Kế hoạch được ban hành với mục tiêu cốt lõi là làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan chủ trì và đơn vị phối hợp trong tiến trình triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.
Nhằm đảm bảo sự triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý trên toàn quốc kể từ ngày 1/1/2027, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã chính thức ký Quyết định số 920/QĐ-TTg, ban hành Kế hoạch chi tiết để thực thi Luật này.
Kế hoạch này được xây dựng với mục đích trọng tâm là phân định rạch ròi trách nhiệm của các cơ quan chủ trì cùng các đơn vị phối hợp, qua đó thúc đẩy hiệu quả các hoạt động triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.
Đồng thời, Kế hoạch cũng hướng đến việc tăng cường nhận thức và ý thức trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, cùng toàn thể tổ chức và cá nhân có liên quan trong quá trình thực thi Luật, cam kết rằng từ ngày 1/1/2027, Luật sẽ được áp dụng một cách toàn diện, đồng bộ và nhất quán trên phạm vi cả nước.
 |
| Quốc hội thảo luận 3 dự án luật về Hộ tịch, Công chứng và Trợ giúp pháp lý. (Ảnh: Văn Điệp/TTXVN) |
Một mục tiêu quan trọng khác là không ngừng củng cố hiệu lực và nâng cao hiệu quả công tác quản lý, cũng như việc thực thi pháp luật về trợ giúp pháp lý trong bối cảnh hiện tại.
Hoàn thiện khung pháp lý: Sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành liên quan đến hoạt động trợ giúp pháp lý
Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Kế hoạch đã vạch ra những nhiệm vụ cụ thể mà các bộ, ngành, và địa phương cần khẩn trương triển khai thực hiện, bao gồm:
Bộ Tư pháp sẽ đóng vai trò chủ đạo trong việc tổ chức rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành liên quan đến hoạt động trợ giúp pháp lý theo thẩm quyền, hoặc đề xuất các cơ quan có thẩm quyền thực hiện các điều chỉnh cần thiết để đảm bảo sự phù hợp với Luật mới. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ được thiết lập với các bộ, cơ quan ngang bộ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các tổ chức liên quan trực tiếp để cùng tiến hành rà soát. Kết quả rà soát sau đó sẽ được tổng hợp và trình lên Thủ tướng Chính phủ thông qua Bộ Tư pháp. Ở cấp địa phương, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan, tổ chức liên quan để hoàn thành nhiệm vụ này. Dự kiến hoàn thành trong Quý 3 và Quý 4 năm 2026.
Đến trước ngày 15/9/2026, Bộ Tư pháp sẽ chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan hữu quan để xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, đồng thời cụ thể hóa các biện pháp đảm bảo thi hành.
Song song đó, Bộ Tư pháp cũng sẽ giữ vai trò chủ trì, hợp tác với các cơ quan liên quan để xây dựng Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý. Đặc biệt, Bộ sẽ soạn thảo Thông tư liên tịch mới nhằm thay thế Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC (ban hành ngày 29/6/2018) và Thông tư liên tịch số 29/2025/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC (ban hành ngày 31/12/2025), vốn quy định về việc phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng.
Các văn bản này dự kiến sẽ được trình ban hành trước ngày 31/10/2026.
Đẩy mạnh công tác quán triệt và tập huấn chuyên sâu về Luật
Bộ Tư pháp sẽ chịu trách nhiệm tổ chức các hội nghị quán triệt sâu rộng nội dung của Luật mới, cùng với các khóa tập huấn chuyên sâu về quy trình triển khai thi hành Luật và các văn bản hướng dẫn chi tiết. Đối tượng tham gia bao gồm đại diện các bộ, ngành liên quan, UBND cấp tỉnh, Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố và các sở, ban, ngành có chức năng.
Các hoạt động này sẽ được tổ chức linh hoạt dưới nhiều hình thức: trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai.
Thời gian triển khai dự kiến kéo dài từ Quý 2 đến Quý 4 năm 2026.
Tại cấp địa phương, UBND cấp tỉnh sẽ chủ động tổ chức quán triệt và triển khai thi hành Luật, cùng các văn bản hướng dẫn chi tiết, cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã và các tổ chức liên quan trên địa bàn.
Tương tự, việc tổ chức sẽ đa dạng, bao gồm hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc phối hợp cả hai.
Các hoạt động này sẽ được thực hiện trong Quý 3 và Quý 4 năm 2026.
Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an và các bộ, ngành hữu quan sẽ tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về những nội dung mới của Luật, đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp trong công tác trợ giúp pháp lý cho đội ngũ cán bộ, công chức của mình. Ở cấp địa phương, UBND cấp tỉnh sẽ hợp tác với Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Công an cấp tỉnh và các cơ quan, tổ chức liên quan để triển khai nhiệm vụ quan trọng này.
Thời gian triển khai: Quý 3 và Quý 4 năm 2026.
Lan tỏa thông tin: Tổ chức truyền thông và phổ biến rộng rãi nội dung Luật cùng các văn bản hướng dẫn thi hành
Bộ Tư pháp sẽ chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, cùng các cơ quan thông tin đại chúng từ trung ương đến địa phương, để xây dựng một Kế hoạch truyền thông toàn diện. Mục tiêu là phổ biến sâu rộng các quy định của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành đến mọi tầng lớp nhân dân và các tổ chức, cơ quan liên quan.
Công tác này dự kiến thực hiện trong Quý 3 và Quý 4 năm 2026.
Từ Quý 3, Quý 4 năm 2026 và các năm tiếp theo, Bộ Tư pháp sẽ tiến hành biên soạn và phát hành các tài liệu chuyên biệt, phục vụ hiệu quả công tác truyền thông và phổ biến các quy định của Luật, cũng như các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.
Song song đó, Bộ Tư pháp sẽ đóng vai trò trung tâm, phối hợp với các bộ, ngành, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam để tổ chức đa dạng các hoạt động truyền thông, phổ biến rộng rãi các quy định của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc này sẽ được thực hiện thông qua các phương tiện truyền thông truyền thống, nền tảng chuyển đổi số, và các hình thức khác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm triển khai nhiệm vụ này tại địa phương mình. Thời gian thực hiện trong Quý 3 và Quý 4 năm 2026.
Trong Quý 4 năm 2026, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cùng với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan ở cấp trung ương, sẽ đồng loạt tổ chức các hội nghị và sản xuất các ấn phẩm truyền thông chuyên biệt, tập trung vào những nội dung cốt lõi và điểm mới nổi bật của Luật.
Tối ưu hóa nguồn lực: Rà soát đối tượng và kiện toàn tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý cấp địa phương
Định kỳ hàng năm, Bộ Tư pháp (tại trung ương) sẽ tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng trợ giúp pháp lý cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác này, cùng những người có liên quan. Ở cấp địa phương, UBND cấp tỉnh sẽ giữ vai trò chủ trì, phối hợp với các cơ quan hữu quan để triển khai hiệu quả nhiệm vụ tương tự.
Vào Quý 4 năm 2026, UBND cấp tỉnh sẽ tiến hành rà soát và thống kê toàn diện danh sách các đối tượng đủ điều kiện được trợ giúp pháp lý. Đồng thời, công tác rà soát các tổ chức và cá nhân thực hiện trợ giúp pháp lý tại địa phương cũng sẽ được triển khai, nhằm đảm bảo Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước giữ vững vai trò là đơn vị cung ứng dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu và chuyên nghiệp. Các địa phương cũng cần đánh giá kỹ lưỡng nhu cầu thành lập các Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, xem xét thực trạng tổ chức và hoạt động của các đơn vị tham gia trợ giúp pháp lý trên địa bàn. Từ đó, đề xuất các giải pháp tối ưu để kiện toàn và phát triển mạng lưới cung cấp trợ giúp pháp lý, cùng đội ngũ người thực hiện, sao cho phù hợp với điều kiện đặc thù của từng địa phương, hướng tới mục tiêu tạo mọi điều kiện thuận lợi để người dân có thể tiếp cận dịch vụ pháp lý kịp thời và chất lượng cao.
Bắt đầu từ năm 2027 và trong các năm tiếp theo, Bộ Tư pháp sẽ thường xuyên tiến hành kiểm tra, giám sát công tác tổ chức thi hành Luật và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, nhằm đảm bảo hiệu quả và tính tuân thủ.
Theo TTXVN/Vietnam+
