Chuyển đổi số: Chìa khóa vàng du lịch bền vững Việt Nam

Ngành du lịch Việt Nam đang tăng cường chuyển đổi số và phát triển du lịch xanh, coi đây là yếu tố then chốt để tạo lợi thế cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh hiện đại. Trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số được nhận định là nền tảng cốt lõi, thúc đẩy đổi mới, song việc ứng dụng AI tại Việt Nam còn hạn chế, chủ yếu trong quảng bá mà chưa đi sâu vào quản lý điểm đến, kiểm soát khách và tài nguyên. Các điểm nghẽn chính bao gồm dữ liệu phân mảnh, thiếu nguồn lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, và việc chưa khai thác hết tiềm năng của AI trong quản lý điểm đến toàn diện. Để khắc phục, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đề xuất kiến tạo một hệ sinh thái số toàn diện, kết nối du lịch xanh, ứng dụng AI, IoT và blockchain nhằm chuẩn hóa tiêu chí, tối ưu hóa quản lý, giảm phát thải và nâng cao trải nghiệm du khách.

Trong bối cảnh hiện đại, năng lực làm chủ công nghệ, khả năng khai thác dữ liệu và kiến tạo một hệ sinh thái du lịch số đồng bộ, thống nhất đang trở thành yếu tố then chốt tạo nên lợi thế cạnh tranh vượt trội, đặc biệt trong ngành du lịch toàn cầu.

Ngành Du lịch Việt Nam tăng cường chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh.

Trong những năm gần đây, xu hướng chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đã minh chứng rõ rệt tầm ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ hệ sinh thái du lịch. Nếu chuyển đổi số đóng vai trò là động lực mạnh mẽ thúc đẩy đổi mới và tối ưu hóa vận hành, thì chuyển đổi xanh lại kiến tạo một kim chỉ nam phát triển bền vững, dung hòa giữa tăng trưởng kinh tế và công tác bảo vệ môi trường.

Nhằm tái cấu trúc, nâng cao chất lượng, phát triển du lịch thông minh, xanh, sạch, giảm phát thải và tăng cường năng lực cạnh tranh của toàn ngành, dựa trên tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW và bám sát Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các doanh nghiệp du lịch đã chuyển mình, nhận định chuyển đổi số, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), không còn là xu hướng nhất thời mà là nền tảng vận hành cốt lõi, mở ra kỷ nguyên của những đột phá phát triển. Tuy nhiên, để kiến tạo sự phát triển bền vững thực sự với sự hỗ trợ của công nghệ, ngành du lịch cần một chiến lược và giải pháp tổng thể, đồng bộ.

AI: Định vị kim chỉ nam cho du lịch bền vững

Việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là Trí tuệ nhân tạo (AI), đã khẳng định vị thế là công nghệ cốt lõi, không thể thiếu trong ngành du lịch hiện đại. Minh chứng từ các quốc gia tiên phong cho thấy, thành công vượt trội trong lĩnh vực này luôn gắn liền với việc triển khai hiệu quả AI. Ngày nay, vai trò của AI không chỉ dừng lại ở việc tối ưu hóa hoạt động quảng bá, mà còn mở rộng sang hỗ trợ quản trị điểm đến và thậm chí là công cụ đắc lực trong hoạch định chính sách phát triển du lịch.

Trong giai đoạn vừa qua, các doanh nghiệp du lịch đã tích cực ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu suất kinh doanh và tối ưu hóa công tác truyền thông, quảng bá. Nhiều địa phương cũng đang triển khai mô hình du lịch thông minh thông qua việc phát triển các phần mềm hỗ trợ chuyên biệt hoặc thiết lập các trung tâm điều hành du lịch thông minh, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình số hóa ngành.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, chỉ rõ những hạn chế đáng kể: “Việt Nam còn chưa khai thác triệt để tiềm năng của AI trong quản lý điểm đến, đặc biệt là kiểm soát dòng khách, sức tải của điểm đến, cũng như giám sát tiêu thụ năng lượng và tài nguyên. Đây là những trụ cột của tăng trưởng xanh và phát triển bền vững mà các cường quốc du lịch như Liên minh châu Âu, Singapore hay Hàn Quốc đã triển khai hiệu quả. Tôi tin rằng, nếu ứng dụng sâu rộng, AI sẽ trở thành công nghệ mũi nhọn, tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội cho du lịch Việt Nam trên bản đồ khu vực và quốc tế.”

Ngành Du lịch Việt Nam đang tích cực chuyển mình, đồng hành cùng Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. (Ảnh minh họa: Minh Sơn/Vietnam+)

Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn đã chỉ ra ba điểm nghẽn cốt yếu cản trở việc ứng dụng công nghệ số trong du lịch Việt Nam: thứ nhất, hệ thống dữ liệu còn phân mảnh, thiếu đồng bộ; thứ hai, các doanh nghiệp vừa và nhỏ đối mặt với thách thức về nguồn lực, nhân lực và tài chính để triển khai chuyển đổi số; và thứ ba, việc ứng dụng AI còn giới hạn chủ yếu trong hoạt động quảng bá, chưa thực sự đi sâu vào công tác quản lý điểm đến một cách toàn diện.

Trong kỷ nguyên số hóa mạnh mẽ, khả năng làm chủ công nghệ tiên tiến, khai thác sâu sắc nguồn dữ liệu và kiến tạo một hệ sinh thái du lịch số đồng bộ, thống nhất chính là những yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh vượt trội, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch toàn cầu.

Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, nhấn mạnh rằng du lịch xanh là một hướng đi chiến lược, tối quan trọng để đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Ông đặc biệt chỉ ra rằng, một nền tảng số kết nối du lịch xanh, nếu được xây dựng dựa trên nhu cầu và lợi ích hài hòa của tất cả các bên liên quan, chắc chắn sẽ có sức sống mạnh mẽ và phù hợp hoàn hảo với xu thế công nghệ hiện đại.

“Xu hướng phát triển nền tảng số nhằm kết nối du lịch xanh chính là kim chỉ nam chiến lược, định hướng cho sự phát triển du lịch bền vững của Việt Nam trong tương lai,” ông Hà Văn Siêu khẳng định.

Kiến tạo giải pháp tổng thể cho hệ sinh thái du lịch số

Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng, đã đề xuất những giải pháp trọng tâm nhằm kiến tạo nền tảng số kết nối du lịch xanh. Trong đó, ông đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập một hệ sinh thái số toàn diện – một nền tảng đa dịch vụ tích hợp công nghệ tiên tiến với định hướng phát triển bền vững. Hệ sinh thái này sẽ đóng vai trò cầu nối, gắn kết du khách, doanh nghiệp, cộng đồng địa phương và các cơ quan quản lý, đồng thời khai thác tối đa sức mạnh của trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và công nghệ blockchain để nâng cao hiệu quả quản trị và tối ưu hóa trải nghiệm du lịch.

Phân tích về hiệu quả kinh tế, lãnh đạo ngành chỉ rõ rằng nền tảng số kết nối du lịch xanh sẽ tạo điều kiện cho các nhà cung cấp dịch vụ tiếp cận trực tiếp và hiệu quả hơn với khách hàng mục tiêu, từ đó giữ lại giá trị lợi nhuận cho cộng đồng địa phương. Đồng thời, việc chuẩn hóa các quy trình xanh sẽ góp phần tối ưu hóa vận hành, cắt giảm chi phí và thu hút nguồn đầu tư bền vững cho các hoạt động du lịch.

Du lịch Việt Nam đồng hành cùng AI: Những giá trị cốt lõi cần được giữ gìn và phát huy?

Nền tảng này được kỳ vọng sẽ đóng góp đáng kể vào việc giảm thiểu phát thải, hạn chế rác thải nhựa và khí thải carbon, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Nó cũng sẽ cung cấp một công cụ giám sát tác động môi trường với độ minh bạch và chính xác cao. Về khía cạnh xã hội, nền tảng sẽ nâng cao nhận thức cộng đồng về du lịch xanh và phát triển bền vững; tạo ra cơ hội việc làm ổn định cho người dân địa phương; và góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa, sinh thái độc đáo. Đối với du khách, họ sẽ được tiếp cận thông tin chính xác, đa dạng và dễ dàng hơn; trở thành những đại sứ bảo tồn cho cộng đồng và điểm đến; đồng thời hưởng lợi kinh tế trực tiếp thông qua các chương trình ưu đãi xanh.

Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu đề xuất các giải pháp cốt lõi để xây dựng nền tảng số kết nối du lịch xanh, bao gồm việc kiến tạo và đồng bộ hóa các tiêu chí đánh giá, xếp hạng du lịch xanh. Kèm theo đó là phát triển các công cụ đo lường, tính toán lượng phát thải từ các điểm đến và hoạt động của du khách một cách chính xác, đảm bảo tính phù hợp với thực tiễn ngành du lịch Việt Nam.

Ông Hà Văn Siêu cũng nhấn mạnh rằng toàn ngành du lịch cần khẩn trương ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến để tối ưu hóa trải nghiệm của du khách trong việc tiếp cận, lựa chọn và sử dụng dịch vụ du lịch xanh thông qua các nền tảng số. Cụ thể, việc khai thác Trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain, Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu thời gian thực sẽ giúp xây dựng một kho dữ liệu toàn diện về du khách tại điểm đến. Bên cạnh đó, cần phát triển bản đồ số và nội dung số phong phú để quảng bá hiệu quả các điểm đến xanh, cùng với việc tạo lập các công cụ tính toán lượng phát thải du lịch và hệ thống tích điểm khuyến khích du khách tham gia hành trình xanh.

“Phía Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đang nỗ lực triển khai xây dựng bộ tiêu chí ‘xanh’ chuẩn hóa, nhằm cung cấp định hướng vững chắc cho các đơn vị tích hợp vào nền tảng số. Song song đó, chúng tôi cũng chú trọng đầu tư phát triển một nền tảng số mang tính chất nòng cốt, tạo cơ sở hạ tầng chung cho mọi đối tác tham gia. Cục cũng sẽ định kỳ tổ chức Diễn đàn thường niên Du lịch xanh quốc gia để thúc đẩy đối thoại và hợp tác,” Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu thông tin.

Theo Vietnam+