Bí quyết du lịch bền vững: Khám phá cách bảo vệ môi trường và văn hóa

Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, Di sản thiên nhiên thế giới với giá trị nổi bật về địa chất và đa dạng sinh học, đặt mục tiêu trở thành trung tâm du lịch quốc gia bền vững đến năm 2030. Hiện tại, Vườn vận hành 20 tuyến, điểm du lịch sinh thái đa dạng cùng nhiều sản phẩm trải nghiệm độc đáo ở vùng đệm, thu hút hơn 3.5 triệu lượt khách và doanh thu vượt 1.312 tỉ đồng trong giai đoạn 2020-2025. Khu vực đã phát triển hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ hỗ trợ phong phú để phục vụ du khách. Chiến lược phát triển bền vững tập trung gắn du lịch với bảo tồn di sản, kiểm soát chặt chẽ đầu tư, nâng cấp hạ tầng, bảo vệ rừng và đa dạng sinh học. Các giải pháp cụ thể bao gồm phát triển sản phẩm, thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ, quảng bá và đẩy mạnh du lịch sinh thái, có trách nhiệm.

QTO – Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng (VQG PN-KB) nổi danh là một kiệt tác tự nhiên, hội tụ những giá trị đặc sắc về địa chất, địa mạo, cảnh quan hùng vĩ, đa dạng sinh học phong phú cùng các di sản văn hóa, lịch sử vô giá. Tầm vóc và ý nghĩa của những giá trị này đã được Việt Nam và cộng đồng quốc tế công nhận thông qua hàng loạt danh hiệu và giải thưởng du lịch uy tín. Với tầm nhìn chiến lược đến năm 2030, Phong Nha-Kẻ Bàng đặt mục tiêu trở thành trung tâm du lịch quốc gia, đồng thời kiến tạo các sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng, đồng bộ triển khai nhiều giải pháp phát triển du lịch bền vững…

Tổng quan diện mạo du lịch hiện tại

Hiện nay, trên địa bàn Vườn Quốc gia đang vận hành 20 tuyến, điểm du lịch, tổ chức kinh doanh du lịch sinh thái theo ba mô hình chính: tự tổ chức, liên kết và cho thuê môi trường rừng. Trong đó, mô hình tự tổ chức du lịch sinh thái bao gồm các điểm đến như suối Nước Moọc, sông Chày-hang Tối, động Phong Nha-Tiên Sơn, động Phong Nha-khám phá chiều sâu bí ẩn, Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đường 20 Quyết Thắng và hang Y tá; cùng với điểm du lịch sinh thái và diễn giải môi trường Vườn thực vật, do Trung tâm Du lịch PN-KB và Trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật trực tiếp quản lý và khai thác.

Mô hình cho thuê môi trường rừng được áp dụng tại bốn khu vực trọng điểm: động Thiên Đường, khu vực rừng Gáo-hang Ô Rô, thung lũng Sinh Tồn-hang Thủy Cung, và tổ hợp suối Nước Moọc-sông Chày-hang Tối. Đối với hình thức liên doanh, liên kết, các tuyến du lịch sinh thái nổi bật bao gồm: Chinh phục Sơn Đoòng-hang động lớn nhất thế giới, khám phá hang Va-hang Nước Nứt với những trải nghiệm độc đáo, thám hiểm thiên nhiên Rào Thương-hang Én, chinh phục hang Ba, khám phá thung lũng Ha Ma Đa-hang Trạ Ang, phiêu lưu hang Đại Ả-Over-Pygmy, khám phá Hung Thoòng, khám phá hang Ô Rô-hang Hoàn Mỹ, hành trình theo đường Trường Sơn huyền thoại-hang Chỉ huy, và khám phá Bách xanh đá-hang Kling.

Các sản phẩm du lịch tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng ngày càng thu hút du khách – Ảnh: PNKB

Ngoài ra, tại các xã thuộc vùng đệm, nhiều sản phẩm và mô hình du lịch sinh thái-nghỉ dưỡng-trải nghiệm độc đáo đã được hình thành và phát triển, làm phong phú thêm hệ thống sản phẩm du lịch của khu vực. Các điểm nhấn tập trung chủ yếu ở xã Phong Nha, có thể kể đến như: Phong Nha Valley Glamping, suối đá Eco Tourist Area, Hava Valley-thung lũng Ngọc Bích, Chày Lập Farmstay, Blue Diamond Retreat, Lèn Chùa Eco, Auko Eco-Wellness Lodges…

Các sản phẩm này đang thể hiện xu hướng phát triển mạnh mẽ theo mô hình du lịch sinh thái-trải nghiệm-nghỉ dưỡng, góp phần mở rộng không gian du lịch ra khu vực vùng đệm, tăng cường tính liên kết chặt chẽ với vùng lõi của VQG PN-KB. Đồng thời, các mô hình này còn nâng cao chất lượng dịch vụ, khuyến khích du khách lưu trú dài ngày hơn và gia tăng mức chi tiêu.

Song song đó, khu vực trung tâm xã Phong Nha và các vùng đệm đã hình thành một hệ thống cơ sở lưu trú đa dạng, bao gồm khách sạn, nhà nghỉ, homestay, farmstay và các khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp. Cùng với đó, nhiều dịch vụ hỗ trợ du lịch đã phát triển mạnh mẽ, như vận chuyển khách, đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp, tổ chức tour khám phá hang động và các trải nghiệm du lịch mạo hiểm. Hiện tại, toàn khu vực sở hữu 121 cơ sở lưu trú với hơn 1.280 phòng; 151 nhà hàng, quán ăn, quán ăn vỉa hè cùng 26 cơ sở dịch vụ cà phê, giải khát, sẵn sàng phục vụ lượng lớn du khách đến tham quan và trải nghiệm.

Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý VQG PN-KB, cho biết: “Giai đoạn 2020-2025, tổng lượng khách tham quan Di sản thiên nhiên thế giới VQG PN-KB đã đạt hơn 3,5 triệu lượt, trong đó khách nội địa chiếm hơn 3 triệu lượt và khách quốc tế gần 500 nghìn lượt. Tổng doanh thu từ các khu, điểm, tuyến du lịch trên địa bàn Vườn Quốc gia đã vượt mốc 1.312 tỉ đồng…”.

Chiến lược phát triển du lịch bền vững

Với định hướng phát triển du lịch gắn liền với công tác bảo tồn Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng, bảo vệ rừng và đa dạng sinh học; đồng thời xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, đồng bộ với các quy hoạch quốc gia và vùng; bảo đảm phát triển bền vững, song hành với bảo vệ môi trường, an ninh-quốc phòng và nâng cao đời sống cộng đồng, Ban Quản lý VQG PN-KB đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp then chốt. Cụ thể, tổ chức phát triển du lịch phù hợp với quy hoạch VQG PN-KB và quy hoạch phát triển du lịch cấp tỉnh; phân định rõ ràng các khu vực phát triển du lịch theo các phân khu chức năng của VQG và khu vực vùng đệm, bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý rừng đặc dụng và bảo tồn di sản thiên nhiên thế giới; kiểm soát chặt chẽ việc đầu tư xây dựng công trình du lịch trong vùng lõi; ưu tiên phát triển các công trình dịch vụ, lưu trú và hạ tầng du lịch tại khu vực vùng đệm và các khu vực phù hợp theo quy hoạch đã định.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý cũng chú trọng đầu tư nâng cấp, mở rộng các tuyến giao thông chiến lược, kết nối khu vực Phong Nha với các trung tâm du lịch lớn và các trục giao thông chính của tỉnh; hoàn thiện hệ thống hạ tầng dịch vụ du lịch; phát triển các không gian dịch vụ du lịch tập trung, khu thương mại-dịch vụ, phố đi bộ và các điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng gắn liền với cảnh quan sông Son và khu trung tâm Phong Nha. Song song là tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới; kiểm soát chặt chẽ số lượng khách tham quan tại các điểm du lịch nhạy cảm về môi trường; đồng thời tổ chức khai thác du lịch theo định hướng du lịch sinh thái, du lịch xanh và du lịch có trách nhiệm.

“Ngoài việc triển khai các giải pháp trên, Ban Quản lý VQG PN-KB sẽ đặc biệt chú trọng đến các chiến lược phát triển sản phẩm du lịch; thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch; đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá hình ảnh; phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; tối ưu hóa cơ chế quản lý và tổ chức thực hiện; đồng thời thúc đẩy du lịch cộng đồng và chuyển đổi số trong ngành”, Giám đốc Ban Quản lý VQG PN-KB Phạm Hồng Thái nhấn mạnh.

Ngọc Hải