Cựu chiến binh Nguyễn Thanh Bình đã dành gần bốn thập kỷ không ngừng nghỉ để tìm kiếm và cung cấp thông tin về hài cốt đồng đội đã hy sinh trên các chiến trường. Nỗi trăn trở về những người đã ngã xuống, đặc biệt sau 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị, thôi thúc ông kiên trì sưu tầm hồ sơ liệt sĩ và lần tìm dấu tích trên khắp các địa điểm lịch sử. Nhờ nỗ lực bền bỉ, ông đã cung cấp thông tin quý giá cho hàng nghìn gia đình và trực tiếp hỗ trợ quy tập, đưa hơn 100 hài cốt về an nghỉ tại các nghĩa trang và quê hương. Dù tuổi cao sức yếu, ông vẫn giữ vững nhiệt huyết, tiếp tục sứ mệnh cao cả, mang lại hy vọng đoàn tụ cho nhiều gia đình liệt sĩ và góp phần xoa dịu nỗi đau mất mát.
QTO – Trong suốt gần bốn thập kỷ, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Thanh Bình (sinh năm 1954), cư trú tại phường Quảng Trị, đã không ngừng cống hiến cho sứ mệnh thiêng liêng: cung cấp thông tin và tìm kiếm hài cốt của những người đồng đội đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường. Nỗ lực bền bỉ của ông đã thắp lên hy vọng cho hàng nghìn gia đình liệt sĩ, đồng thời góp phần quan trọng vào việc quy tập và đưa hơn 100 hài cốt về an nghỉ vĩnh hằng tại các nghĩa trang.
Tại ngôi nhà khiêm tốn giữa lòng phường Quảng Trị, CCB Nguyễn Thanh Bình nâng niu những tập hồ sơ liệt sĩ như báu vật vô giá. Mỗi trang tài liệu ấy không chỉ là thông tin mà còn là ký ức thiêng liêng về những người đồng đội đã vĩnh viễn nằm xuống, được ông kiên trì sưu tầm và gìn giữ qua nhiều thập niên.
Khi chỉ mới 17 tuổi, ông Bình đã nhiệt huyết hưởng ứng lời hiệu triệu của Tổ quốc, dấn thân vào binh nghiệp, kinh qua nhiều chiến trường ác liệt, đặc biệt là 81 ngày đêm khốc liệt bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị. Với vai trò lính trinh sát thuộc Tiểu đoàn 808 (K8), Tỉnh đội Quảng Trị, ông đã chứng kiến không ít đồng đội ngã xuống khi tuổi đời còn rất xanh, vì từng tấc đất thiêng liêng của quê hương.
Sau khi hòa bình lập lại, ông Bình chọn phường Quảng Trị làm nơi an cư lạc nghiệp. Tuy nhiên, nỗi trăn trở về những người đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường vẫn luôn canh cánh trong lòng ông. Chính nỗi niềm ấy đã trở thành động lực mạnh mẽ, thôi thúc ông khởi đầu hành trình tìm kiếm hài cốt đồng đội.
Khi cho chúng tôi chiêm ngưỡng những trang tài liệu được ghi chép tỉ mỉ, chi tiết từ họ tên, ngày sinh, ngày nhập ngũ, đơn vị, chức vụ, cấp bậc đến ngày hy sinh của từng liệt sĩ, ông Bình xúc động chia sẻ: “Tôi may mắn được trở về từ cõi chết, nhưng đồng đội tôi thì mãi mãi nằm lại. Bởi vậy, chừng nào còn hơi thở, tôi sẽ còn phải làm điều gì đó để đưa anh em về lại với vòng tay gia đình.”
 |
| CCB Nguyễn Thanh Bình trân trọng lưu giữ tài liệu về đồng đội như báu vật vô giá – Ảnh: N.P |
Nỗi niềm ấy đã thôi thúc ông dấn bước vào hành trình tìm kiếm đồng đội ngay từ những ngày đầu trở về thị xã Quảng Trị (nay là phường Quảng Trị). Với chiếc xe đạp làm phương tiện, ông miệt mài đạp quanh Thành Cổ, dọc bờ sông Thạch Hãn, kiên trì lần tìm từng dấu tích chiến trường năm xưa.
Bằng cách kết nối với các cựu chiến binh từng chiến đấu tại Thành Cổ, ông Bình đã xây dựng sơ đồ chiến trường, tái xác định các vị trí giao tranh và nơi an táng liệt sĩ, từ đó cùng đồng đội khởi xướng hành trình tìm kiếm. Ông khẳng định đây là một công việc đầy thử thách, đòi hỏi sự kiên trì bền bỉ, tính tỉ mỉ cao độ, và trên hết là tấm lòng thấu cảm sâu sắc trước những nỗi đau mất mát của thân nhân liệt sĩ.
Trong suốt hành trình ấy, bất chấp nắng mưa, chỉ cần tiếp nhận một manh mối dù nhỏ hay một thông tin ban đầu, ông Bình liền lập tức chuẩn bị lên đường. Khi đã xác minh được thông tin hoặc tìm thấy phần mộ liệt sĩ, ông nhanh chóng thông báo cho từng gia đình hoặc liên hệ với chính quyền địa phương để phối hợp giải quyết.
Thời gian thoi đưa, đến nay CCB Nguyễn Thanh Bình đã dành trọn hơn 40 năm cuộc đời cho hành trình nghĩa tình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Mỗi hài cốt được tìm thấy trong quãng thời gian dài ấy đều in đậm trong ký ức ông những kỷ niệm vô cùng đặc biệt. Một trong số đó là trường hợp của liệt sĩ Vũ Quang Bích, quê ở xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (nay thuộc tỉnh Ninh Bình). Khoảng một thập kỷ trước, trong lúc rà soát thông tin tại một nghĩa trang liệt sĩ ở Quảng Trị, ông đã tình cờ phát hiện trên bia mộ ghi tên “Vũ Quang Bính”.
Dựa trên cơ sở dữ liệu đã thu thập và với sự kiên trì phi thường, ông Bình đã tìm gặp các đồng đội cũ, những nhân chứng từng trực tiếp chôn cất liệt sĩ, đồng thời đối chiếu hồ sơ tại Quảng Trị và quê nhà. Ông cũng chủ động đề nghị các cơ quan chức năng hỗ trợ xác minh và xét nghiệm ADN. Sau nhiều tháng chờ đợi đầy hy vọng, ông và đồng đội đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc khi nhận được tin xác nhận: đây chính là phần mộ của liệt sĩ Vũ Quang Bích.
Thấu hiểu hoàn cảnh éo le của nhiều gia đình liệt sĩ, không ít lần ông Bình đã tự nguyện bỏ tiền túi mua vé tàu, giúp thân nhân từ các tỉnh xa có thể hành hương về Quảng Trị thăm viếng người thân. Những khoảnh khắc hạnh phúc khi nhìn thấy các gia đình đoàn tụ đã trở thành nguồn động lực vô biên, tiếp thêm sức mạnh để ông kiên định trên con đường đã chọn.
Mặc dù tuổi tác đã chồng chất và sức khỏe dần suy yếu, nhưng đến nay, ông Bình vẫn chưa hề có ý định dừng lại hành trình đầy ý nghĩa này. Ông bộc bạch: “Tôi cảm thấy vô cùng may mắn vì luôn có người bạn đời bền bỉ đồng hành, kiên nhẫn chở tôi đi khắp các thôn xóm, ghé thăm từng địa phương để gặp gỡ và kết nối với anh em đồng đội cũ, nhằm xác minh nguồn tin. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ, tạo điều kiện từ chính quyền địa phương và đặc biệt là những lời ‘báo mộng’ từ đồng đội đã giúp tôi vượt qua vô vàn gian khó, tìm được chính xác nơi anh em đang nằm để đưa họ về với quê hương.”
Cho đến thời điểm hiện tại, ông Bình đã cung cấp thông tin quý giá cho hàng nghìn trường hợp liệt sĩ hy sinh. Ông trực tiếp hỗ trợ đưa 100 hài cốt về an táng tại các nghĩa trang địa phương và đồng hành đưa 40 hài cốt về với quê hương nguồn cội. Khi chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được phát động, ông Bình tràn đầy niềm tin rằng, với nỗ lực chung của toàn xã hội, sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội để những hài cốt liệt sĩ còn nằm lại đâu đó giữa chiến trường xưa sớm được quy tập và trở về yên nghỉ nơi đất mẹ.
“Tôi vô cùng tri ân Đảng và Chính phủ đã khởi xướng một chiến dịch đầy tính nhân văn này. Tôi tin tưởng sâu sắc rằng chiến dịch sẽ xoa dịu nỗi đau, làm ấm lòng các gia đình liệt sĩ và hy vọng chính quyền địa phương, các tổ chức, đoàn thể cùng toàn thể nhân dân sẽ đồng lòng hưởng ứng, để chiến dịch phát huy hiệu quả cao nhất, góp phần tìm thêm nhiều hài cốt liệt sĩ, đưa họ về với vòng tay gia đình,” ông Bình bày tỏ với sự xúc động.
Nam Phương
