MCNV (Ủy ban Y tế Hà Lan-Việt Nam) đã có hơn năm thập kỷ hoạt động và đóng góp thiết thực tại Quảng Trị, đặc biệt hướng đến các nhóm dễ bị tổn thương. Mới đây, MCNV đã triển khai dự án PRO-POOR trị giá 18 tỷ đồng nhằm cải thiện sinh kế, tăng thu nhập và đảm bảo an ninh lương thực cho phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo ở xã Hướng Lập và Hướng Phùng. Tổ chức này tin rằng đầu tư vào phụ nữ là giải pháp then chốt để giảm nghèo bền vững, đồng thời khẳng định triết lý luôn hiện diện nơi khó khăn nhất và tập trung vào xây dựng năng lực nội tại cho cộng đồng. Đáng chú ý, phần lớn nguồn vốn của MCNV đến từ sự đóng góp tự nguyện, bền bỉ của người dân Hà Lan, thể hiện tinh thần sẻ chia sâu sắc. Trong giai đoạn tới, MCNV cam kết tiếp tục đồng hành cùng Quảng Trị thông qua các mô hình sinh kế bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển con người.
QTO – Hơn năm thập kỷ qua, Ủy ban Y tế Hà Lan-Việt Nam (MCNV) đã khắc sâu dấu ấn trên mảnh đất Quảng Trị thông qua những đóng góp ý nghĩa và thiết thực. Nhân sự kiện ra mắt dự án PRO-POOR với tổng kinh phí 18 tỷ đồng, nhằm hỗ trợ phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tại xã Hướng Lập và Hướng Phùng, phóng viên (P.V) Báo và Phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã có buổi phỏng vấn đặc biệt với ông Phạm Dũng, Giám đốc MCNV.
Kiến tạo cơ hội cho phụ nữ
• P.V: Được biết, MCNV gần đây đã chính thức triển khai dự án “Thúc đẩy sinh kế bền vững nhằm cải thiện an ninh lương thực cho phụ nữ nghèo DTTS ở tỉnh Quảng Trị” (dự án PRO-POOR). Ông có thể vui lòng chia sẻ thông tin chi tiết hơn về dự án này?
– Ông Phạm Dũng: Dự án PRO-POOR do MCNV bảo trợ tài chính và phối hợp cùng Sở Ngoại vụ Quảng Trị triển khai trong vòng 36 tháng tại xã Hướng Lập và Hướng Phùng. Dự án có tổng vốn đầu tư 600.000 EUR, tương đương gần 18 tỷ đồng. Dự án hướng đến mục tiêu trọng tâm là cải thiện sinh kế, gia tăng thu nhập và củng cố an ninh lương thực cho phụ nữ DTTS nghèo, từ đó góp phần nâng tầm chất lượng cuộc sống cho các cộng đồng vùng núi Quảng Trị.
 |
| Phụ nữ xã Hướng Phùng tham gia tập huấn kỹ thuật trồng rừng, được MCNV hỗ trợ – Ảnh: NVCC |
• P.V: Yếu tố nào đã thúc đẩy MCNV lựa chọn phụ nữ DTTS làm trọng tâm của dự án lần này, thưa ông?
– Ông Phạm Dũng: Phụ nữ DTTS là đối tượng chịu nhiều tổn thương nhất do nghèo đói, mất an ninh lương thực và biến đổi khí hậu gây ra. Tuy nhiên, họ lại đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế hộ gia đình, cũng như đảm bảo dinh dưỡng cho con trẻ. Thông qua khảo sát thực tế tại xã Hướng Lập và Hướng Phùng, chúng tôi nhận thấy phụ nữ không chỉ là lao động chính mà còn đảm đương phần lớn công việc nội trợ, chăm sóc con cái và người thân.
Tuy nhiên, họ lại đối mặt với nhiều rào cản trong việc tiếp cận nguồn vốn, kỹ thuật canh tác, thông tin thị trường…, và hạn chế cơ hội tham gia vào các quá trình ra quyết định ở cả cấp độ gia đình lẫn cộng đồng.
MCNV tin rằng, đầu tư vào phụ nữ là một trong những giải pháp then chốt để đẩy lùi nghèo đói bền vững. Khi phụ nữ được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, có cơ hội tiếp cận các mô hình sinh kế hiệu quả và gia tăng thu nhập, họ sẽ trở nên chủ động hơn trong các quyết sách kinh tế gia đình, đồng thời ưu tiên đầu tư cho dinh dưỡng, giáo dục và sức khỏe của con em mình.
Những tác động tích cực này không chỉ giới hạn trong phạm vi hộ gia đình mà còn lan tỏa mạnh mẽ ra toàn cộng đồng. Vì vậy, dự án PRO-POOR không chỉ nhằm hỗ trợ phụ nữ phát triển sinh kế mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao vị thế, tiếng nói và năng lực của họ trong tiến trình phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
Hành trình tiếp sức bền bỉ
• P.V: PRO-POOR không phải là một dự án đơn lẻ, mà là một mắt xích quan trọng trong hành trình gần sáu thập kỷ đồng hành với Quảng Trị của MCNV. Nhìn lại chặng đường đã qua, ông có thể chia sẻ những dấu ấn nổi bật mà MCNV đã kiến tạo?
– Ông Phạm Dũng: Đối với MCNV, dự án PRO-POOR không phải là một sáng kiến độc lập, mà là sự nối dài của hành trình bền bỉ hơn năm thập kỷ đồng hành cùng Quảng Trị. MCNV được thành lập vào năm 1968 bởi một nhóm bác sĩ Hà Lan, với sứ mệnh kêu gọi viện trợ y tế cho người dân Việt Nam chịu ảnh hưởng từ chiến tranh. Kể từ năm 1974, MCNV chính thức thiết lập quan hệ hợp tác với Quảng Trị, khởi đầu bằng việc hỗ trợ tỉnh xây dựng bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh đầu tiên.
Giai đoạn từ năm 1990 đến nay, MCNV đã mở rộng hợp tác với tỉnh thông qua nhiều chương trình và dự án đa dạng trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, hòa nhập xã hội và phát triển cộng đồng. Chúng tôi cung cấp hỗ trợ cho cộng đồng nói chung, nhưng luôn dành ưu tiên đặc biệt cho các nhóm dễ bị tổn thương nhất, bao gồm người khuyết tật, người nghèo, đồng bào DTTS, phụ nữ và trẻ em.
Một trong những đóng góp nổi bật nhất của MCNV là cam kết đồng hành cùng địa phương trong việc xây dựng và củng cố năng lực nội tại. Chúng tôi tập trung vào việc chuyển giao tri thức, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ và cộng đồng, đồng thời khuyến khích sự tham gia chủ động của người dân trong mọi giai đoạn từ lập kế hoạch, triển khai đến giám sát các hoạt động phát triển. Chính nhờ vậy, nhiều mô hình phát triển đã được duy trì và nhân rộng thành công, ngay cả sau khi các dự án kết thúc.
Trong những năm gần đây, MCNV đã thực hiện nhiều chương trình và dự án mang tính đột phá tại Quảng Trị, điển hình là dự án PROSPER, tập trung vào thúc đẩy quản lý rừng bền vững và tăng cường quan hệ đối tác giữa chủ rừng, cộng đồng địa phương và doanh nghiệp.
Một dự án ý nghĩa khác là “Hòa nhập”, được Chính phủ Hoa Kỳ tài trợ, hướng tới việc cải thiện chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật chịu ảnh hưởng bởi chất độc da cam. Bên cạnh đó, MCNV còn triển khai nhiều sáng kiến khác nhằm phát triển sinh kế và nâng cao năng lực cho các cộng đồng DTTS.
• P.V: Thực tế ít người biết rằng, phần lớn nguồn vốn đã đồng hành cùng Quảng Trị suốt bao năm qua không phải đến từ các quỹ tài trợ có sẵn, mà được chắt chiu từ chính những đóng góp tự nguyện của người dân Hà Lan. Vậy nguồn “năng lượng nhân văn” quý giá này từ nhân dân Hà Lan muốn gửi gắm thông điệp gì đến nhân dân Quảng Trị, thưa ông?
– Ông Phạm Dũng: Phần lớn nguồn lực tài chính giúp MCNV triển khai các hoạt động ý nghĩa tại Việt Nam, đặc biệt là tại Quảng Trị, đến từ sự vun đắp và đóng góp tự nguyện của hàng nghìn người dân Hà Lan. Đáng chú ý, đa số trong số họ là những cá nhân đã gắn bó với MCNV từ những năm tháng Việt Nam còn chịu nhiều ảnh hưởng bởi chiến tranh.
Thậm chí có những người vẫn kiên trì đóng góp 3 EUR hoặc 5 EUR mỗi tháng từ khoản lương hưu khiêm tốn của mình để ủng hộ Việt Nam thông qua MCNV. Những khoản quyên góp dù nhỏ bé nhưng được duy trì bền bỉ qua nhiều thế hệ ấy chứa đựng tình cảm sâu sắc và tấm lòng nhân ái của người dân Hà Lan dành cho các cộng đồng còn nhiều khó khăn tại Việt Nam.
Thông điệp mà người dân Hà Lan muốn gửi gắm đến nhân dân Quảng Trị rất rõ ràng: “Khoảng cách địa lý không thể nào ngăn cản được tinh thần sẻ chia giữa con người với con người”. Họ kiên định tin rằng mọi cá nhân đều xứng đáng có cơ hội thụ hưởng cuộc sống khỏe mạnh hơn, sinh kế vững vàng hơn và một tương lai tươi sáng hơn. Chính niềm tin vững chắc này đã kết nối những tấm lòng nhân ái từ Hà Lan với người dân Quảng Trị suốt hơn năm thập kỷ qua. Và MCNV tự hào là chiếc cầu nối thiêng liêng ấy.
Hiện diện nơi khó khăn, đồng hành cùng người yếu thế
• P.V: Phải chăng sự thấu hiểu và sẻ chia sâu sắc từ nhân dân Hà Lan chính là “kim chỉ nam” đã định hình triết lý hoạt động xuyên suốt của MCNV: luôn hiện diện tại những nơi khó khăn nhất và đứng về phía những đối tượng dễ bị tổn thương nhất?
– Ông Phạm Dũng: Hoàn toàn chính xác! MCNV không theo đuổi việc mang đến những giải pháp áp đặt hay các khoản hỗ trợ chỉ mang tính ngắn hạn. Thay vào đó, chúng tôi luôn khát khao biến tinh thần sẻ chia của người dân Hà Lan thành những giá trị bền vững thông qua việc đồng hành chặt chẽ cùng chính quyền địa phương và cộng đồng, nhằm nâng cao năng lực, phát huy nội lực và kiến tạo những thay đổi tích cực, có tính bền vững lâu dài.
Trong mọi hoạt động hỗ trợ, MCNV luôn kiên định đặt con người vào vị trí trung tâm, đặc biệt ưu tiên các nhóm dễ bị tổn thương như người nghèo, phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật và đồng bào DTTS. Tại Quảng Trị, triết lý này được thể hiện rõ nét. Chúng tôi đã lựa chọn đồng hành cùng các cộng đồng vùng núi, nơi còn đối mặt với nhiều hạn chế về điều kiện phát triển và người dân chịu ảnh hưởng nặng nề từ nghèo đói cũng như biến đổi khí hậu.
Sau hơn năm thập kỷ, MCNV vẫn kiên định gắn bó và đồng hành cùng Quảng Trị. Chúng tôi tin tưởng sâu sắc rằng, phát triển bền vững chỉ thực sự mang ý nghĩa trọn vẹn khi những người dễ bị tổn thương nhất cũng có cơ hội bình đẳng để tham gia, thụ hưởng thành quả và cùng phát triển với toàn cộng đồng.
• P.V: Trong bối cảnh Quảng Trị đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thách thức mới, MCNV đã có những chiến lược nào để tiếp tục sát cánh cùng tỉnh trên chặng đường sắp tới?
– Ông Phạm Dũng: Trong giai đoạn tiếp theo, chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành cùng Quảng Trị, tập trung vào hai định hướng chiến lược quan trọng.
Thứ nhất, thúc đẩy các mô hình sinh kế bền vững và có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nhằm giúp người dân, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào DTTS, nâng cao thu nhập đồng thời gắn liền với việc quản lý hiệu quả tài nguyên, bảo vệ rừng và môi trường.
Thứ hai, tập trung vào phát triển con người thông qua cải thiện dinh dưỡng, nâng cao năng lực, thúc đẩy bình đẳng giới và kiến tạo điều kiện thuận lợi để các nhóm yếu thế tham gia tích cực hơn vào quá trình phát triển. Song song đó, MCNV cũng sẽ tiếp tục tìm kiếm và kết nối các nguồn lực đa dạng, nhằm mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác mới cho Quảng Trị.
Đối với MCNV, Quảng Trị không chỉ đơn thuần là một địa bàn triển khai dự án mà đã trở thành một đối tác chiến lược và bền vững. Sau hơn năm thập kỷ đồng hành, chúng tôi vững tin rằng mối quan hệ hợp tác giữa MCNV và Quảng Trị sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển, hướng tới mục tiêu chung là xây dựng những cộng đồng khỏe mạnh hơn, thịnh vượng hơn và có khả năng chống chịu kiên cường hơn trước mọi biến động trong tương lai.
• P.V: Xin cảm ơn ông!
Quang Hiệp (thực hiện)
