Vì người khuyết tật: Kiến tạo không gian sống hòa nhập, bền vững

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội về người khuyết tật (NKT) Việt Nam và Viện trưởng Viện ACDC, vừa được tín nhiệm bầu làm Phó Chủ tịch Diễn đàn NKT châu Á-Thái Bình Dương (APDF) nhiệm kỳ 2025-2027. Mắc bệnh xương thủy tinh từ nhỏ, bà đã vượt qua nhiều thử thách, hoàn thành 4 bằng thạc sĩ và hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ, trở thành biểu tượng của nghị lực. Bén duyên với phong trào NKT từ năm 2002, bà đã thành lập Viện ACDC vào năm 2011, triển khai hàng ngàn hoạt động hỗ trợ NKT Việt Nam về y tế, giáo dục, việc làm và vận động chính sách. Với cương vị mới tại APDF, bà kỳ vọng sẽ đưa tiếng nói NKT Việt Nam ra khu vực, tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy các cam kết nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng NKT.

QTO – Khởi nguồn từ một tuổi thơ đầy thử thách với căn bệnh xương thủy tinh, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội về người khuyết tật (NKT) Việt Nam, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển cộng đồng (ACDC) đã ghi dấu ấn với nhiều thành tựu vượt trội. Nhân dịp bà được tín nhiệm bầu làm Phó Chủ tịch Diễn đàn NKT châu Á-Thái Bình Dương (APDF), nhiệm kỳ 2025-2027, Phóng viên (P.V) Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã có cuộc phỏng vấn đặc biệt với bà Nguyễn Thị Lan Anh.

Đưa tiếng nói NKT Việt Nam ra khu vực

P.V: Với vinh dự được bầu làm Phó Chủ tịch Diễn đàn APDF, cảm xúc của bà hiện tại là gì?

Bà Lan Anh: Việc được tín nhiệm bầu vào vị trí Phó Chủ tịch APDF là vinh dự tột bậc và niềm vui sâu sắc đối với cá nhân tôi. Sự kiện này đồng thời minh chứng cho sự ghi nhận ngày càng sâu rộng tiếng nói của NKT Việt Nam trên trường khu vực. Tôi kỳ vọng đây sẽ là cơ hội quý báu để cộng đồng NKT Việt Nam tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm và tiếp cận thêm nhiều nguồn lực hỗ trợ.

P.V: Bà đã nỗ lực như thế nào để nhận được sự tin tưởng giao phó trọng trách quan trọng này?

Bà Lan Anh: Tôi bén duyên với phong trào NKT từ năm 2002. Từ một NKT với hiểu biết ban đầu còn hạn chế về chính cộng đồng mình, tôi đã từng bước học hỏi, trải nghiệm và trưởng thành cùng phong trào. Tôi luôn kiên trì thực hiện mọi trọng trách, không ngừng trau dồi bản thân. Trong suốt hành trình ấy, tôi đã không ngừng vươn lên, đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng khác. Mỗi bước đi đều là một cơ hội để tôi đóng góp đáng kể vào sự phát triển chung của cộng đồng. Sự cống hiến bền bỉ ấy đã vun đắp niềm tin, sự trân trọng và mở ra cơ hội để tôi được đảm nhận vai trò mới này.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, biểu tượng của nghị lực vượt lên mọi giới hạn để đạt được nhiều thành tựu nổi bật – Ảnh: Q.H

P.V: Với cương vị Phó Chủ tịch APDF, bà sẽ có những đóng góp gì để tiếp thêm sức mạnh cho NKT trong khu vực?

Bà Lan Anh: Trước hết, tôi xem đây là một cơ hội vàng để đại diện cho tiếng nói của Việt Nam trên diễn đàn khu vực. Tôi mong muốn thể hiện xuất sắc vai trò của Việt Nam – một quốc gia đang từng bước khẳng định vị thế và kinh nghiệm tiên phong trong lĩnh vực thúc đẩy quyền của NKT.

Trong nhiệm kỳ 2025-2027, tôi sẽ cùng ban chấp hành hoàn thành mọi nhiệm vụ được phân công, đồng thời ưu tiên thúc đẩy việc triển khai hiệu quả Tuyên bố Jakarta về thập kỷ thứ tư vì NKT. Điều này nhằm đảm bảo các cam kết khu vực được cụ thể hóa bằng những hành động thực chất, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng NKT.

Tôi dự định khởi đầu bằng việc tăng cường kết nối và hợp tác giữa các thành viên của diễn đàn, kiến tạo một mạng lưới gắn bó và hỗ trợ lẫn nhau. Tôi cũng mong có thể chia sẻ kinh nghiệm từ Việt Nam để hỗ trợ các tổ chức bạn trong khu vực khi họ cần. Tôi tin rằng sự đồng hành, sẻ chia và học hỏi lẫn nhau chính là chiếc chìa khóa để phong trào NKT trong khu vực cùng nhau tiến bộ vượt bậc.

Không chùn bước trước mọi rào cản

P.V: Trong khoảnh khắc trọng đại này, bà có thể chia sẻ đôi nét về hành trình cá nhân của mình?

Bà Lan Anh: Tôi sinh năm 1978 tại Thái Nguyên. Những khó khăn trong cuộc sống của một NKT đã dạy cho tôi rất nhiều bài học quý giá. Tôi luôn tâm niệm rằng, mỗi ngày sống là một ngày đáng trân trọng. Ngoài bản thân và gia đình, tôi luôn khát khao cống hiến giá trị cho xã hội, đặc biệt là những người cùng hoàn cảnh với mình.

P.V: Mắc căn bệnh xương thủy tinh, động lực nào đã giúp bà vươn lên đạt được những thành công đáng ngưỡng mộ như ngày hôm nay?

Bà Lan Anh: Căn bệnh xương thủy tinh buộc tôi phải hết sức cẩn trọng trong mọi hoạt động. Thế nhưng, tôi luôn tin rằng khiếm khuyết thể chất không định nghĩa nên bất hạnh. Căn bệnh này tuy đặt ra những giới hạn về thể chất, nhưng cũng chính là người thầy đã dạy tôi sự kiên nhẫn, biết trân trọng những niềm vui nhỏ bé và luôn sống tích cực. Tôi không để rào cản ngăn bước, mà ngược lại, xem đó là cơ hội để tôi thử thách bản thân, để chứng minh rằng: NKT hoàn toàn có thể sống chủ động, làm việc hiệu quả và đóng góp tích cực cho xã hội.

P.V: Nhắc đến tên Lan Anh, nhiều người ngay lập tức liên tưởng đến một NKT mạnh mẽ, kiên cường vượt mọi rào cản để chinh phục thử thách, đặc biệt là những đỉnh cao tri thức. Xin bà chia sẻ về con đường học vấn của mình?

Bà Lan Anh: Tôi đi học muộn hơn bạn bè 3 năm do những hạn chế từ khiếm khuyết cơ thể và các rào cản môi trường sống lúc bấy giờ. Điều đó càng khiến tôi trân quý mỗi cơ hội được đến trường. Với tôi, học tập không chỉ là cánh cửa dẫn lối đến cơ hội nghề nghiệp, mà còn là cách để khẳng định: NKT có thể vươn lên bằng tri thức và ý chí kiên cường. Đến nay, tôi đã hoàn thành 4 bằng thạc sĩ ở các lĩnh vực khác nhau và hiện đang là nghiên cứu sinh tiến sĩ.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh cùng những người đồng chí hướng thăm hỏi, động viên và chụp ảnh lưu niệm với một gia đình người khuyết tật, thể hiện tinh thần sẻ chia và gắn kết – Ảnh: Q.H

Tìm thấy ý nghĩa sâu sắc của sự cống hiến

P.V: Điều gì đã thôi thúc bà và các đồng sự cùng nhau thành lập Viện ACDC?

Bà Lan Anh: Năm 2011, tôi và đồng sự đã đồng lòng thành lập Trung tâm Hành động vì sự phát triển cộng đồng, tiền thân của Viện ACDC ngày nay. Với ACDC, chúng tôi có cơ hội thử nghiệm và triển khai nhiều sáng kiến do chính NKT đề xuất, nhằm mang lại những thay đổi tích cực cho cộng đồng mình. Những ngày đầu thành lập, chúng tôi đối mặt với vô vàn khó khăn, nhưng đã từng bước vượt qua. Với tôi, đây là một dấu mốc đặc biệt. ACDC không chỉ là nơi làm việc, mà còn là nơi tôi khám phá ý nghĩa sâu sắc của sự cống hiến.

P.V: Vậy ACDC đã hỗ trợ NKT tại Việt Nam như thế nào trong suốt thời gian qua?

Bà Lan Anh: Chúng tôi đã triển khai hàng ngàn hoạt động hỗ trợ NKT trên khắp cả nước. Các chương trình của ACDC tập trung vào nhiều lĩnh vực trọng yếu như: Chăm sóc y tế, giáo dục hòa nhập, việc làm và sinh kế bền vững, hỗ trợ sống độc lập, thúc đẩy bình đẳng giới và vận động chính sách. Bên cạnh đó, ACDC đã tích cực phối hợp với các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế để nâng cao nhận thức về quyền của NKT, thúc đẩy việc xây dựng các công trình, dịch vụ tiếp cận, cũng như hỗ trợ các tổ chức của NKT nâng cao năng lực, tiếng nói và vị thế của mình. Tôi tự hào khi ACDC không chỉ mang lại thay đổi tích cực cho từng cá nhân, mà còn góp phần kiến tạo những chuyển biến sâu rộng trong chính sách và định kiến xã hội về NKT tại Việt Nam.

P.V: Đối với NKT tại Quảng Trị, ACDC đã có những hoạt động gì đặc biệt, thưa bà?

Bà Lan Anh: Ngay từ lần đầu tiên đến Quảng Trị, tôi đã cảm nhận được một sự gắn bó đặc biệt. Từ năm 2018 đến nay, ACDC đã triển khai nhiều chương trình nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống và thúc đẩy sự hòa nhập của NKT Quảng Trị. Mỗi hoạt động đều hướng tới mục tiêu chung: Giúp NKT nơi đây sống tự tin, độc lập và có cơ hội đóng góp thiết thực cho cộng đồng. Tại Quảng Trị, điều tôi ấn tượng sâu sắc nhất chính là tinh thần đoàn kết vững bền và nghị lực kiên cường vươn lên mạnh mẽ của NKT. Tôi còn cảm nhận rõ sự đồng lòng, gắn kết chặt chẽ giữa cộng đồng, chính quyền và các tổ chức xã hội.

P.V: Bà có những dự định và kế hoạch gì để tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của NKT ở Việt Nam nói chung và Quảng Trị nói riêng trong tương lai?

Bà Lan Anh: Tôi và các đồng nghiệp sẽ kiên định bước tiếp hành trình xây dựng một môi trường sống hòa nhập, bền vững cho NKT. Chúng tôi mong muốn mở rộng các chương trình hỗ trợ sinh kế, phục hồi chức năng, cải thiện hạ tầng tiếp cận và phát triển năng lượng sạch để NKT có thể sống độc lập hơn, an toàn hơn và có thêm nhiều cơ hội đóng góp cho cộng đồng. Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ tiếp tục kêu gọi các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước chung tay hỗ trợ NKT Việt Nam nói chung, và NKT Quảng Trị nói riêng.

– Xin trân trọng cảm ơn bà!

Quang Hiệp (thực hiện)