Người đứng đầu: Chìa khóa giải quyết khiếu nại, tố cáo hiệu quả là gì?

Công tác tiếp công dân (TCD) và giải quyết khiếu nại, tố cáo (KNTC) của tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh, giúp các cấp, ngành chủ động tăng cường và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế như một số vụ việc kéo dài, cơ chế phối hợp chưa chặt chẽ, thiếu nguồn nhân lực và năng lực ứng dụng công nghệ thông tin. Đặc biệt, việc vận hành chính quyền hai cấp và sáp nhập đơn vị đã làm tăng đột biến số lượng đơn thư chuyển lên cấp tỉnh, gây áp lực lớn. Để khắc phục, UBND tỉnh chỉ đạo tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, thực hiện hiệu quả các quy định pháp luật, đẩy mạnh phối hợp liên ngành và giải quyết dứt điểm các vụ việc ngay từ cơ sở.

QTO – Theo đánh giá của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, công tác tiếp công dân (TCD), xử lý và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo (KNTC), kiến nghị, phản ánh (KNPA) tại các cấp, ngành trong thời gian qua đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần được khắc phục kịp thời nhằm không ngừng nâng cao chất lượng thực thi nhiệm vụ quan trọng này.

Những chuyển biến tích cực

Báo cáo đánh giá của UBND tỉnh nhấn mạnh sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát và thường xuyên từ Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh, cùng UBND tỉnh. Nhờ đó, các cấp, ngành và đơn vị đã chủ động tăng cường công tác TCD, giải quyết KNTC, đồng thời thiết lập nền nếp trong việc tiếp nhận, xử lý đơn thư và nâng cao chất lượng tổng thể của công tác giải quyết KNTC.

Cụ thể, các cơ quan, đơn vị đã chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện cần thiết để phục vụ các phiên TCD định kỳ tại Trụ sở TCD của tỉnh. Nhờ sự chuẩn bị này, chất lượng và hiệu quả công tác TCD của lãnh đạo tỉnh đã được cải thiện rõ rệt. Công tác theo dõi, đôn đốc và tổng hợp báo cáo kết quả thực hiện các ý kiến kết luận, chỉ đạo từ Bí thư Tỉnh ủy, Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh sau các phiên TCD cũng được chú trọng. Điều này đảm bảo rằng mọi nội dung KNTC, KNPA của công dân đều được xử lý và giải quyết tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Ông Nguyễn Hoài Nam, Chánh Thanh tra tỉnh, chia sẻ: Thanh tra tỉnh cùng các cơ quan, đơn vị đã nghiêm túc triển khai các chỉ đạo từ Thanh tra Chính phủ, Bí thư Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh. Sự phối hợp giữa các cấp, ngành ngày càng trở nên chặt chẽ và hiệu quả hơn, góp phần tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc trong việc giải quyết KNTC và tổ chức TCD. Đồng thời, toàn hệ thống đã tập trung rà soát và phối hợp giải quyết dứt điểm các vụ việc KNTC phức tạp, tồn đọng kéo dài. Các cấp, ngành cũng đã chú trọng bố trí cán bộ có đủ năng lực, trách nhiệm để tiếp nhận, trả lời, hướng dẫn xử lý và giải quyết kịp thời các kiến nghị, đề xuất chính đáng của công dân.

Thanh tra tỉnh đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trong việc thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và quy định pháp luật của Nhà nước liên quan đến TCD và giải quyết KNTC. Qua đó, đã kịp thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế, và sai phạm, hỗ trợ các cơ quan, đơn vị điều chỉnh, khắc phục để nâng cao hiệu quả và tính tuân thủ pháp luật; đồng thời tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện công tác tiếp dân, xử lý đơn thư tại các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu.

“Đặc biệt, thực hiện kết luận của đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy về công tác TCD, xử lý, giải quyết đơn thư, các cấp, sở, ban, ngành đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trong các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh khiếu kiện; đồng thời chỉ đạo tiếp nhận, xử lý đầy đủ, kịp thời các thủ tục hành chính, giải quyết ngay từ ban đầu nhằm hạn chế tối đa các bức xúc, kiến nghị, KNTC của công dân.

Cùng với đó, đảm bảo công tác tiếp nhận, xử lý đơn thư được thực hiện kịp thời, đúng thẩm quyền, chính xác, khách quan, có lý, có tình và tuân thủ đúng thời hạn pháp luật quy định; kiên quyết không để phát sinh khiếu kiện đông người, vượt cấp; thực hiện nghiêm túc, khẩn trương và công khai các quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận tố cáo, kết luận thanh tra, kiểm tra đã có hiệu lực pháp luật.

Qua đó, các địa phương, đơn vị đã thực hiện hiệu quả chủ trương hướng về cơ sở trong giải quyết KNTC và tích cực chỉ đạo tiếp nhận, giải quyết các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh, góp phần hạn chế tình trạng đơn thư khiếu kiện vượt cấp”, Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Hoài Nam nhấn mạnh thêm.

Những hạn chế và nguyên nhân

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, đánh giá của UBND tỉnh cũng chỉ rõ rằng công tác TCD, xử lý đơn thư và giải quyết KNTC ở một số vụ việc vẫn còn kéo dài; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình thực hiện công tác này đôi khi chưa thật sự chặt chẽ và thống nhất.

Với việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc trong các lĩnh vực quản lý nhà nước đã gia tăng đáng kể. Tuy nhiên, biên chế và nguồn nhân lực chuyên môn hiện còn thiếu, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ; việc sắp xếp, bố trí cán bộ thực hiện nhiệm vụ TCD, giải quyết KNTC ở một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa thực sự phù hợp. Đặc biệt, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng xử lý các vụ việc của đội ngũ cán bộ vẫn chưa theo kịp những yêu cầu mới.

Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Nguyễn Chơn Hòa, trong giai đoạn vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều quy định mới từ Trung ương, Chính phủ và Thanh tra Chính phủ đã được ban hành, đặc biệt là trong việc phân định thẩm quyền giải quyết đơn thư KNTC, xử lý vi phạm hành chính… Điều này đã gây ra một số vướng mắc và lúng túng ban đầu trong quá trình áp dụng.

Quá trình sáp nhập đã khiến đội ngũ cán bộ làm công tác thanh tra, TCD, giải quyết KNTC ở cả cấp tỉnh và cấp xã được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau. Do đó, giai đoạn tiếp cận và thực hiện nhiệm vụ ban đầu còn bộc lộ nhiều hạn chế. Kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức ở một số nơi chưa đáp ứng được yêu cầu của mô hình hoạt động mới. Bên cạnh đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ, công chức chưa được thực hiện một cách thường xuyên và đồng bộ.

Một nguyên nhân khác là sau sáp nhập, địa bàn quản lý trở nên rộng hơn, dẫn đến số lượng đơn thư phát sinh tăng. Hơn nữa, do không còn cấp huyện, các đơn khiếu nại lần hai được chuyển thẳng lên cấp tỉnh, làm tăng đột biến số lượng vụ việc phải xử lý tại các đơn vị cấp tỉnh, khiến một số vụ việc chưa được giải lý kịp thời.

Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu

Để cải thiện chất lượng công tác TCD, xử lý và giải quyết đơn thư KNTC, KNPA, UBND tỉnh đã chỉ đạo thủ trưởng các sở, ban, ngành, đơn vị và UBND các xã, phường, đặc khu nghiêm túc khắc phục kịp thời những hạn chế, tồn tại. Đặc biệt, tiếp tục quán triệt thực hiện hiệu quả các chỉ thị, kết luận của Bộ Chính trị, kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Đảng ủy UBND tỉnh, và UBND tỉnh về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác TCD và giải quyết KNTC, KNPA. Đây được xác định là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, gắn liền với trách nhiệm của người đứng đầu mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương.

Song song đó, cần tiếp tục thực hiện hiệu quả Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, cùng các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương, của tỉnh và chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ liên quan đến công tác này; tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, các cơ quan Trung ương trong công tác TCD, xử lý đơn thư, và giải quyết KNTC của công dân.

Nâng cao chất lượng, hiệu quả việc tổ chức TCD định kỳ tại các phiên tiếp dân của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, lãnh đạo UBND tỉnh, lãnh đạo UBND các xã, phường, đặc khu tại Trụ sở TCD của tỉnh và của các địa phương. Các sở, ban, ngành, địa phương cần duy trì thường xuyên công tác TCD tại cơ quan, đơn vị và đảm bảo xử lý đơn KNTC kịp thời, đúng quy định.

Đồng thời, cần tăng cường theo dõi, kiểm tra, đôn đốc giải quyết các vụ việc đã chuyển giao theo đúng thẩm quyền và báo cáo đúng thời gian quy định của Thanh tra Chính phủ và UBND tỉnh. UBND các xã, phường, đặc khu và các sở, ban, ngành phải thực hiện kịp thời các nội dung thông báo kết luận từ các phiên TCD định kỳ và ý kiến chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh; cũng như các quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận nội dung tố cáo đã có hiệu lực pháp luật.

Bùi Thành