Bảo vệ thú cưng mùa mưa: Hướng dẫn chi tiết không thể bỏ qua!

Đối với các hộ dân miền núi Quảng Trị, đàn vật nuôi là trụ cột sinh kế nhưng thường xuyên bị đe dọa bởi thiên tai và dịch bệnh. Để giảm thiểu thiệt hại, người dân đã chủ động kiên cố hóa chuồng trại, tích trữ thức ăn từ nông sản sẵn có và chuyển đổi sang phương thức nuôi nhốt hoặc chăn thả có kiểm soát. Chính quyền địa phương cũng tích cực tuyên truyền, vận động và hỗ trợ các giải pháp phòng chống, đồng thời khuyến nghị người dân theo dõi sát sao dự báo thời tiết để ứng phó kịp thời. Sự kết hợp giữa chủ động của người dân, hỗ trợ từ chính quyền và thông tin thời tiết đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ đàn vật nuôi và duy trì sinh kế bền vững cho khu vực này.

QTO – Đối với đông đảo hộ dân tại các khu vực miền núi Quảng Trị, đàn vật nuôi như trâu, bò, dê, lợn… không chỉ đơn thuần là tài sản mà còn là trụ cột sinh kế của gia đình. Tuy nhiên, vào mùa mưa bão, những hiện tượng thiên tai khốc liệt như lũ quét, sạt lở đất, rét đậm, rét hại cùng nguy cơ dịch bệnh có thể gây ra tổn thất nghiêm trọng nếu người dân thiếu sự chủ động phòng ngừa. Từ việc kiên cố hóa chuồng trại, chủ động nguồn thức ăn qua các bãi cỏ được canh tác, đến sự chuyển đổi trong tập quán chăn thả, cộng đồng dân cư vùng cao đang dần nâng cao năng lực tự bảo vệ đàn vật nuôi trước những biến động khó lường của thời tiết.

Tự chủ từ chuồng trại đến nguồn thức ăn

Tại thôn Khe Van, xã Hướng Hiệp, gia đình anh Hồ Văn Chinh đang miệt mài chăm sóc đàn bò nhận được hỗ trợ nhằm phát triển sinh kế. Hiện là hộ cận nghèo, với công việc không ổn định của cả hai vợ chồng và gánh nặng chăm sóc ba con nhỏ, anh Chinh nhận thức rõ rằng việc chăm sóc tốt đàn bò là nền tảng để phát triển kinh tế gia đình. Trong đó, ưu tiên hàng đầu của vợ chồng anh là xây dựng chuồng trại kiên cố và trồng cỏ ngay gần nhà.

“Làm chuồng bò phải thật cẩn thận để che chắn, bảo vệ chúng an toàn trong mưa gió. Còn trồng cỏ, mình phải chăm sóc kỹ lưỡng để sau này khi mưa bão, mình có thể cắt cỏ làm thức ăn dự trữ cho bò”, anh Hồ Văn Chinh vừa chia sẻ vừa cần mẫn chăm sóc vườn cỏ voi xanh tốt của mình.

Ở Khe Van, câu chuyện về sự chủ động của gia đình anh Chinh đang trở thành một điển hình cho cộng đồng. Năm trước, riêng thôn đã tiếp nhận hơn 76 con bò được hỗ trợ. Sau khi tiếp nhận, nhiều hộ đã chủ động xây dựng chuồng trại và trồng cỏ voi để đảm bảo công tác chăm sóc. Tuy nhiên, tình trạng chuồng trại chưa đạt chuẩn và việc chăn thả bò rông vẫn còn tồn tại ở một số hộ. Do đó, Ban quản lý thôn tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động người dân gia cố chuồng trại, chuẩn bị đầy đủ nguồn thức ăn, đặc biệt quan trọng trong mùa mưa rét khắc nghiệt.

Theo góc nhìn của bà Hà Thị Học, một người có uy tín tại thôn Khe Van, để phát triển chăn nuôi bền vững, mỗi gia đình trước hết phải có ý thức trách nhiệm trong việc chăm sóc đàn vật nuôi được hỗ trợ. Thay vì đầu tư vào các loại thức ăn phức tạp, người dân có thể tận dụng hiệu quả các nguồn cây trồng sẵn có như chuối, rau khoai để làm thức ăn bổ sung cho bò; đồng thời, cần chuyển đổi từ tập quán thả rông sang chăn dắt và chăm sóc có kiểm soát.

Khi mùa mưa rét kéo đến, chuồng trại phải được xây dựng vững chắc, kín đáo để cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho vật nuôi. Từ một con bò nhận được hỗ trợ để khởi đầu, đến việc hình thành một đàn gia súc được chăm sóc tốt, yếu tố then chốt không chỉ nằm ở giá trị vật chất của đàn vật nuôi, mà còn ở sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy và phương thức hành động của người chăn nuôi.

Một trong những người tiên phong thay đổi phương thức chăn nuôi là ông Hồ Văn Bường ở thôn Thanh Hòa, xã Lìa. Từ năm 2017, ông đã trở thành một trong những hộ đầu tiên trong khu vực áp dụng mô hình nuôi bò nhốt chuồng. Nhờ hiệu quả thực tiễn từ mô hình này, phương pháp nuôi nhốt dần được nhiều hộ gia đình khác học tập và nhân rộng.

Đến nay, việc nuôi nhốt gia súc đã trở nên phổ biến hơn tại khu vực này. Không chỉ riêng bò, các loại vật nuôi khác cũng được người dân chủ động quản lý và chăm sóc chặt chẽ. Cùng với việc thay đổi phương thức chăn nuôi, người dân còn đặc biệt chú trọng đến việc dự trữ thức ăn, nhất là trong những giai đoạn mưa rét kéo dài, khi việc đưa vật nuôi ra ngoài kiếm ăn gặp nhiều khó khăn.

Nguồn thức ăn cũng được người dân tận dụng một cách sáng tạo từ chính những sản phẩm nông nghiệp sẵn có trong gia đình. Sắn, chuối là hai loại cây trồng phổ biến; sau khi thu hoạch buồng chuối, thân chuối trước đây thường bị bỏ đi, nay đã được tận dụng làm thức ăn cho gia súc. Người dân còn có thể thái nhỏ, ủ với chế phẩm vi sinh để làm thức ăn cho lợn. Những cách làm tưởng chừng đơn giản này lại mang lại hiệu quả đáng kể, giúp các hộ gia đình chủ động hơn về nguồn thức ăn, giảm thiểu sự phụ thuộc vào việc chăn thả trong mùa mưa.

Giải pháp bảo vệ vật nuôi từ cấp cơ sở

Tại Hướng Hiệp, chăn nuôi vẫn giữ vai trò là một trong những nguồn sinh kế trọng yếu của người dân. Theo ông Nguyễn Ngọc Thạch, Phó trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Hướng Hiệp, tổng đàn vật nuôi trên địa bàn hiện đạt khoảng 27.500 con, với sản lượng thịt hơi xuất chuồng hằng năm khoảng 350 tấn. Địa phương đang định hướng phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, phù hợp với điều kiện riêng của từng hộ, từng khu vực và gắn kết với các chuỗi liên kết để tăng thêm thu nhập cho người dân. Đặc thù là một địa bàn miền núi, Hướng Hiệp thường xuyên chịu ảnh hưởng của lũ lụt, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Khi mùa mưa trùng với thời điểm rét đậm, rét hại, công tác bảo vệ đàn vật nuôi càng trở nên cấp thiết và cần được triển khai sớm, chủ động.

Ông Thạch cho biết, địa phương đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền để người dân chủ động chằng chống chuồng trại, che chắn giữ ấm cho đàn vật nuôi và tích trữ thức ăn như rơm rạ, thân chuối cho mùa mưa bão. Đồng thời, xã tiếp tục vận động người dân chuyển đổi tập quán chăn thả tự do sang hình thức bán chăn thả có kiểm soát hoặc nuôi nhốt hoàn toàn.

Trong mùa mưa bão, chính quyền địa phương cũng khuyến cáo người dân di dời đàn vật nuôi đến những khu vực an toàn, đặc biệt tránh xa các vùng có nguy cơ cao về sạt lở, lũ ống, lũ quét. Đây là giải pháp thiết yếu nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại về tài sản cho người dân khi thiên tai ập đến.

Bên cạnh sự chủ động từ phía người dân và chính quyền cơ sở, thông tin dự báo và cảnh báo thời tiết cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phòng tránh và giảm thiểu rủi ro.

Ông Ngô Hải Dương, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Quảng Trị khuyến nghị, người dân vùng núi cần thường xuyên theo dõi chặt chẽ thông tin thời tiết, thủy văn để nắm bắt kịp thời nguy cơ lũ quét, sạt lở đất; qua đó chủ động ứng phó, di dời, quản lý và bảo vệ tài sản của mình khi có các tình huống nguy hiểm xảy ra.

Đặc biệt đối với mùa rét, việc theo dõi sát sao diễn biến nhiệt độ giữa ngày và đêm sẽ giúp người dân nhận biết khả năng xuất hiện rét đậm, rét hại, từ đó kịp thời đưa ra các phương án bảo vệ cây trồng và vật nuôi. Theo ông Dương, trâu, bò, lợn, gà đều là những loài vật nuôi khá nhạy cảm với sự biến đổi của thời tiết, đặc biệt là khi xảy ra rét đậm, rét hại. Hơn nữa, trong điều kiện ngập lụt hay sạt lở đất, sức chống chịu của vật nuôi cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy, việc chủ động theo dõi thông tin thời tiết là yếu tố then chốt để người dân có thể áp dụng các biện pháp bảo vệ đàn vật nuôi một cách hiệu quả nhất.

Khi thiên tai không còn chỉ là câu chuyện ứng phó bị động vào thời điểm xảy ra, mà được chuẩn bị chu đáo từ trước thông qua những thay đổi căn bản trong phương thức chăn nuôi, người dân sẽ có thêm điều kiện vững chắc để giảm thiểu thiệt hại. Và đối với những hộ dân vùng núi, việc bảo vệ đàn vật nuôi không chỉ là bảo toàn tài sản, mà còn là duy trì sinh kế và gìn giữ thành quả lao động bền bỉ của mỗi gia đình.

Nguyên Bảo