Hiệu quả viện trợ phi chính phủ: Đánh giá chi tiết tác động thực tế

Tỉnh Quảng Trị kiên định đường lối đối ngoại rộng mở, tích cực vận động viện trợ từ các tổ chức quốc tế và phi chính phủ nước ngoài (PCPNN) nhằm huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Điển hình là chương trình “Tiến về phía trước” do Ireland tài trợ, đã hỗ trợ hiệu quả các cộng đồng yếu thế nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và tạo sinh kế cho người khuyết tật.
Trong giai đoạn 2020-2025, Quảng Trị đã vận động được 160,55 triệu USD từ 527 chương trình và dự án PCPNN, với giá trị viện trợ tăng 31% so với giai đoạn trước. Nguồn lực này được phân bổ vào các lĩnh vực trọng điểm như khắc phục hậu quả chiến tranh, hỗ trợ người khuyết tật, giáo dục, y tế và phát triển sinh kế bền vững, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Tỉnh sẽ tổ chức hội nghị vào tháng 8/2026 để tổng kết và định hướng công tác vận động viện trợ giai đoạn 2026-2030, nhằm tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác, đa dạng hóa phương thức vận động và tối ưu hóa nguồn lực quốc tế. Mục tiêu là thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, giảm nghèo và ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường sự hiểu biết và hữu nghị với cộng đồng quốc tế.

QTO – Kiên định theo đuổi đường lối đối ngoại rộng mở của Đảng và Nhà nước, tỉnh Quảng Trị trong nhiều năm qua đã không ngừng kiến tạo và đẩy mạnh hợp tác, chủ động vận động viện trợ từ các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài (PCPNN). Mục tiêu tối thượng là huy động mọi nguồn lực cần thiết, góp phần kiến tạo sự phát triển kinh tế-xã hội bền vững cho địa phương.

Dấu ấn của những dự án mang tầm vóc và ý nghĩa thiết thực

Vào cuối tháng 5/2026, một phái đoàn từ Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam đã tiến hành chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Quảng Trị. Mục đích chính của chuyến đi nhằm kiểm tra và đánh giá thực tế những thành tựu mà chương trình “Tiến về phía trước” (Resilience First Programme) đã đạt được. Đây là một sáng kiến hợp tác chiến lược, hướng đến việc hỗ trợ các cộng đồng yếu thế nâng cao năng lực thích ứng và khả năng phục hồi bền vững trước những thách thức từ biến đổi khí hậu. Chương trình này nhận được nguồn tài trợ từ Chính phủ Ireland thông qua Đại sứ quán Ireland tại Hà Nội, và được triển khai hiệu quả bởi các tổ chức uy tín như Plan International Việt Nam, CARE International Việt Nam cùng Trung tâm Nghiên cứu phát triển sáng kiến cộng đồng (RIC).

Với trọng tâm được định hướng rõ ràng, chương trình ưu tiên hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, bao gồm các cộng đồng dân tộc thiểu số, phụ nữ, thanh thiếu niên và người khuyết tật. Mục tiêu xuyên suốt là củng cố năng lực thích nghi và chống chịu của họ trước những tác động gay gắt của lũ lụt, hạn hán và các hình thái thời tiết cực đoan. Trong khuôn khổ chuyến công tác toàn diện, đoàn đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các đối tác liên quan và các nhóm cộng đồng. Đặc biệt, đoàn cũng đã khảo sát thực địa nhiều mô hình thành công, nhằm sâu sắc hóa sự hiểu biết về các giải pháp do cộng đồng tự triển khai và những ảnh hưởng thực tiễn mà chương trình đã mang lại.

Tổ chức Zhi Shan Foundation bàn giao thư viện thân thiện và tủ sách cho các trường tiểu học trên địa bàn xã Đồng Lê và Tuyên Phú – Ảnh: C.T.V

Anh Hồ Văn Bôn, một thành viên chủ chốt của nhóm sinh kế sản xuất chổi đót dành cho người khuyết tật tại xã Đakrông, đã xúc động chia sẻ: “Bản thân tôi là một người khuyết tật, từng đối mặt với vô vàn khó khăn trong cuộc sống. Tuy nhiên, nhờ sự hỗ trợ kinh phí và đào tạo nghề làm chổi đót từ dự án “Tiến về phía trước”, tôi cùng nhiều người khuyết tật khác trong cộng đồng đã tìm thấy một hướng đi mới. Niềm vui càng nhân đôi khi những sản phẩm chổi đót do chúng tôi làm ra không chỉ được đón nhận rộng rãi trong tỉnh mà còn chinh phục được thị trường và nhận được sự đánh giá cao về chất lượng từ khách hàng ở nhiều tỉnh, thành phố khác. Thành quả này không chỉ mang lại nguồn thu nhập, mà còn giúp chúng tôi tìm thấy niềm hạnh phúc và sự tự tin, khẳng định rằng dù có khiếm khuyết, chúng tôi vẫn hoàn toàn có thể lao động, tự chủ cuộc sống và đóng góp giá trị cho gia đình, xã hội”.

Bà Lê Quỳnh Lan, Giám đốc Quốc gia Plan International Việt Nam, nhấn mạnh rằng Quảng Trị là một trong những địa phương điển hình đã liên tục nhận được sự đồng hành và hỗ trợ vô cùng tích cực từ Ireland trong suốt giai đoạn vừa qua. Sự hỗ trợ này từ Đại sứ quán Ireland không chỉ dừng lại ở các hoạt động phát triển dự án, mà còn mở rộng sang việc tham gia xây dựng chính sách và củng cố năng lực cho cộng đồng. Hiện tại, chương trình đang dồn lực tập trung hỗ trợ tại 5 xã chiến lược, bao gồm: A Dơi, Tân Lập, Lìa, Đakrông và Tà Rụt.

Các chương trình, dự án tiêu biểu từ Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam và Tổ chức Plan International Việt Nam chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể về sự hiện diện và hoạt động hiệu quả của vô số chương trình, dự án PCPNN khác trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Báo cáo từ Sở Ngoại vụ cho thấy, trong giai đoạn 2020-2025, tỉnh đã ghi nhận hoạt động của khoảng 70 tổ chức PCPNN và 30 tổ chức quốc tế (trong đó có các cơ quan đại diện ngoại giao). Tổng giá trị viện trợ PCPNN vận động được cho tỉnh từ năm 2020 đến hết năm 2025 đã đạt con số ấn tượng 160,55 triệu đô la Mỹ, với 527 chương trình và dự án mới được triển khai. Điều này thể hiện sự tăng trưởng vượt bậc, với số lượng dự án tăng 68% và giá trị viện trợ tăng 31% so với giai đoạn 2013-2017.

Đáng chú ý, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Sở Ngoại vụ đã giữ vai trò chủ trì, tích cực phối hợp cùng các cơ quan, đơn vị liên quan để vận động thành công 35 dự án và phi dự án PCPNN. Tổng giá trị cam kết viện trợ cho các sáng kiến này lên tới khoảng 20,94 triệu USD. Nguồn lực quý báu này được ưu tiên phân bổ vào các lĩnh vực trọng điểm như khắc phục hậu quả chiến tranh, hỗ trợ người khuyết tật, giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, phát triển sinh kế bền vững, cung cấp nước sạch và kiến tạo sự phát triển toàn diện của cộng đồng.

Toàn bộ các tổ chức PCPNN đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đều tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật, được Cục Ngoại vụ và Ngoại giao Văn hóa (Bộ Ngoại giao) cấp giấy đăng ký và xác nhận địa bàn hoạt động đầy đủ. Họ không chỉ chấp hành đúng các quy định của địa phương mà còn xây dựng mối quan hệ đối tác dựa trên sự tin cậy và tôn trọng lẫn nhau. Tỉnh Quảng Trị cũng kiên định duy trì và tăng cường quan hệ hợp tác chiến lược với những tổ chức PCPNN có lịch sử hoạt động lâu dài, bền vững và nguồn ngân sách lớn, tiêu biểu như: Mines Advisory Group, Plan International, Zhishan Foundation, PeaceTrees Vietnam, Norwegian People’s Aid, World Vision International, World Wide Fund for Nature, Passerelles Numeriques.

Nguồn lực quốc tế: Chìa khóa mở ra những cơ hội phát triển bền vững

Ông Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Ngoại vụ, đã khẳng định: “Những chương trình, dự án viện trợ từ các tổ chức PCPNN được triển khai tại Quảng Trị trong suốt thời gian qua đã tạo ra những chuyển biến tích cực và sâu rộng, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Đặc biệt, các hoạt động hỗ trợ trong lĩnh vực giáo dục, y tế, sinh kế và môi trường đã nâng tầm đáng kể chất lượng cuộc sống cho người dân, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, phụ nữ dân tộc thiểu số và cộng đồng tại các khu vực chịu ảnh hưởng bởi bom mìn, vật nổ. Nguồn vốn viện trợ PCPNN còn có ý nghĩa chiến lược như một nguồn lực bổ sung thiết yếu, hỗ trợ các địa phương giải quyết hiệu quả những thách thức mà ngân sách nhà nước chưa thể đáp ứng toàn vẹn”.

Với sự hỗ trợ từ nguồn viện trợ, nhiều mô hình sáng tạo đã được triển khai thành công, mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc tăng cường thu nhập hộ gia đình, nâng cao chất lượng dinh dưỡng học đường và củng cố nhận thức cộng đồng về sức khỏe, an toàn cùng bảo vệ môi trường. Hơn thế nữa, quá trình thực hiện dự án còn là động lực thúc đẩy sự chuyển mình trong phương thức làm việc của chính quyền cơ sở, góp phần nâng cao tinh thần trách nhiệm, đảm bảo tính minh bạch và tối ưu hóa khả năng phối hợp liên ngành, liên cấp. Những tác động này không chỉ mang lại lợi ích tức thời mà còn kiến tạo một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững dài hạn, đồng điệu với các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội chiến lược của tỉnh.

Với khát vọng tăng cường hợp tác và tối ưu hóa hiệu quả các nguồn viện trợ PCPNN, qua đó thúc đẩy sâu rộng quan hệ của tỉnh với các quốc gia và địa phương trên toàn thế giới, trong thời gian tới, Quảng Trị sẽ kiên trì quán triệt và nâng cao nhận thức của mọi cấp chính quyền, các đoàn thể cùng toàn thể người dân về tầm quan trọng của công tác PCPNN và ý nghĩa chiến lược của việc củng cố quan hệ hợp tác với các tổ chức phi chính phủ và đối tác phát triển quốc tế khác. Song song đó, tỉnh cũng sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng, cùng các chính sách và pháp luật của Nhà nước, đảm bảo rằng các tổ chức phi chính phủ và đối tác nước ngoài sẽ nắm bắt và thực hiện một cách đúng đắn, đầy đủ các quy định liên quan.

Đặc biệt, tỉnh sẽ chú trọng đổi mới, đa dạng hóa các phương thức và mở rộng đối tượng trong quan hệ hợp tác, vận động viện trợ PCPNN. Mục tiêu là tiếp tục củng cố và phát triển mối quan hệ hữu nghị bền chặt với các cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế, tổ chức PCPNN và các đối tác phát triển. Nhờ vậy, Quảng Trị sẽ đóng góp tích cực hơn nữa vào công cuộc phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói giảm nghèo, không ngừng nâng cao chất lượng đời sống của người dân, đồng thời tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và thắt chặt quan hệ hữu nghị, hợp tác bền vững giữa Nhân dân Quảng Trị với cộng đồng quốc tế.

Quốc Việt