Nhiều vi phạm pháp luật: Những sai phạm nghiêm trọng không thể bỏ qua!

Kết luận thanh tra tỉnh Quảng Bình chỉ ra hàng loạt sai phạm nghiêm trọng tại Công ty Cổ phần Việt Trung Quảng Bình do không nắm vững và tuân thủ các quy định pháp luật, đặc biệt là Luật Thuế GTGT và Luật Đất đai. Cụ thể, Công ty đã kê khai và khấu trừ thuế GTGT đầu vào không chính xác, gây thất thoát 39,751 triệu đồng, đồng thời chưa kê khai và nộp tiền thuê đất 135,891 triệu đồng cho 34,97ha đất.
Công ty cũng vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai qua việc quản lý lỏng lẻo, phương án sử dụng đất không sát thực tế, chậm trễ hoàn thiện hồ sơ pháp lý, và không đăng ký biến động đất đai kịp thời, dẫn đến tình trạng chồng lấn, tranh chấp và lấn chiếm đối với tổng cộng 7,62ha đất. Trách nhiệm thuộc về HĐQT, bộ phận kế toán, ban quản lý đất đai của Công ty và cả chính quyền địa phương liên quan. Thanh tra tỉnh đã yêu cầu thu hồi 175,642 triệu đồng (đã thực hiện) và kiến nghị kiểm điểm các cá nhân, đơn vị có liên quan, đồng thời tăng cường giám sát để khắc phục triệt để các tồn tại.

QTO – Kết luận thanh tra của tỉnh đã chỉ rõ, những bất cập trong việc nắm vững và tuân thủ các quy định pháp luật, đặc biệt là Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Luật Đất đai, là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hàng loạt sai phạm nghiêm trọng tại Công ty Cổ phần Việt Trung Quảng Bình (gọi tắt là Công ty).

Những vi phạm nghiêm trọng trong tuân thủ pháp luật

Báo cáo thanh tra cho thấy, trong năm 2024, Công ty đã thực hiện kê khai và khấu trừ thuế GTGT đầu vào không chính xác đối với các khoản doanh thu không chịu thuế, gây thất thoát 39,751 triệu đồng, vi phạm rõ ràng Luật Thuế GTGT. Đồng thời, Công ty cũng chưa kê khai và nộp tiền thuê đất cho diện tích 34,97ha trong giai đoạn từ 01/01/2023 đến 30/12/2025, với số tiền 135,891 triệu đồng, đi ngược lại quy định của Luật Đất đai.

Kể từ khi hoàn tất cổ phần hóa và chính thức hoạt động vào ngày 01/10/2017, phương án sử dụng đất của Công ty đã bộc lộ nhiều điểm không sát với thực tế. Điển hình là việc phân loại đất chưa phù hợp, nhiều diện tích được xác định là đất trồng rừng sản xuất nhưng thực tế lại là đất trồng cây lâu năm.

Quá trình rà soát đất đai còn bỏ sót đáng kể các thửa đất và một phần thửa đất, tạo rào cản lớn cho công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ), trong đó có 15 trường hợp vẫn chưa được cấp GCNQSDĐ.

Công tác hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai diễn ra chậm trễ, việc đăng ký biến động đất đai không được thực hiện đầy đủ và kịp thời. Cụ thể, tại thời điểm thanh tra, trong tổng số 2.218,93ha đất Công ty đang quản lý, sử dụng, có 34,97ha chưa được cấp đổi hoặc cấp mới GCNQSDĐ theo quy định. Hơn nữa, 10 thửa đất đã có GCNQSDĐ nhưng Công ty không thực hiện cấp đổi sau quá trình cổ phần hóa từ ngày 01/10/2017.

Thêm vào đó, ba thửa đất được Công ty sử dụng từ năm 2017 đến nay vẫn chưa được đề nghị cấp GCNQSDĐ. Sau khi Nhà nước thu hồi đất để triển khai các dự án trọng điểm, Công ty đã không đăng ký biến động đất đối với diện tích bị thu hồi và cũng không chỉnh lý, đăng ký biến động đối với các GCNQSDĐ đã có sự thay đổi về diện tích, chủ sử dụng và hiện trạng sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật về đất đai, với tổng diện tích 30,09ha. Đây là những vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai.

Công tác quản lý đất đai tại một số khu vực còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng chồng lấn ranh giới với đất của hộ dân và phát sinh các tranh chấp kéo dài, chưa thể giải quyết dứt điểm. Sự phối hợp giữa Công ty với chính quyền địa phương trong việc xử lý các vụ việc chưa đạt hiệu quả, ảnh hưởng tiêu cực đến công tác quản lý và bảo vệ quỹ đất chung.

Toàn bộ 1.346.843,2m² đất do UBND tỉnh thu hồi từ Công ty và bàn giao cho địa phương quản lý, hiện vẫn chưa được lập phương án sử dụng đất để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Nguyên nhân là diện tích này đã bị người dân lấn chiếm, trồng keo từ trước năm 2009 và các hộ gia đình vẫn đang sử dụng để trồng keo, cao su mà không có GCNQSDĐ, vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai.

Trong hoạt động hợp tác kinh doanh, Công ty chưa kịp thời điều chỉnh hợp đồng sau khi Nhà nước thu hồi một phần đất, thiếu sót trong việc đăng ký biến động đất đai, dẫn đến tình trạng xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp.

Vụ việc liên quan đến Công ty TNHH Sản xuất thương mại dịch vụ Phú Mỹ Nhân từ năm 2020 vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Mặc dù UBND thị trấn Nông trường Việt Trung (cũ) đã lập biên bản kiểm tra về công trình xây dựng trái phép này, nhưng chưa có biện pháp xử lý triệt để.

Thanh tra cũng chỉ ra rằng Công ty hiện đang đối mặt với 2,62ha đất bị lấn chiếm và 5ha đất đang tranh chấp. Dù Công ty đã phối hợp với UBND thị trấn Nông trường Việt Trung (cũ) để giải quyết, các vụ việc vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Ngoài ra, Công ty còn bị phát hiện thực hiện không đúng các quy định của Chính phủ về sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty nông, lâm nghiệp.

Xác định trách nhiệm và kiến nghị xử lý

Từ những sai phạm và tồn tại được làm rõ, Thanh tra tỉnh đã chỉ rõ trách nhiệm thuộc về Hội đồng quản trị (HĐQT), bộ phận kế toán và ban quản lý đất đai của Công ty trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2025.

UBND thị trấn Nông trường Việt Trung (cũ), nay là UBND xã Nam Trạch, đã vi phạm quy định của Luật Đất đai năm 2013 và Luật Đất đai năm 2024 do không kịp thời tổ chức hòa giải, xử lý các vi phạm và áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành vi lấn chiếm đất đai, xây dựng công trình trái phép trên diện tích đã giao cho Công ty quản lý, sử dụng. Trách nhiệm chính thuộc về Chủ tịch UBND thị trấn Nông trường Việt Trung (cũ) và công chức phụ trách lĩnh vực đất đai trong các năm 2024 và 2025.

Về phương diện kinh tế, Chánh Thanh tra tỉnh đã ban hành quyết định thu hồi tổng số tiền sai phạm là 175,642 triệu đồng, và Công ty đã hoàn tất việc nộp khoản tiền này.

Về xử lý hành chính, Thanh tra tỉnh kiến nghị HĐQT Công ty nghiêm túc tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm sâu sắc đối với tập thể và các cá nhân có liên quan, đặc biệt là Chủ tịch HĐQT, Kế toán trưởng, Trưởng ban Kiểm soát, trưởng các phòng chuyên môn và những cá nhân trực tiếp tham mưu, triển khai để xảy ra các vi phạm nghiêm trọng này.

Đối với UBND xã Nam Trạch, cần tiến hành kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch phụ trách lĩnh vực đất đai và các cán bộ chuyên môn thuộc thị trấn Nông trường Việt Trung (cũ) trong giai đoạn 2024 và 2025, những người được giao nhiệm vụ tiếp nhận, xử lý đơn thư và các hành vi vi phạm về đất đai.

Để đảm bảo Công ty và UBND xã Nam Trạch khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế và vi phạm đã được chỉ rõ trong kết luận thanh tra, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan có thẩm quyền như Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài chính, Cục Thuế tỉnh Quảng Trị tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, hướng dẫn, đôn đốc và theo dõi sát sao việc thực hiện các nội dung kết luận thanh tra, cũng như việc tuân thủ pháp luật trong các hoạt động tiếp theo, nhằm loại bỏ hoàn toàn các tồn tại và ngăn chặn tái diễn các vi phạm.

                                                                                      Bùi Thành