Đổi mới tư duy, hành động: Bứt phá mọi giới hạn

Các Tổ Truyền thông Cộng đồng (TTCĐ) tại tỉnh Quảng Trị đã khẳng định vai trò then chốt trong việc thay đổi sâu sắc "nếp nghĩ, cách làm" của phụ nữ dân tộc thiểu số và toàn thể cộng đồng. Mục tiêu chính là xóa bỏ các định kiến, khuôn mẫu giới lỗi thời, hủ tục gây hại như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và bạo lực gia đình, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới. Với các thành viên được tập huấn chuyên sâu và phương pháp truyền thông đa dạng, sát thực tiễn địa phương, các TTCĐ đã lan tỏa hiệu quả thông tin đến người dân. Nhờ đó, nhận thức và hành động trong cộng đồng đã có chuyển biến tích cực, nam giới chủ động hỗ trợ gia đình, phụ nữ mạnh dạn tham gia xã hội và tự chủ kinh tế, góp phần giảm đáng kể nạn tảo hôn và không ghi nhận hôn nhân cận huyết thống. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục củng cố, nhân rộng mô hình và ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ.

QTO – Dù chỉ mới đi vào hoạt động trong một thời gian ngắn, các Tổ Truyền thông Cộng đồng (TTCĐ) trên địa bàn tỉnh đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kiến tạo sự chuyển biến sâu sắc về “nếp nghĩ, cách làm” của phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) và toàn thể cộng đồng. Nỗ lực này nhằm xóa bỏ các định kiến, khuôn mẫu giới lỗi thời cùng những hủ tục gây hại cho phụ nữ và trẻ em.

Tại bản Y Leng, xã Dân Hóa, Tổ TTCĐ dưới sự dẫn dắt của chị Hồ Thị Huê đã có những ngày đầu tháng 7 vô cùng bận rộn. Tận dụng các cuộc họp chi bộ, họp bản, các thành viên trong tổ cùng nhau xây dựng đa dạng nội dung để lồng ghép vào các buổi sinh hoạt, qua đó lan tỏa thông tin một cách hiệu quả đến đông đảo người dân. Chị Hồ Thị Huê chia sẻ, tổ được thành lập từ năm 2023 với 7 thành viên chủ chốt, bao gồm Bí thư chi bộ, trưởng thôn, và chi hội trưởng chi hội phụ nữ, tạo nên một cơ cấu vững mạnh và đa ngành.

Các thành viên của tổ đã được tham gia các khóa tập huấn chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực, phát triển kỹ năng làm việc nhóm, cùng nhau xây dựng kế hoạch truyền thông, và lựa chọn những hình thức tiếp cận phù hợp nhất. Quá trình này đã góp phần trau dồi kiến thức và kỹ năng then chốt trong công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng.

Nhờ nền tảng vững chắc đó, nhiều chủ đề quan trọng như phòng, chống bạo lực gia đình; xóa bỏ nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; và thúc đẩy bình đẳng giới đã được các thành viên TTCĐ truyền tải một cách sinh động, sát với thực tiễn địa phương và thu hút mạnh mẽ sự quan tâm của bà con. Điều này đã đóng góp không nhỏ vào việc thay đổi đáng kể cả nhận thức và hành động trong cộng đồng.

Các tổ truyền thông cộng đồng được tham gia nhiều lớp tập huấn nâng cao năng lực – Ảnh: Hội LHPN tỉnh

Theo lời chị Hồ Thị Huê, sự chuyển biến rõ rệt nhất nằm ở chính đối tượng nam giới trong bản. Hiện tại, đàn ông đã chủ động phụ giúp vợ con trong các công việc gia đình và không còn ngăn cản phụ nữ tham gia vào các hoạt động xã hội. Trước đây, do nhận thức còn hạn chế, nhiều người đàn ông thường không đồng thuận cho chị em tham gia công tác phụ nữ, mà chỉ muốn họ quanh quẩn với việc đồng áng, bếp núc tại gia.

Qua nhiều buổi sinh hoạt cùng Tổ TTCĐ và sự tuyên truyền, giải thích thấu đáo, mang tính thuyết phục, theo đúng tinh thần “mưa dầm thấm lâu”, nam giới trong bản đã thực sự thay đổi “nếp nghĩ, cách làm”. Đồng thời, chị em phụ nữ cũng trở nên mạnh mẽ, tự tin hơn, làm chủ cuộc sống gia đình và không còn phụ thuộc kinh tế vào chồng như trước. Nhiều chị em đã chủ động tạo sinh kế từ vườn nhà với các loại cây trồng, vật nuôi phù hợp, có giá trị kinh tế, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Thậm chí, không ít chị em còn tích cực tham gia trồng cây tràm, cây keo, tạo ra nguồn thu nhập bền vững. Trong thời gian tới, tổ bày tỏ nguyện vọng được hỗ trợ thêm kinh phí sinh hoạt, tài liệu, và tiếp tục tham gia nhiều chương trình tập huấn, bồi dưỡng năng lực hơn nữa để phát huy hiệu quả hoạt động.

Bà Hồ Thị Thươi, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã Dân Hóa, cho biết: Thực hiện Dự án 8 “Thúc đẩy bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, toàn xã hiện duy trì 12 tổ TTCĐ, mỗi tổ có từ 7-9 thành viên. Vượt qua nhiều thách thức đặc thù của một xã vùng cao còn nhiều khó khăn, các tổ TTCĐ vẫn không ngừng phát huy thế mạnh, khẳng định vai trò nòng cốt trong việc tuyên truyền, vận động bà con thay đổi “nếp nghĩ, cách làm”.

Điểm đáng quý là mỗi thành viên của tổ đều coi đây là “cơ hội vàng” để cống hiến, vì vậy họ rất nhiệt tình, hăng hái, không quản ngại vất vả, đặc biệt là chị em phụ nữ, những người vốn mang trên vai nhiều gánh nặng gia đình. Giờ đây, chị em đã trở nên tự tin, cởi mở, sẵn sàng tham gia công tác truyền thông mà không hề e ngại hay lo lắng.

Những kết quả tích cực còn thể hiện rõ qua việc toàn xã không ghi nhận trường hợp hôn nhân cận huyết thống nào trong thời gian qua, tình trạng tảo hôn cũng giảm mạnh, và việc thực hiện bình đẳng giới đạt được nhiều tín hiệu đáng mừng. Đây được xem là những thành quả bước đầu đầy phấn khởi của Dự án 8 tại xã Dân Hóa, đồng thời là động lực lớn để xã tiếp tục triển khai hiệu quả dự án trong giai đoạn tiếp theo.

Tại xã Hướng Hiệp, theo Chủ tịch Hội LHPN xã Hồ Thị Rơ, “bí quyết” thành công của các tổ TTCĐ trên địa bàn chính là sự đa dạng trong phương pháp truyền thông và việc bám sát tình hình cơ sở. Bên cạnh các buổi sinh hoạt lồng ghép linh hoạt, các thành viên của 13 tổ TTCĐ xã Hướng Hiệp còn tích cực phối hợp chặt chẽ, thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, phát huy vai trò của người có uy tín để kịp thời nắm bắt tình hình và đưa ra hướng xử lý phù hợp.

Chỉ cần phát hiện manh nha các trường hợp tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống hay bạo lực gia đình, tổ sẽ nhanh chóng tiếp cận và tiến hành tuyên truyền, can thiệp kịp thời. Một lợi thế đáng kể khác của xã là hơn 95% thành viên các tổ TTCĐ đều được trẻ hóa, điều này giúp nâng cao năng lực chuyển đổi số cũng như khả năng học hỏi, tiếp thu cái mới, đáp ứng hiệu quả các yêu cầu trong công tác truyền thông.

Chị Hồ Thị Rơ cũng cho biết thêm, từ ngày 1/7/2026, sau khi sáp nhập thôn, bản, hệ thống các tổ TTCĐ trên địa bàn xã đã có nhiều biến động về nhân sự. Do đó, trong thời gian tới, Hội LHPN xã sẽ ưu tiên hoàn thiện đội ngũ nhân lực các tổ. Đồng thời, Hội cũng kiến nghị được quan tâm hỗ trợ để thành lập thêm một số “địa chỉ tin cậy” trên địa bàn. Lý do là sau sáp nhập, địa bàn xã trở nên rộng lớn hơn, khiến nhiều “địa chỉ tin cậy” nằm ở vị trí xa xôi, gây khó khăn cho chị em khi cần tiếp cận.

Bà Trần Thị Thúy Nga, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN tỉnh, khẳng định: Đến nay, 100% các tổ TTCĐ trên địa bàn tỉnh đã chính thức đi vào vận hành, bước đầu đã lựa chọn được những hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nội dung và đối tượng người dân cụ thể, bao gồm truyền thông trực tiếp, thăm hộ gia đình, lồng ghép trong các cuộc họp thôn bản, và sân khấu hóa.

Thành viên của các tổ đã phát huy tối đa vai trò nòng cốt, tiên phong trong công tác tuyên truyền, vận động người dân địa phương thay đổi “nếp nghĩ, cách làm”. Điều này đã góp phần thiết thực vào việc xóa bỏ những tập tục văn hóa có hại, loại bỏ các định kiến và khuôn mẫu giới trong gia đình và cộng đồng, đồng thời tập trung giải quyết những vấn đề nổi cộm tại từng địa phương như tảo hôn, bạo lực gia đình và bình đẳng giới.

Trong giai đoạn tới, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ TTCĐ trên địa bàn tỉnh để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, Hội LHPN tỉnh sẽ tiếp tục củng cố chất lượng hoạt động và nhân rộng mô hình TTCĐ. Trong đó, đặc biệt chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động truyền thông và xây dựng mạng lưới tổ TTCĐ vững mạnh tại địa phương.

Bên cạnh việc duy trì hiệu quả các tổ TTCĐ hiện có, Hội sẽ nỗ lực đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền phù hợp với đặc thù của từng nhóm đối tượng, đẩy mạnh ứng dụng truyền thông trên nền tảng số, chú trọng truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, đồng thời tổ chức các chiến dịch hoặc chuỗi hoạt động truyền thông, truyền thông lưu động, các cuộc thi, diễn đàn, và giao lưu chia sẻ kinh nghiệm để tối ưu hóa hiệu quả.

Mai Nhân