Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính và đổi tên xã, thôn đã đưa địa chỉ mới lên các giấy tờ pháp lý, nhưng bản đồ số, hệ thống giao nhận và biển chỉ đường vẫn hiển thị thông tin cũ. Tình trạng này gây ra nhiều bất tiện, khiến người dân gặp khó khăn khi tìm địa chỉ, dễ bị lạc và phải liên tục giải thích về sự khác biệt giữa địa chỉ cũ và mới trong giao dịch hàng ngày. Đặc biệt, trong lĩnh vực bưu chính và thương mại điện tử, nhiều đơn vị vẫn phải dựa vào địa chỉ cũ để đảm bảo giao hàng thành công do hệ thống dữ liệu chưa đồng bộ. Bài báo nhấn mạnh sự chậm trễ trong việc cập nhật thông tin đồng bộ trên các nền tảng là nguyên nhân chính. Để việc tinh gọn bộ máy đạt hiệu quả, cần khẩn trương kết nối liên thông dữ liệu hành chính với các lĩnh vực giao thông, bưu chính, thương mại điện tử và dịch vụ công.
QTO – Chủ trương tinh gọn bộ máy và sắp xếp đơn vị hành chính đã đưa những tên gọi xã, thôn mới lên biển trụ sở, các quyết định pháp lý và giấy tờ công dân. Tuy nhiên, một thực tế đáng lưu tâm là trên bản đồ số, các hệ thống giao nhận và ngay cả những biển chỉ đường ven quốc lộ, địa chỉ cũ vẫn hiện hữu rõ nét. Điều này đang khiến không ít người phải dò tìm đến địa chỉ mới bằng những hành trình quen thuộc từ thuở trước…
Lạc lối trên đường về quê
Một trường hợp điển hình: vào chiều chủ nhật mưa lớn, một người từ TP. Hồ Chí Minh lái xe về Quảng Trị để dự đám cưới. Khi mở Google Maps, người này nhập địa chỉ thôn Bình Thạnh, xã Nam Cửa Việt nhưng không tìm thấy kết quả. Chỉ đến khi nhận định vị từ người nhà qua điện thoại, vị trí hiển thị mới hiện lên là thôn 7, xã Triệu Tân.
Diễn biến này phản ánh quá trình chuyển đổi hành chính phức tạp: sau đợt sắp xếp đầu tiên, xã Triệu Vân đã sáp nhập với xã Triệu An để hình thành xã Triệu Tân. Dự kiến đến ngày 01/7/2025, Triệu Tân sẽ tiếp tục hợp nhất với Triệu Trạch và Triệu Phước để chính thức thành lập xã Nam Cửa Việt. Tiếp theo, từ ngày 01/7/2026, các thôn cũng được sắp xếp và đổi tên, biến thôn 7 thành thôn Bình Thạnh. Chỉ một địa chỉ duy nhất nhưng lại mang nhiều lớp tên gọi qua từng giai đoạn, gây không ít lúng túng cho những người con xa xứ khi tìm về quê hương, buộc họ phải dừng xe hỏi đường nhiều lần mới đến nơi.
 |
| Sau hơn 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, biển chỉ đường vẫn chỉ về xã Cam Tuyền (cũ) – Ảnh: N.T.H |
Trên tuyến đường Hồ Chí Minh qua trung tâm xã Cam Lộ, một biển chỉ dẫn màu xanh vẫn kiên định hướng về xã Cam Tuyền, mặc dù trên thực tế, Cam Tuyền cùng Cam Thủy, Cam Hiếu và Thanh An đã hợp nhất thành xã Hiếu Giang từ hơn một năm trước. Tấm biển báo lỗi thời này, dù có thể không trực tiếp gây lạc đường, lại là minh chứng rõ nét cho sự chậm trễ trong việc cập nhật đồng bộ thông tin sau sắp xếp đơn vị hành chính, không chỉ trên biển báo giao thông mà còn trên các ứng dụng bản đồ, cơ sở dữ liệu doanh nghiệp và nền tảng số.
Việc cập nhật địa chỉ, dù diễn ra thầm lặng, nhưng lại tác động sâu rộng đến đời sống thường nhật của người dân. Địa chỉ không đơn thuần là phương tiện định vị mà còn là yếu tố cốt lõi trong căn cước công dân, giấy tờ nhà đất, hồ sơ ngân hàng, hợp đồng tiện ích, giao nhận bưu phẩm, đơn hàng điện tử và các dịch vụ công. Sự thiếu đồng bộ giữa các hệ thống này buộc người dân thường xuyên phải giải thích về sự khác biệt giữa địa chỉ cũ và mới.
Để địa chỉ mới trở nên quen thuộc
Tại Bưu điện xã Cam Lộ, chị Mai Hương, nhân viên phụ trách phát bưu gửi, chia sẻ về danh sách 17 thôn đã được cập nhật tên gọi và nhân sự sau sắp xếp hành chính. Dù vậy, điểm đáng chú ý là sự linh hoạt trong công tác chuyển phát. Chị giải thích: “Dù người dân ghi địa chỉ cũ hay mới, chúng tôi vẫn đảm bảo giao thành công, bởi đội ngũ nhân viên phụ trách địa bàn đã thuộc lòng từng ngõ ngách, từng căn nhà và có thể dễ dàng ‘phiên dịch’ từ địa chỉ mới sang cũ.”
Theo chị Hương, việc chuyển phát báo chí, thư từ hay bưu phẩm thường không gặp vướng mắc. Tuy nhiên, đối với hàng hóa từ các sàn thương mại điện tử, tình hình lại phức tạp hơn. Nhiều nhà bán hàng vẫn yêu cầu khách ghi địa chỉ cũ do hệ thống dữ liệu chưa đồng bộ, nhằm tránh rủi ro đơn hàng bị hoàn trả hoặc giao sai. Thực tế cho thấy, địa chỉ hành chính mới vẫn chưa hoàn toàn trở thành “địa chỉ số” trong nhiều giao dịch thường nhật.
Người dân hiện đang song song sử dụng cả địa chỉ cũ và mới tùy thuộc vào từng loại hình dịch vụ. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, việc sáp nhập nhiều đơn vị cũ đã tạo nên các xã, phường, thôn, tổ dân phố với địa bàn rộng hơn và tên gọi lạ lẫm. Trong khi đó, đội ngũ giao hàng (shipper) vẫn dựa vào những tên làng, tên thôn quen thuộc từ nhiều năm để định vị. Do đó, trong nhiều giao dịch thương mại điện tử, địa chỉ cũ vẫn đóng vai trò như một “mật mã” không thể thiếu để đảm bảo bưu kiện đến tay người nhận chính xác.
Sắp xếp đơn vị hành chính là một chủ trương chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, song hành với sự thay đổi địa giới là đòi hỏi cấp thiết về việc đồng bộ hóa dữ liệu trên mọi nền tảng liên quan đến đời sống dân sinh. Quá trình này bao gồm sự kết nối liên thông giữa dữ liệu hành chính với các lĩnh vực giao thông, bưu chính, thương mại điện tử, tài chính, y tế và dịch vụ công. Chỉ khi địa chỉ trên giấy tờ pháp lý, bản đồ số và thực tiễn đời sống thống nhất về một điểm đến, hành trình chuyển đổi số và đồng bộ dữ liệu mới thực sự đạt được ý nghĩa trọn vẹn.
Thanh Hải
