẫn. Từ năm 2007, ông đã cải tạo ao với diện tích hơn 2.000m2 để nuôi khoảng 3.000 con cá trắm cỏ. Thay vì phương pháp nuôi ngắn ngày, ông áp dụng kỹ thuật “đánh tỉa, thả bù” nhằm duy trì đàn cá ổn định lâu dài. Chỉ những con cá đạt trọng lượng khoảng 3-4kg/con mới được ông lựa chọn thu hoạch. Nhờ cách làm khoa học và phù hợp, mỗi năm, mô hình nuôi cá này mang lại cho gia đình ông nguồn thu nhập đáng kể, khoảng 40-50 triệu đồng.
Đáng chú ý, trong khuôn viên vườn nhà, gia đình ông hiện sở hữu hàng chục cây giáng hương cổ thụ và một vườn gỗ trắc rộng gần 2ha. Những loại gỗ quý hiếm này đã được ông dày công gìn giữ từ nhiều thập kỷ trước. Ông Ăm Moan hồi tưởng, từ năm 1994, mỗi khi lên nương, lên rẫy hay vào rừng, nếu bắt gặp những cây giáng hương mọc dại, ông đều cẩn thận đào cây non về trồng xung quanh vườn nhà mình.
Theo dòng thời gian, những cây giáng hương non ngày nào đã vươn mình lớn mạnh, trở thành những thân cây cổ thụ xanh tốt, tạo bóng mát cho khu vườn. Bên cạnh giáng hương, ông còn dành gần 2ha đất để chuyên tâm trồng và chăm sóc cây gỗ trắc. Những khu vườn cây quý này đã gắn bó cùng ông qua bao năm tháng, trở thành một tài sản vô giá của gia đình. Trong nhiều năm qua, đã có hàng chục người ngỏ ý muốn mua lại những cây giáng hương cổ thụ và vườn gỗ trắc với giá trị lên đến hàng tỉ đồng, song ông Ăm Moan đều kiên quyết từ chối.
Đối với ông, những cây gỗ này không chỉ là tài sản mà còn là chứng nhân lịch sử, gắn bó cùng gia đình suốt hàng chục năm, chứng kiến bao thăng trầm và đổi thay của bản làng, nên việc đem bán là điều không hề dễ dàng. Hơn thế nữa, ông mong muốn giữ lại những mảng xanh quý giá này như một di sản để lại cho con cháu mai sau, đồng thời góp phần tô điểm thêm màu xanh vĩnh cửu cho quê hương.
Theo nhận định của ông Hồ A Dược, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Lìa, ông Ăm Moan là một trong những nhân sĩ tiêu biểu của địa phương, luôn xuất sắc trong việc phát huy vai trò cầu nối vững chắc giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Đặc biệt, trong công tác dân vận tại cơ sở, những người có uy tín như ông Ăm Moan đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Bởi lẽ, họ là những người gần gũi với dân, thấu hiểu tâm tư, nắm vững phong tục tập quán và có sức ảnh hưởng lớn trong cộng đồng. Khi người dân còn ngần ngại trước một chủ trương hay chính sách mới, những nhân vật như ông có thể trực tiếp giải thích, tuyên truyền một cách thuyết phục để bà con thấu hiểu và đồng thuận.
Lê An
