Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, Di sản thiên nhiên thế giới của UNESCO, không chỉ mang giá trị sinh thái mà còn đóng vai trò chiến lược về quốc phòng, an ninh, nên việc bảo vệ nó là nhiệm vụ chung của toàn hệ thống chính trị và các lực lượng liên quan. Công ty TNHH MTV Lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình, đơn vị quản lý vùng đệm giáp ranh, đóng vai trò "lá chắn" quan trọng và duy trì mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý VQG. Nhờ sự hợp tác này, an ninh rừng được củng cố, các hành vi khai thác trái phép và lấn chiếm đất được kiểm soát, công tác phòng cháy chữa cháy rừng cũng triển khai hiệu quả. Tuy nhiên, nguy cơ xâm hại tài nguyên vẫn thường trực do địa hình hiểm trở và các vấn đề sinh kế, đòi hỏi phải tiếp tục đẩy mạnh phối hợp toàn diện, bao gồm cả hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững và phổ biến pháp luật cho người dân vùng đệm.
QTO – Vườn Quốc gia (VQG) Phong Nha-Kẻ Bàng, Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận, nổi bật là một trong số ít các khu rừng đặc dụng toàn cầu đạt đa danh hiệu quốc tế về bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Song hành với giá trị sinh thái vượt trội, VQG còn giữ vai trò chiến lược đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Do đó, việc quản lý, bảo vệ rừng (BVR) và duy trì đa dạng sinh học không chỉ là sứ mệnh riêng của Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng, mà đòi hỏi sự chung tay của toàn bộ hệ thống chính trị cùng sự phối hợp đồng bộ từ các lực lượng liên quan.
Công ty TNHH MTV Lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình hiện quản lý hơn 30.780 ha đất lâm nghiệp và rừng sản xuất, trong đó bao gồm 10 tiểu khu tiếp giáp với VQG Phong Nha-Kẻ Bàng, tạo thành một đường ranh giới dài khoảng 80 km. Với vị trí chiến lược này, Công ty đóng vai trò như một “lá chắn” then chốt trong công tác bảo vệ rừng tại khu vực vùng đệm, do đó, mối quan hệ phối hợp trong quản lý và bảo vệ rừng với Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng luôn được duy trì một cách chặt chẽ và thường xuyên.
Ông Trần Bình Trọng, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm công nghiệp Bắc Quảng Bình, khẳng định rằng trong suốt những năm qua, mối quan hệ phối hợp giữa đơn vị và VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã gặt hái nhiều thành quả đáng ghi nhận. Hai bên liên tục trao đổi thông tin về hiện trạng tài nguyên rừng, cùng tổ chức các đợt tuần tra, kiểm tra chuyên sâu tại các khu vực giáp ranh. Sự hỗ trợ lẫn nhau trong công tác bảo vệ rừng được duy trì hiệu quả, đồng thời, các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng trong mùa khô cũng được triển khai đồng bộ và kịp thời.
 |
| Các lực lượng chức năng đồng loạt triển khai tuần tra, bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng – Ảnh: N.H |
“Nhờ đẩy mạnh công tác phối hợp, an ninh rừng tại khu vực giáp ranh đã được củng cố vững chắc; các hoạt động khai thác lâm sản trái phép và lấn chiếm đất lâm nghiệp dần được kiểm soát chặt chẽ; công tác phòng cháy, chữa cháy rừng cũng được triển khai một cách hiệu quả. Dù vậy, nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng vẫn luôn thường trực. Vì lẽ đó, các đơn vị cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa sự phối hợp, cùng nhau chia sẻ trách nhiệm và hỗ trợ đắc lực trong thực thi nhiệm vụ bảo vệ rừng”, ông Trần Bình Trọng nhấn mạnh.
Ông Phạm Văn Tân, Giám đốc Trung tâm Bảo vệ Rừng và Di sản thế giới (thuộc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng), cho biết: Trong nhiều năm qua, công tác quản lý, bảo vệ rừng (BVR), phòng cháy, chữa cháy rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật trên địa bàn VQG Phong Nha-Kẻ Bàng luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc, sự phối hợp chặt chẽ và hỗ trợ tích cực từ các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương cùng các đơn vị liên quan. Điều này đã giúp triển khai đồng bộ và hiệu quả nhiều nhiệm vụ trọng tâm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ tài nguyên rừng và các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha-Kẻ Bàng.
“Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều quy chế, kế hoạch phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Ủy ban nhân dân các xã vùng đệm và các đơn vị chủ rừng. Nhờ sự hợp tác này, một cơ chế trao đổi thông tin, cung cấp dữ liệu và kênh liên lạc đã dần được thiết lập, qua đó góp phần nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động từ các cơ quan, đơn vị, cùng với các chiến sĩ thuộc mọi lực lượng trong thực thi nhiệm vụ. Đồng thời, điều này còn tạo ra sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ, phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác quản lý, bảo vệ rừng (BVR), phòng cháy chữa cháy rừng, cũng như trong việc đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên địa bàn VQG Phong Nha-Kẻ Bàng”, ông Phạm Văn Tân thông tin thêm.
Trong giai đoạn từ năm 2020 đến hết tháng 6 năm 2026, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng, với lực lượng nòng cốt là Hạt Kiểm lâm VQG (nay là Trung tâm Bảo vệ Rừng và Di sản thế giới), đã chủ động phối hợp cùng chính quyền địa phương các xã vùng đệm, các lực lượng chức năng (đặc biệt là Bộ đội Biên phòng) và các đơn vị chủ rừng. Sự hợp tác này đã dẫn đến việc tổ chức hơn 700 đợt tuần tra bảo vệ rừng (BVR) và phòng cháy, chữa cháy rừng tại khu vực VQG, vùng giáp ranh và tuyến biên giới. Hơn nữa, gần 1.730 đợt tuyên truyền pháp luật đã được thực hiện tại hơn 1.300 thôn, bản, thu hút sự tham gia của trên 23.000 lượt người dân. Qua đó, đã vận động người dân tự giác giao nộp 35 khẩu súng tự chế và 12 cá thể động vật rừng. Cùng thời điểm, các lực lượng đã phối hợp phát hiện và xử lý 39 vụ vi phạm hành chính, 3 vụ xâm nhập biên giới, đồng thời tịch thu nhiều lâm sản, động vật rừng và phương tiện vi phạm.
Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng, nhận định rằng địa hình rộng lớn, hiểm trở, cùng với các tuyến giao thông xuyên rừng, khu vực biên giới dài và điều kiện sống còn nhiều thách thức của một bộ phận cộng đồng dân cư vùng đệm, vẫn là những yếu tố tiềm ẩn, khiến nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng tại VQG Phong Nha-Kẻ Bàng luôn hiện hữu. Do đó, ông nhấn mạnh, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và hiệu quả từ các đơn vị, lực lượng chức năng là yếu tố then chốt, sẽ tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong công tác bảo vệ rừng và phát triển bền vững di sản.
“Công tác phối hợp với các lực lượng chức năng hiện nay không chỉ giới hạn ở việc xử lý các vi phạm mà còn được mở rộng sang nhiều lĩnh vực thiết yếu khác như cứu hộ động vật hoang dã, tìm kiếm cứu nạn, quản lý chặt chẽ các hoạt động du lịch, phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng, kiểm soát nghiêm ngặt việc chăn thả gia súc trong rừng và tăng cường phổ biến pháp luật cho người dân vùng đệm. Đây là một hướng tiếp cận toàn diện, không chỉ đảm bảo công tác bảo vệ rừng mà còn giải quyết tận gốc những nguyên nhân dẫn đến các hành vi vi phạm”, ông Phạm Hồng Thái chia sẻ.
Ngọc Hải
