Vùng Lìa (Quảng Trị), một khu vực biên giới hẻo lánh từng đối mặt nhiều thách thức, đang chứng kiến những thay đổi đột phá nhờ làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ. Sự chuyển mình thể hiện rõ qua việc nâng cấp hạ tầng giao thông, lắp đặt cây ATM đầu tiên giúp người dân quản lý tiền mặt, cùng với việc người dân, kể cả người lớn tuổi, thành thạo sử dụng điện thoại thông minh cho các giao dịch thanh toán và nhận trợ cấp. Mạng internet phủ sóng còn tạo điều kiện cho trẻ em vùng cao tham gia học trực tuyến, phá vỡ rào cản địa lý và nâng cao chất lượng giáo dục. Những thành quả này là kết quả của nỗ lực đồng bộ từ chính quyền địa phương, đoàn viên, thanh niên và các lực lượng chức năng, những người đã tích cực "đi từng ngõ, gõ từng nhà" hướng dẫn bà con làm chủ công nghệ. Nhờ đó, nhịp sống số đã xóa nhòa khoảng cách, kết nối vùng Lìa và mở ra cánh cửa phát triển bền vững, nâng tầm chất lượng cuộc sống.
QTO – Vùng Lìa, bao gồm các xã Thuận, Thanh, A Xing, Hướng Lộc, A Túc, A Dơi, Xy, Ba Tầng (trước đây), nay thuộc địa bàn các xã Lìa, A Dơi và một phần xã Tân Lập, từng là một khu vực biên giới hẻo lánh, đối mặt với nhiều thách thức về kinh tế và xã hội. Tuy nhiên, với sự lan tỏa mạnh mẽ của làn sóng chuyển đổi số, bức tranh nơi đây đang chứng kiến những thay đổi mang tính đột phá…
Những dấu ấn chuyển mình khởi sắc
Hệ thống giao thông dẫn vào tuyến Lìa ngày nay đã được nâng cấp với những con đường trải nhựa hiện đại, xóa bỏ hoàn toàn hình ảnh “nắng bụi, mưa lầy” cùng những ổ voi, ổ gà của quá khứ. Dừng chân tại khu vực Nhà máy Tinh bột sắn Hướng Hóa, một cây ATM mới đi vào hoạt động đã mang lại niềm phấn khởi rõ rệt. Đây không chỉ là cây ATM đầu tiên tại tuyến Lìa, đánh dấu một bước tiến quan trọng về công nghệ mà còn là biểu tượng sống động cho sự chuyển mình mạnh mẽ của vùng đất này.
Trong quá khứ, mỗi khi thu hoạch sắn và bán cho nhà máy, người dân xã Lìa thường phải đối mặt với nỗi lo thường trực về việc quản lý và bảo quản tiền mặt. Ngay cả khi đã có tài khoản ngân hàng, việc rút tiền vẫn là một thử thách lớn khi phải di chuyển hàng chục kilomet. Nhớ lại những khó khăn ấy, ông Hồ Văn Phỉ, một cư dân tại xã A Dơi, chia sẻ: “Khi cầm tiền mặt sau mỗi vụ bán sắn, tôi luôn cảm thấy bất an vì không biết cất giữ ở đâu cho an toàn. Giờ đây thì mọi chuyện đã khác, tiền được gửi trong ngân hàng, tôi chỉ rút số tiền cần thiết mà không còn lo lắng về việc thất lạc nữa.”
 |
| Đoàn viên, thanh niên xã Lìa hướng dẫn người dân làm chủ các nền tảng số – Ảnh: Q.H |
Sự hiện diện của cây ATM chỉ là một trong số vô vàn minh chứng sống động cho quá trình đổi mới tại các bản làng của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô ngày nay. Trong không gian nhà sàn ấm cúng, cựu chiến binh Hồ Văn Sơn (75 tuổi), cư trú tại xã Lìa, không giấu nổi niềm hào hứng khi khoe chiếc điện thoại thông minh vừa giúp ông hoàn tất một giao dịch thanh toán thành công.
Ông Sơn cho biết, trong vài tháng gần đây, khoản tiền trợ cấp hàng tháng của ông đã được chi trả trực tiếp vào tài khoản ngân hàng. Giờ đây, mỗi khi mua các vật phẩm thiết yếu như gói trà hay mắm muối tại cửa hàng tạp hóa, ông chỉ cần thực hiện vài thao tác chạm đơn giản trên màn hình điện thoại của mình.
“Nhờ sự hướng dẫn tận tình của con cháu và các đoàn viên, thanh niên, tôi đã dần thành thạo các thao tác. Ở tuổi này, tôi thực sự không ngờ có ngày mình có thể mua sắm hàng hóa mà không cần sử dụng đến tiền mặt,” ông Sơn chân thành bộc bạch.
Không chỉ dừng lại ở các giao dịch quẹt thẻ hay chuyển khoản, nhịp sống số còn len lỏi và hòa nhập sâu rộng vào từng mái nhà, từng lớp học nơi vùng cao. Nhờ mạng internet được phủ sóng đến từng điểm bản, các em nhỏ người Vân Kiều, Pa Kô giờ đây có thể tham gia các lớp học trực tuyến, kết nối với thầy cô và bạn bè từ khắp mọi miền đất nước. Điều này đã phá vỡ mọi rào cản địa lý, mở ra chân trời tri thức mới và góp phần nâng cao đáng kể tỉ lệ học sinh trúng tuyển vào các trường đại học, cao đẳng tại tuyến Lìa qua từng năm.
Kiến tạo những nhịp cầu số
Thành quả đáng ghi nhận tại tuyến Lìa hôm nay là kết tinh của chuỗi nỗ lực không ngừng nghỉ. Trong thời gian qua, chính quyền địa phương, các đoàn viên, thanh niên và lực lượng chức năng đã có sự vào cuộc chủ động và tích cực. Họ tự nguyện trở thành những “nhịp cầu dẫn số” đầy tin cậy, lan tỏa ánh sáng công nghệ đến với mọi ngóc ngách bản làng.
Khi đề cập đến sự chuyển mình mạnh mẽ của vùng đất từng đối mặt với nhiều khó khăn, lạc hậu, ông Trần Trọng Kim, Chủ tịch UBND xã A Dơi, không khỏi xúc động và tự hào. Theo ông Kim, xã A Dơi có tổng dân số hơn 11 nghìn người, trong đó 90% là đồng bào dân tộc thiểu số, điều này khiến việc giúp bà con tiếp cận và làm chủ công nghệ trở thành một thách thức không nhỏ.
“Xác định đây là một nhiệm vụ trọng tâm, chúng tôi đã triển khai với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Gần đây, xã đã hoàn thành xuất sắc chiến dịch cao điểm kéo dài “bảy ngày đêm” để thực hiện Đề án 06, qua đó xuất sắc dẫn đầu toàn tỉnh Quảng Trị về chỉ tiêu tích hợp thẻ bảo hiểm y tế trên ứng dụng VNeID,” ông Kim nhấn mạnh.
Để đạt được thành quả ấn tượng này, bốn tổ công tác của xã đã triển khai chiến lược “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người”. Không quản ngại nắng gắt hay mưa rừng, cán bộ xã cùng lực lượng công an, quân sự, biên phòng vẫn kiên trì thực hiện nhiệm vụ, tận tình hướng dẫn từng người dân kích hoạt mã định danh điện tử, tích hợp các giấy tờ cá nhân và hoàn thiện các thủ tục số khác.
Tại xã Lìa, tinh thần chuyển đổi số cũng diễn ra sôi nổi không kém thông qua chiến dịch “Mùa hè số cùng VNeID”. Để triển khai hiệu quả sáng kiến này, Đoàn Thanh niên xã Lìa đã huy động 7 đội hình tình nguyện, với sự tham gia tích cực của 43 đoàn viên.
Anh Hồ Văn Phiết, Bí thư Đoàn xã Lìa, chia sẻ: “Chúng tôi đã áp dụng phương châm “vết dầu loang” trong quá trình triển khai, nghĩa là ưu tiên phổ cập kiến thức số cho các thành viên trong gia đình trước, sau đó mở rộng sang hàng xóm và toàn thể bà con trong thôn. Nhờ cách tiếp cận này, từ chỗ còn bỡ ngỡ, e ngại, thậm chí có phần bài xích những tiện ích mới, bà con đã dần thay đổi tư duy, chủ động tiếp nhận và khai thác hiệu quả các nền tảng số.”
Tuyến Lìa – vùng đất biên viễn một thời, nay đã không còn xa xôi. Nhịp sống số không chỉ xóa nhòa khoảng cách địa lý, kết nối miền ngược với miền xuôi, mà còn mở ra cánh cửa phát triển bền vững, nâng tầm chất lượng cuộc sống cho đồng bào nơi dải đất biên cương tràn đầy nắng và gió này.
Quang Hiệp
