Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, một di sản thế giới UNESCO hai lần được công nhận, là kỳ quan thiên nhiên và văn hóa bản địa độc đáo, được tỉnh Quảng Trị xác định là tâm điểm du lịch và động lực phát triển kinh tế then chốt. Công tác bảo tồn được ưu tiên hàng đầu, với Ban Quản lý Vườn (BQL) quản lý hơn 124.000 hecta rừng bằng cách đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục cộng đồng, tăng cường tuần tra, truy quét liên ngành cùng ứng dụng công nghệ để ngăn chặn vi phạm và bảo vệ đa dạng sinh học, nhất là quần thể Bách xanh đá.
Song song đó, Vườn Quốc gia tích cực phát huy giá trị di sản thông qua du lịch bền vững, triển khai nhiều hoạt động quảng bá, xúc tiến, đảm bảo dịch vụ chu đáo và phát triển các dự án du lịch sinh thái mới. Với mục tiêu đón 945.000 lượt khách và doanh thu hơn 335 tỷ đồng vào năm 2025, BQL cam kết quản lý rừng bền vững và nâng cấp dịch vụ, và đến tháng 7/2025 đã đạt kết quả tích cực với hơn 711.000 lượt khách và doanh thu hơn 252 tỷ đồng.
QTO – Vườn Quốc gia (VQG) Phong Nha-Kẻ Bàng, một kỳ quan thiên nhiên với những giá trị nổi bật toàn cầu về địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học, đã hai lần vinh dự được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản thế giới. Bên cạnh cảnh quan hùng vĩ, nơi đây còn là kho tàng văn hóa bản địa độc đáo và hệ thống di tích lịch sử, văn hóa mang tầm quan trọng đặc biệt, trở thành điểm đến quyến rũ hàng đầu, thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới. Tỉnh Quảng Trị đã kiên định định vị Phong Nha-Kẻ Bàng là tâm điểm du lịch, một trong những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Chính vì lẽ đó, công tác bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này luôn được Ban Quản lý (BQL) VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đặt lên hàng đầu.
Đẩy mạnh công tác bảo tồn và quản lý rừng
Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng hiện đang chịu trách nhiệm quản lý trên 124.499 hecta diện tích rừng, bao gồm hơn 121.325 hecta rừng đặc dụng, hơn 3.000 hecta rừng phòng hộ và trên 20 hecta rừng sản xuất. Ngay từ những ngày đầu năm, Ban Quản lý đã tích cực triển khai đa dạng các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, vận động cộng đồng cư dân vùng đệm, cùng các cá nhân và tổ chức hoạt động trong khu vực, nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về bảo vệ rừng (BVR), duy trì vệ sinh môi trường và gìn giữ vẻ mỹ quan của Vườn Quốc gia. Đặc biệt, công tác tuyên truyền được chú trọng sâu rộng vào việc bảo vệ các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm.
Song song với đó, BQL VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đặc biệt chú trọng hợp tác chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương các xã vùng đệm, các đồn biên phòng và hệ thống trường học trên địa bàn, nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo tồn trong cộng đồng dân cư. Tính đến thời điểm hiện tại, các trạm Bảo vệ rừng trực thuộc Trung tâm Bảo vệ rừng và Di sản thế giới đã triển khai thành công hơn 160 đợt tuyên truyền, vận động và phổ biến pháp luật đến 126 lượt tổ dân phố, thôn, bản tại các địa phương vùng đệm VQG, thu hút sự tham gia của hơn 3.200 lượt người dân.
 |
| Phong Nha-Kẻ Bàng – “Vương quốc hang động” huyền bí – Ảnh: N.H |
Quán triệt sâu sắc phương châm “phòng ngừa là chính, bảo vệ rừng từ gốc”, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng đã chủ động tổ chức các đợt tuần tra, truy quét liên ngành tại những điểm nóng, khu vực nhạy cảm trên toàn bộ lâm phận VQG, đặc biệt chú trọng đến kế hoạch bảo vệ quần thể Bách xanh đá. Các hình thức và phương pháp tuần tra, kiểm tra được liên tục đổi mới, đảm bảo tính linh hoạt, bí mật, bất ngờ và kịp thời, nhằm kiên quyết phát hiện, bắt giữ và xử lý nghiêm minh các đối tượng có hành vi vi phạm.
Đồng thời, đơn vị đã ứng dụng và phát huy tối đa hiệu quả của phần mềm SMART trong hoạt động tuần tra, quản lý bảo vệ rừng và giám sát đa dạng sinh học. Công tác kiểm tra, kiểm soát và bảo vệ chặt chẽ các mốc ranh giới, diện tích vùng giáp ranh được tăng cường nhằm ngăn chặn triệt để mọi hành vi lấn chiếm mới. BQL cũng tích cực phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng tổ chức tuần tra, kiểm tra, kiểm soát các địa bàn trọng yếu và vùng giáp ranh, kiên quyết ngăn chặn mọi hoạt động xâm nhập rừng trái phép.
Tính đến thời điểm hiện tại, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã thực hiện hơn 870 đợt tuần tra bảo vệ rừng, với tổng số trên 1.500 ngày và 690 đêm, cùng quãng đường tuần tra vượt ngưỡng 8.800km. Đồng thời, hơn 110 đợt tuần tra chuyên sâu đã được triển khai nhằm quản lý và bảo vệ nghiêm ngặt quần thể Bách xanh đá trên toàn bộ lâm phận. Nhờ các đợt tuần tra, truy quét, kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện, lực lượng chức năng đã kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh nhiều trường hợp vi phạm; đồng thời gỡ bỏ thành công hơn 200 sợi dây bẫy cùng nhiều lán trại, điểm nghỉ tạm bợ được dựng trái phép…
Thúc đẩy phát triển du lịch và dịch vụ bền vững
Ngoài trọng trách quản lý và bảo vệ rừng di sản, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng luôn kiên định trong việc phát huy tối đa giá trị di sản thông qua các hoạt động du lịch và dịch vụ. Với tầm nhìn xác định du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng là điểm nhấn, là trái tim của ngành du lịch tỉnh, BQL VQG đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tích cực triển khai hàng loạt hoạt động quảng bá thiết thực, hiệu quả. Cụ thể, các chương trình như phối hợp tổ chức Chào đón năm mới 2025; trao tặng quà cho những vị khách đầu tiên tại mọi tuyến, điểm tham quan của VQG; cùng phối hợp tổ chức giải “Quảng Bình Discovery Marathon 2025” đã được thực hiện. Đồng thời, công tác đón tiếp, phục vụ du khách tại các tuyến, điểm du lịch, nhà hàng, khách sạn được đảm bảo an toàn, chu đáo; đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và giới thiệu các sản phẩm du lịch, đặc biệt là trên các nền tảng số.
 |
| Hang Chỉ huy – Hành trình lịch sử đan xen giữa lòng di sản – Ảnh: N.H |
Đồng thời, BQL VQG Phong Nha-Kẻ Bàng cũng chủ động tham mưu tích cực cho UBND tỉnh cùng các sở, ngành liên quan để hoàn thiện hồ sơ 8 dự án du lịch sinh thái hiện hữu trong VQG, trình thẩm định và phê duyệt. Đáng chú ý, dự án du lịch sinh thái “Đường Trường Sơn huyền thoại – Hang Chỉ huy” đã được triển khai và dự kiến đưa vào khai thác từ ngày 5/7/2025. Bên cạnh đó, BQL đã tổ chức xét chọn nhà đầu tư và thực hiện việc cho thuê môi trường rừng tại 3 điểm chiến lược: Đồi Bà Tây, Km8 và Vườn Thực vật.
Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: phấn đấu đến năm 2025 sẽ đón khoảng 945.000 lượt khách du lịch, mang lại tổng doanh thu ước đạt hơn 335,667 tỷ đồng. Để đạt được mục tiêu này, BQL cam kết tiếp tục triển khai hiệu quả phương án quản lý rừng bền vững VQG Phong Nha-Kẻ Bàng giai đoạn 2021-2030, cùng quy chế quản lý và bảo vệ di sản. Kế hoạch tuần tra, bảo vệ rừng năm 2025 sẽ được thực hiện nghiêm túc, đặc biệt tăng cường tuần tra nhằm bảo vệ nguyên vẹn các quần thể Bách xanh đá. Song song đó, việc triển khai hiệu quả đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong VQG sẽ được đẩy mạnh, cùng với công tác quảng bá sâu rộng. BQL cũng sẽ tăng cường phối hợp, hỗ trợ các đơn vị kinh doanh du lịch trên địa bàn triển khai các hoạt động quảng bá mới mẻ, độc đáo nhằm thu hút lượng lớn du khách.
Hiện tại, BQL VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đang trong quá trình trình duyệt 3 dự án du lịch sinh thái đầy tiềm năng, bao gồm: “Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ du lịch tại điểm du lịch sinh thái Suối Nước Moọc”; “Phát triển đa dạng các sản phẩm dịch vụ du lịch tại điểm du lịch sinh thái Sông Chày – Hang Tối”; và “Khám phá Bách xanh đá – Hang Kling”.
Bên cạnh đó, BQL VQG Phong Nha-Kẻ Bàng cũng đã triển khai đồng bộ các hoạt động kiểm tra, bảo dưỡng, tu sửa và nâng cấp hệ thống thiết bị, đồng thời chỉnh trang toàn bộ cơ sở hạ tầng tại các tuyến, điểm du lịch, đảm bảo sẵn sàng phục vụ du khách một cách tốt nhất. Công tác an toàn vệ sinh thực phẩm, vệ sinh môi trường, cùng với hoạt động cứu hộ cứu nạn tại các điểm du lịch luôn được đặc biệt chú trọng. Kết quả đáng khích lệ, tính đến hết tháng 7 năm 2025, Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã đón 711.640 lượt khách tham quan, đạt doanh thu ấn tượng hơn 252 tỷ đồng.
Ngọc Hải
