Bài báo nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí theo Luật Trợ giúp pháp lý 2017 trong việc đảm bảo quyền tiếp cận công lý cho người nghèo và các nhóm yếu thế, vốn thường gặp khó khăn về tài chính và hiểu biết pháp luật. Tại Quảng Trị, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước đã tích cực hỗ trợ nhiều trường hợp cụ thể như bà Lê Thị Liễu, đồng thời cải tiến phương pháp tiếp cận và truyền thông để đưa dịch vụ đến gần dân hơn. Chính sách này không chỉ cung cấp tư vấn và tham gia tố tụng miễn phí cho các đối tượng đủ điều kiện mà còn xây dựng niềm tin, giúp người dân an tâm khi tiếng nói được lắng nghe và quyền lợi được pháp luật bảo vệ. Trợ giúp pháp lý được khẳng định là một cầu nối vững chắc và chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước, góp phần xóa bỏ rào cản bất bình đẳng, thúc đẩy giảm nghèo bền vững và duy trì ổn định xã hội.
QTO – Quyền tiếp cận dịch vụ pháp lý không phải lúc nào cũng sẵn có cho mọi đối tượng khi đối mặt với thử thách pháp luật. Đặc biệt, đối với người nghèo, cộng đồng vùng sâu, vùng xa cùng các nhóm yếu thế, con đường tìm kiếm công lý thường bị cản trở bởi nhiều thách thức. Nhận thức rõ điều này, chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí, được quy định trong Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, đã vươn lên thành nền tảng thiết yếu, kéo gần pháp luật với quần chúng. Tại Quảng Trị, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước đã kiên trì đồng hành qua nhiều năm, đóng góp vào việc đảm bảo quyền được tiếp cận công lý cho toàn thể người dân.
Pháp luật: Nơi nương tựa vững chắc
Trường hợp của bà Lê Thị Liễu, 86 tuổi, cư dân xã Gio Linh, là một ví dụ sinh động, khắc họa rõ nét tầm quan trọng của chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí.
Là một gia đình chính sách với điều kiện sống eo hẹp, bà Liễu đã phải đối mặt với không ít áp lực khi vướng vào tranh chấp đất đai. Với sự hạn chế về hiểu biết pháp luật cùng với việc không đủ khả năng tài chính để thuê luật sư, hành trình theo đuổi vụ việc trở thành một gánh nặng tâm lý lớn. May mắn thay, thông qua sự hỗ trợ kịp thời từ Chi nhánh số 1 thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước, vụ việc đã được tư vấn chuyên sâu, hướng dẫn tận tình và quyền lợi của bà được bảo vệ một cách hợp pháp. Vượt lên trên kết quả giải quyết vụ việc, giá trị cốt lõi chính là sự an tâm mà người dân cảm nhận được khi tiếng nói của họ được lắng nghe, được chỉ dẫn và được bảo vệ bởi công lý.
Với đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, mỗi hồ sơ tiếp nhận không chỉ là một thách thức chuyên môn cần hóa giải, mà còn là sứ mệnh hiện thực hóa chính sách nhân văn của Nhà nước vào đời sống. Chị Lê Thị Diệu Hương, một trợ giúp viên pháp lý tại Trung tâm, cho biết: “Việc tiếp nhận và cung cấp hỗ trợ pháp lý nhanh chóng đã đóng vai trò then chốt giúp bà Lê Thị Liễu bảo vệ thành công quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đưa vụ việc đến kết quả mong muốn.”
Đối với chị Hương, mỗi vấn đề pháp lý được giải quyết không chỉ là minh chứng cho năng lực chuyên môn, mà còn là nguồn động lực và niềm vui sâu sắc cho những người làm công tác trợ giúp pháp lý. Bởi lẽ, đằng sau mỗi bộ hồ sơ là một câu chuyện cuộc đời, một hoàn cảnh đặc biệt, đòi hỏi sự thấu hiểu, sẻ chia và đồng hành.
 |
| Nâng cao nhận thức pháp luật cho cộng đồng dân cư vùng núi – Ảnh: M.H |
Trong giai đoạn gần đây, trung tâm đã liên tục cải tiến phương pháp tiếp cận nhằm đưa dịch vụ đến gần với người dân hơn. Bên cạnh các hoạt động tư vấn và tham gia tố tụng, đơn vị còn đẩy mạnh công tác truyền thông tại các địa bàn cơ sở, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, đội ngũ cán bộ tư pháp, trưởng thôn và các tổ chức đoàn thể để kịp thời phát hiện và giới thiệu các trường hợp đủ điều kiện được hưởng trợ giúp pháp lý.
Nội dung truyền thông tập trung vào làm rõ bản chất của trợ giúp pháp lý, quyền lợi và nghĩa vụ của đối tượng được hỗ trợ, quy trình yêu cầu dịch vụ, cũng như vai trò và trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong triển khai hoạt động này. Giá trị thực sự của trợ giúp pháp lý không chỉ thể hiện qua các buổi tuyên truyền hay văn bản báo cáo chuyên môn, mà còn được định hình bởi niềm tin vững chắc của người dân, khi họ nhận thức rằng luôn có những chuyên gia pháp luật tận tâm sẵn sàng đồng hành và bảo vệ họ.
Chị Lê Thị Linh, cán bộ Chi nhánh số 1 thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước, nhấn mạnh: “Để người dân tiếp cận pháp luật một cách hiệu quả nhất, công tác tuyên truyền cần phải được thiết kế gần gũi, dễ hiểu và phải bám sát các tình huống thực tiễn phát sinh trong đời sống hàng ngày của họ.”
Qua thực tiễn triển khai, phương thức tiếp cận này đã từng bước phát huy hiệu quả rõ rệt. Người dân giờ đây không còn gặp nhiều trở ngại trong việc tìm kiếm địa chỉ trợ giúp pháp lý; nhiều vụ việc đã được tiếp nhận và hỗ trợ kịp thời, góp phần tháo gỡ khó khăn, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ. Tại cấp cơ sở, đội ngũ cán bộ thôn và lực lượng công an xã cũng đánh giá cao vai trò tích cực của công tác trợ giúp pháp lý trong việc hỗ trợ người dân giải quyết các vấn đề pháp lý nảy sinh trong cuộc sống.
Kết nối Pháp luật và Cộng đồng
Dựa trên Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, một loạt các nhóm đối tượng được hưởng chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí, bao gồm: người nghèo, các cá nhân có công với cách mạng, trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại các khu vực đặc biệt khó khăn, nạn nhân bạo lực gia đình, nạn nhân bị mua bán, và người bị buộc tội là người chưa thành niên. Khi phát sinh nhu cầu, họ sẽ được tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng hoặc đại diện ngoài tố tụng một cách hoàn toàn miễn phí, thông qua sự hỗ trợ của đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và luật sư do Nhà nước cử.
Ông Nguyễn Lương Chính, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh, nhận định: “Trợ giúp pháp lý đóng vai trò như một nhịp cầu vững chắc, mang các chính sách pháp luật đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Trước đây, nhiều người dân thường băn khoăn, ngần ngại khi đối mặt với các vấn đề pháp lý do chi phí dịch vụ cao hoặc rào cản trong việc tiếp cận công lý. Với dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí, họ được cung cấp tư vấn, giải đáp thấu đáo và được trực tiếp bảo vệ quyền lợi của mình, từ những vướng mắc nhỏ trong cuộc sống hàng ngày đến các vụ việc phức tạp tại tòa án.”
 |
| Phổ biến kiến thức về trợ giúp pháp lý tại các hộ gia đình – Ảnh: M.H |
Với khát vọng đảm bảo sự ổn định và liên tục trong việc cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý, đặc biệt hướng tới cư dân vùng sâu, vùng xa, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh đã khẳng định vai trò là cầu nối thiết yếu, đưa pháp luật tiếp cận sát hơn với cơ sở. Điều này cho phép người dân tiếp cận các dịch vụ pháp lý một cách tiện lợi, kịp thời và đạt hiệu quả cao, đồng thời tái khẳng định rằng dù có những điều chỉnh, sáp nhập địa giới hành chính, quyền lợi pháp lý của người dân vẫn luôn được ưu tiên bảo đảm.
Từ những kinh nghiệm triển khai thực tế, các hoạt động của trung tâm đã bắt đầu cho thấy những hiệu quả rõ rệt. Người dân, đặc biệt là tại các khu vực khó khăn, không còn phải đối mặt với nhiều trở ngại khi liên hệ và tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý, qua đó giúp họ tiếp cận dịch vụ một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn. Nhiều vụ việc đã được hỗ trợ kịp thời, giúp bà con tháo gỡ những vướng mắc, bảo vệ thành công quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Hơn thế nữa, thông qua chính sách trợ giúp pháp lý cùng với sự đồng hành tận tâm của đội ngũ cán bộ, người dân đã cảm nhận rõ ràng hơn sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước trong việc đảm bảo quyền tiếp cận công lý cho mọi công dân.
Đại úy Trần Trung Dũng, Phó trưởng Công an xã Tân Lập, nhận định: “Hoạt động trợ giúp pháp lý không chỉ hỗ trợ người dân giải quyết các vấn đề pháp luật phức tạp, mà còn có tác động tích cực đến việc nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật trong cộng đồng. Đặc biệt tại các khu vực miền núi, những vấn đề pháp lý như tình trạng ma túy trong giới thanh thiếu niên cần được coi là trọng tâm tuyên truyền, góp phần xây dựng một xã hội lành mạnh hơn.”
Có thể khẳng định, trợ giúp pháp lý là một trong những chính sách mang đậm tính nhân văn của Đảng và Nhà nước, minh chứng rõ rệt cho tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau” trong nỗ lực đảm bảo quyền tiếp cận công lý. Trong giai đoạn sắp tới, ngành Tư pháp sẽ tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng hoạt động trợ giúp pháp lý, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm gắn liền với mục tiêu bảo vệ quyền con người, quyền công dân và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Theo bà Đào Thị Bình, Phó Giám đốc Sở Tư pháp, ngành Tư pháp sẽ tiếp tục tập trung vào việc kiện toàn đội ngũ cán bộ, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đẩy mạnh công tác truyền thông pháp luật, và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các dịch vụ một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn.
Bà Bình nhấn mạnh: “Chúng tôi không chỉ cung cấp kiến thức pháp luật mà còn truyền tải niềm tin vững chắc đến người dân, rằng pháp luật luôn hiện hữu để đồng hành và bảo vệ những cá nhân yếu thế trong xã hội. Trợ giúp pháp lý, hơn cả việc giải quyết một vụ việc cụ thể, còn là công cụ thiết yếu để xóa bỏ rào cản bất bình đẳng, tạo động lực cho công cuộc giảm nghèo bền vững, duy trì sự ổn định xã hội và lan tỏa sâu rộng các giá trị công bằng, nhân văn.”
Minh Hiển
