Bí quyết ‘hồi sinh’ du lịch: Giải mã thành công cho bài toán khó nhất!

Bài báo phân tích thách thức của du lịch Quảng Trị là chuyển mình từ "trạm dừng chân" thành điểm đến hấp dẫn, níu chân du khách lưu trú dài ngày. Giải pháp then chốt là kiến tạo các chuỗi trải nghiệm độc đáo, lấy văn hóa bản địa và sự tham gia của cộng đồng làm trung tâm, điển hình qua các mô hình thành công như Duck Tang Farm hay làng du lịch Tân Hóa. Tỉnh cũng cần kết nối hiệu quả hai cực tài nguyên Bắc (thiên nhiên) và Nam (lịch sử) thông qua hạ tầng giao thông và hành trình du lịch liên hoàn. Việc ban hành "Tuần Văn hóa-Du lịch Quảng Trị hàng tháng" và chuẩn bị cho Năm Du lịch Quốc gia 2027 nhằm tạo nhịp sinh học du lịch ổn định, thu hút khách quanh năm và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.

“`html

QTO – Đối mặt với những nút thắt và gỡ bỏ rào cản chính sách là bước khởi đầu. Tuy nhiên, sự bứt phá thực sự của du lịch Quảng Trị sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng giải quyết bài toán kinh tế then chốt: Làm thế nào để một vùng đất từng bị xem là “trạm dừng chân” có thể trở mình thành điểm đến hấp dẫn, níu chân du khách lưu trú dài ngày?

>>> Kỳ 1: Vì sao du khách đến rồi vội rời đi?

>>> Kỳ 2: Cơ chế nào cho những không gian trải nghiệm mới?

Đánh thức chuỗi trải nghiệm độc đáo

Vào một buổi chiều ba giờ tại vùng đệm Phong Nha, nhóm du khách châu Âu, sau hành trình trekking xuyên rừng đầy thử thách, vẫn chưa vội vàng rời đi. Họ gạt bỏ mọi mệt mỏi, thích thú lội bùn, cưỡi trâu, hò reo giữa ao cá và cười vang khi được đàn vịt rượt đuổi “massage” chân tại Duck Tang Farm (xã Bố Trạch).

Chỉ từ một mảnh vườn quê còn chi chít hố bom sau chiến tranh, cùng với đàn vịt và vài con trâu, Duck Tang Farm mỗi ngày đều đặn đón hàng trăm lượt khách quốc tế, giữ chân họ nán lại trọn buổi chiều bên mẹt cơm quê nóng hổi ngay bờ ruộng. Ban đầu, chỉ vài vị khách đi xe máy tò mò ghé vào thử cưỡi trâu, bắt cá. Rồi những câu chuyện về trải nghiệm độc đáo ấy lan truyền trên mạng xã hội, thu hút một lượng lớn du khách tìm đến.

Anh Phạm Văn Hùng, chủ Duck Tang Farm, chia sẻ tâm tư: “Người nông dân chúng tôi khi làm du lịch chỉ mong chính quyền các cấp tạo điều kiện thông thoáng về thủ tục, có quy hoạch rõ ràng cho đất vườn, đất ruộng để phát triển du lịch sinh thái. Có như vậy, bà con mới yên tâm đầu tư bài bản, giữ gìn xóm làng xanh sạch, rồi cùng nhau hình thành một cụm làng du lịch để giữ chân khách ở lại lâu hơn”.

Thực tế đã minh chứng, khi biết cách kết nối tài nguyên thiên nhiên với đời sống văn hóa bản địa, các địa phương có thể kiến tạo những trải nghiệm độc đáo, có sức hút mạnh mẽ để giữ chân du khách. Điển hình là câu chuyện chuyển mình của làng du lịch Tân Hóa (xã Kim Hóa) – nơi từng được mệnh danh là “rốn lũ” của miền Trung.

Thay vì chỉ đơn thuần ứng phó với thiên tai, mô hình du lịch thích ứng thời tiết, kết hợp cùng các doanh nghiệp lữ hành chuyên nghiệp, đã biến những ngôi nhà phao và những thung lũng đá vôi ngập nước thành sản phẩm du lịch độc bản. Nhờ đó, ngôi làng “rốn lũ” này vinh dự được vinh danh trong danh sách Làng du lịch tốt nhất thế giới. Du khách quốc tế đến đây không chỉ để khám phá thiên nhiên hoang sơ của hệ thống hang Tú Làn, mà còn lưu lại từ 2-3 đêm để hòa mình vào đời sống người Nguồn, thưởng thức ẩm thực địa phương.

Những thành công từ thực tiễn địa phương ấy đã khẳng định một nguyên lý sống còn: Muốn du khách không vội vã rời đi, điều cốt yếu phải thay đổi là tư duy thiết kế sản phẩm. Du khách sẽ sẵn sàng chi trả và kéo dài kỳ nghỉ khi họ được đắm mình trong một hệ sinh thái trải nghiệm tương tác liên hoàn. Trong đó, văn hóa bản địa và sự tham gia chủ động của cộng đồng địa phương phải được đặt ở vị trí trung tâm.

Kiến tạo hành trình kết nối hai cực

Bên cạnh sự thiếu hụt các sản phẩm vệ tinh, một nguyên nhân sâu xa khiến du lịch địa phương bị “xé lẻ” chính là sự đứt gãy về mặt không gian giữa hai cực Nam và Bắc. Trong nhiều năm qua, dòng khách đến Phong Nha-Kẻ Bàng chủ yếu xuôi ngược ra Bắc hoặc bay thẳng vào Nam, trong khi dòng khách về các di tích tâm linh, chiến trường xưa ở phía Nam lại thường chọn Huế hay Đà Nẵng làm điểm lưu trú. Hai nguồn tài nguyên lớn nhất của tỉnh vì thế chưa được kết nối hiệu quả, gần như vận hành độc lập với nhau.

Phá vỡ thế “trạm dừng chân” đòi hỏi một chiến lược kết nối không gian đồng bộ, đột phá. Các tuyến giao thông và hành lang du lịch cần được định hình thành một trục trải nghiệm liên hoàn, kết hợp độc đáo giữa khám phá kỳ quan thiên nhiên với việc chiêm bái các di tích lịch sử. Để hiện thực hóa điều này, hạ tầng giao thông kết nối liên vùng đang được đẩy mạnh đầu tư và hoàn thiện từng bước.

Tuyến đường bộ ven biển nối liền từ Đèo Ngang vào Cửa Việt, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây chạy dọc đại ngàn Trường Sơn cùng tuyến tàu hỏa du lịch di sản kết nối Phong Nha-Đồng Hới-Đông Hà-Huế đang từng bước biến hành trình di chuyển thành một sản phẩm thưởng ngoạn văn hóa. Một hành trình du lịch dài ngày, đa cảm xúc và trọn vẹn đang dần được kiến tạo. Khi hai cực Nam-Bắc bổ trợ lẫn nhau, du lịch Quảng Trị sẽ đủ sức nặng để giữ chân khách trọn vẹn cả kỳ nghỉ, thay vì san sẻ dòng tiền cho các địa phương lân cận.

Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, nhận định nguồn tài nguyên của Quảng Trị không chỉ có bề dày lịch sử kiên cường mà còn sở hữu sự kỳ vĩ của thiên nhiên hang động. Sức hút mãnh liệt nhất của vùng đất này chính là sự kết hợp hài hòa giữa hai giá trị đó. Tuy nhiên, để ghép nối hai cực Nam-Bắc thành công, giúp du khách lưu lại dài ngày, yếu tố cốt lõi của điểm đến vẫn là con người. Khi người dân tự hào đứng ở vị trí trung tâm, kể câu chuyện của chính quê hương mình bằng sự chân thành, du khách sẽ có lý do để lưu lại lâu hơn, thay vì chỉ lướt qua như một “trạm dừng chân” thông thường.

Kiến tạo nhịp sinh học du lịch bền vững

Ngày 15/10/2026, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Đề án số 5086/ĐA-UBND về việc tổ chức “Tuần Văn hóa-Du lịch Quảng Trị hàng tháng”. Đây là lần đầu tiên, một địa phương miền Trung chủ động xác lập chu kỳ lễ hội cố định 7 ngày cuối mỗi tháng (từ ngày 24-30), hướng đến việc chuyển hóa các sự kiện văn hóa từ hoạt động mang tính phong trào thành sản phẩm du lịch có khả năng thu hút khách và tạo nguồn thu bền vững.

Điểm đột phá của đề án nằm ở tư duy điều phối dòng khách linh hoạt: Bốn nhóm không gian trải nghiệm từ biển đảo, di tích lịch sử, hang động đại ngàn cho đến ngả đường biên mậu và suối khoáng nóng Bang được luân phiên xoay vòng. Khi mùa mưa lũ tràn về, dòng khách lập tức được dẫn dắt về các sản phẩm thích ứng thời tiết trong nhà và nghỉ dưỡng trị liệu, giúp địa phương từng bước xóa bỏ nỗi ám ảnh về tình trạng “ngủ đông” kéo dài suốt nhiều năm.

Quan trọng hơn, việc ấn định một lịch cố định đến từng ngày sẽ tạo nên phản xạ thị trường rõ ràng cho toàn bộ mạng lưới lữ hành. Thay vì thấp thỏm chờ đợi kế hoạch lễ hội đột xuất từ địa phương, các hãng tour quốc tế và nội địa giờ đây có thể yên tâm đóng gói sản phẩm, chào bán cho du khách trước cả năm. Quảng Trị bắt đầu hình thành một nhịp sinh học du lịch ổn định suốt 12 tháng, tạo bước chạy đà vững chãi nhất để mảnh đất này tự tin bước vào vận hội lớn: Đăng cai Năm Du lịch Quốc gia 2027.

Để sự kiện năm 2027 không biến thành một hoạt động mang tính phong trào, sớm nở tối tàn, tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ thu hút các tổ hợp nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cao cấp, lấp đầy các khoảng trống dịch vụ ban đêm tại các đô thị hạt nhân. Năm Du lịch Quốc gia 2027 phải trở thành bệ phóng thực tế để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 08-NQ/TU: Đón 13-15 triệu lượt khách, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp trên 10% GRDP cho địa phương.

Phá vỡ thế “trạm dừng chân” không còn là giấc mơ xa vời. Những bước chuẩn bị cho Năm Du lịch Quốc gia 2027 đang mở ra cơ hội để Quảng Trị nhìn lại cách làm du lịch, kết nối những lợi thế riêng có của vùng đất này và tạo thêm những trải nghiệm đủ sức níu chân du khách. Chặng đường phía trước còn nhiều việc phải làm, nhưng với sự chủ động của ngành du lịch, sự đồng hành của doanh nghiệp và người dân, Quảng Trị có cơ sở vững chắc để từng bước chuyển mình từ điểm đến trong hành trình sang nơi du khách muốn dừng lâu hơn, khám phá sâu hơn và ở lại dài ngày hơn.

Diệu Hương

“`