Mới: Bộ Chỉ số chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã ban hành!

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã ký ban hành Quyết định số 47/2026/QĐ-TTg, công bố Bộ Chỉ số chuyên biệt nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực, có hiệu lực từ ngày 30/9/2026. Việc triển khai Bộ Chỉ số này phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đồng bộ với chủ trương của Đảng và pháp luật Nhà nước, đảm bảo tính độc lập, khách quan, minh bạch.
Bộ Chỉ số được thiết kế với ba phân nhóm tiêu chí chính: Điểm dương (tính điểm cho các hoạt động xây dựng chính sách, phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, thu hồi tài sản), Điểm âm (trừ điểm cho thiếu sót hoặc sai phạm) và Điểm thưởng (cộng điểm cho thành tích vượt trội). Các tiêu chí đánh giá chung áp dụng cho cả khối cấp bộ và cấp tỉnh, đồng thời có các tiêu chí chuyên biệt phù hợp với chức năng của từng cấp.
Công tác đánh giá sẽ dựa trên thang điểm tối đa 100, được xác định bằng tổng điểm từ nhóm Tiêu chí Điểm dương cộng Điểm thưởng trừ đi Điểm âm. Kết quả đánh giá tổng thể sẽ được xếp hạng từ cao xuống thấp và phân chia thành hai khối riêng biệt là khối các Bộ và khối các địa phương.

Văn bản quy định rõ, việc triển khai Bộ Chỉ số phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc, bảo đảm sự đồng bộ với chủ trương, đường lối chiến lược của Đảng cùng chính sách, pháp luật hiện hành của Nhà nước trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã ký ban hành Quyết định số 47/2026/QĐ-TTg vào ngày 30/9/2026, chính thức công bố Bộ Chỉ số chuyên biệt nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực.

Văn bản này nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi rằng việc triển khai Bộ Chỉ số phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc căn bản: Một là, bảo đảm sự nhất quán tuyệt đối với chủ trương, đường lối chỉ đạo của Đảng, cùng hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Hai là, Bộ Chỉ số phải được áp dụng một cách toàn diện, đồng bộ trong mọi hoạt động đánh giá, đồng thời cam kết tính độc lập, khách quan, chính xác, trung thực, công khai, minh bạch và khoa học, phù hợp với đặc thù chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan.

Kiến trúc Bộ Chỉ số

Bộ Chỉ số được thiết kế để đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực bao gồm ba phân nhóm tiêu chí chính: Nhóm Tiêu chí Điểm dương (tính điểm); Nhóm Tiêu chí Điểm âm (điểm trừ); và Nhóm Tiêu chí Điểm thưởng (điểm cộng).

Nhóm Tiêu chí Điểm dương bao gồm:

Nhóm A: Hoạt động xây dựng và liên tục hoàn thiện khuôn khổ chính sách, pháp luật nhằm củng cố công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực;

Nhóm B: Triển khai các giải pháp ngăn chặn, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí và tiêu cực một cách chủ động;

Nhóm C: Khả năng phát hiện tham nhũng, lãng phí và tiêu cực;

Nhóm D: Hiệu quả xử lý các vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và công tác thu hồi tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Nhóm Tiêu chí Điểm âm bao gồm các trường hợp sau: Thiếu sót trong việc thực hiện hoặc chậm trễ trong việc nộp báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; chậm trễ hoặc sai sót trong báo cáo tự đánh giá về công tác này; cung cấp thông tin, báo cáo, hồ sơ, tài liệu minh chứng thiếu chính xác; hoặc trường hợp báo cáo của đơn vị không phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhưng các cơ quan có thẩm quyền khác lại xác định được các hành vi vi phạm tương tự.

Trường hợp người đứng đầu hoặc cấp phó của người đứng đầu tại các cơ quan cấp bộ, cấp trực thuộc bộ; cấp tỉnh, cấp trực thuộc tỉnh, cấp xã bị xử lý kỷ luật hoặc pháp luật do các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực mà những hành vi này được phát hiện bởi các cơ quan không thuộc cấp bộ hoặc không thuộc cấp tỉnh quản lý trực tiếp.

Nhóm Tiêu chí Điểm thưởng bao gồm các thành tích sau: Thu hồi tài sản phát sinh từ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vượt mức chỉ tiêu đã được giao;

Chủ động đề xuất, kiến nghị với các cơ quan chức năng có thẩm quyền về việc xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;

Tích cực đề xuất các biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn hành vi tẩu tán tài sản có được từ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;

Phát hiện các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông qua các hoạt động điều tra chuyên trách được thực hiện bởi các cơ quan có chức năng tiến hành một số hoạt động điều tra, trực thuộc Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Những tiêu chí đánh giá chung áp dụng cho khối cấp bộ và cấp tỉnh

Các tiêu chí đánh giá việc xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ chính sách, pháp luật nhằm phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được cấu thành từ các tiêu chí thành phần sau:

Hiệu quả của công tác lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai hoạt động xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật phục vụ công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;

Mức độ hiệu quả trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;

Chất lượng công tác lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai phổ biến, giáo dục pháp luật, cùng với hoạt động kiểm tra và giám sát thi hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm mục tiêu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Các tiêu chí cụ thể đánh giá việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc khu vực nhà nước bao gồm các thành tố sau:

Hiệu quả công khai, minh bạch các hoạt động; Kết quả kiểm soát hiệu quả xung đột lợi ích; Kết quả trong việc ban hành và tuân thủ các định mức, tiêu chuẩn, chế độ; Mức độ tuân thủ quy tắc ứng xử; Kết quả triển khai chuyển đổi vị trí công tác; Thành tựu đạt được trong cải cách hành chính; Mức độ ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý; Kết quả triển khai thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam; Hiệu quả kiểm soát tài sản, thu nhập; Mức độ thực thi quy định về trách nhiệm của người đứng đầu; Và việc cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí.

Các tiêu chí đánh giá năng lực phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được cấu thành từ các yếu tố sau:

Hiệu quả phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông qua các hoạt động giám sát, thanh tra, kiểm tra;

Mức độ phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực qua kênh phản ánh, tố cáo, báo cáo về các hành vi vi phạm;

Thành quả phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông qua các hoạt động điều tra chuyên sâu.

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và công tác thu hồi tài sản liên quan đến các hành vi này được xác định bởi các thành phần sau:

Hiệu quả trong việc xử lý trách nhiệm đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu khi để xảy ra tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;

Thành tựu trong việc xử lý kỷ luật, áp dụng chế tài xử phạt hành chính đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm;

Mức độ thực hiện các kiến nghị từ các cơ quan kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố và xét xử;

Kết quả xử lý hình sự đối với những cá nhân có hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;

Hiệu quả thu hồi tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tiêu chí chuyên biệt áp dụng cho khối cấp bộ

Các tiêu chí chuyên biệt này được áp dụng cho các cấp bộ có chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn đặc thù, cụ thể như sau:

Việc triển khai các biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong các doanh nghiệp và tổ chức thuộc khu vực ngoài nhà nước, áp dụng cho Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Nội vụ và Thanh tra Chính phủ;

Khả năng phát hiện các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông qua hoạt động thanh tra, áp dụng đối với các cấp bộ có chức năng thanh tra chuyên biệt;

Năng lực phát hiện hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực qua công tác điều tra, áp dụng cho Bộ Công an và Bộ Quốc phòng;

Công tác thu hồi tài sản có nguồn gốc tham nhũng bằng các biện pháp tư pháp, áp dụng cho Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ Tư pháp.

Tiêu chí chuyên biệt áp dụng cho khối cấp tỉnh

Các tiêu chí chuyên biệt áp dụng cho cấp tỉnh tập trung vào việc đánh giá kết quả hướng dẫn triển khai các biện pháp phòng ngừa tham nhũng trong các doanh nghiệp và tổ chức thuộc khu vực ngoài nhà nước, bao gồm các tiêu chí thành phần:

Hiệu quả trong việc xây dựng và thực thi quy tắc ứng xử, cùng với cơ chế kiểm soát nội bộ;

Thành quả đạt được trong việc triển khai các biện pháp công khai, minh bạch; và kiểm soát xung đột lợi ích;

Mức độ tuân thủ chế độ trách nhiệm của người đứng đầu.

Phương pháp tính điểm và phân loại kết quả đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Bộ Chỉ số này sẽ đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên thang điểm tối đa là 100, dựa trên ba nhóm tiêu chí chính: Các tiêu chí chung áp dụng cho cả cấp bộ và cấp tỉnh; các tiêu chí chuyên biệt dành riêng cho từng cấp bộ; và các tiêu chí chuyên biệt dành riêng cho cấp tỉnh.

Tổng điểm đánh giá được xác định bằng công thức: Tổng điểm = Điểm từ nhóm Tiêu chí Điểm dương + Điểm từ nhóm Tiêu chí Điểm thưởng – Điểm từ nhóm Tiêu chí Điểm âm.

Trong trường hợp tổng điểm đánh giá vượt quá ngưỡng 100 điểm, số điểm tối đa được công nhận sẽ là 100 điểm.

Kết quả đánh giá tổng thể công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực sẽ được xếp hạng từ cao xuống thấp và phân chia thành hai khối riêng biệt: khối các Bộ và khối các địa phương.

Quyết định quan trọng này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30/9/2026.

Theo nguồn TTXVN/Vietnam+