Khám phá ‘Ngôi nhà xanh’ Kim Ngân: Thiết kế bền vững đáng kinh ngạc

Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Kim Ngân đã triển khai mô hình "Ngôi nhà xanh" nhằm chuyển hóa thói quen xả thải bừa bãi và bảo vệ môi trường. Theo đó, người dân thu gom, phân loại phế liệu (vỏ lon, chai nhựa…) để bán, gây quỹ hỗ trợ. Toàn bộ số tiền thu được dùng để giúp đỡ thiết thực cho hội viên phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Mô hình không chỉ góp phần kiến tạo môi trường xanh-sạch-đẹp, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng mà còn lan tỏa mạnh mẽ, truyền cảm hứng cho học sinh. Đến nay, mô hình đã được triển khai hiệu quả tại nhiều chi hội, gây quỹ gần 20 triệu đồng và hỗ trợ kịp thời 11 trường hợp khó khăn.

QTO – Nhằm chuyển hóa thói quen xả thải sinh hoạt bừa bãi trong cộng đồng, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã Kim Ngân đã khởi xướng mô hình “Ngôi nhà xanh” đầy ý nghĩa tại địa phương. Dù mới được triển khai, sáng kiến này đã nhanh chóng khẳng định hiệu quả vượt trội, không chỉ góp phần kiến tạo môi trường xanh-sạch-đẹp mà còn gây dựng quỹ hỗ trợ thiết thực cho hội viên phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

Hành động nhỏ, tác động lớn lao

Kể từ cuối năm 2025, vào những ngày cuối tháng, các chị em phụ nữ tại nhiều bản làng thuộc xã Kim Ngân lại sôi nổi tập hợp, mang theo vỏ lon, chai nhựa, sắt vụn, giấy bìa carton… đến khuôn viên nhà văn hóa bản để tiến hành phân loại và bán cho các thương lái. Toàn bộ số tiền thu được từ hoạt động bán phế liệu này được các chi hội phụ nữ dùng để gây quỹ, dành riêng cho việc hỗ trợ hội viên phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Theo chia sẻ từ nhiều chị em phụ nữ tại xã Kim Ngân, trong quá khứ, phần lớn rác thải sinh hoạt từ các hộ gia đình trên địa bàn thường không được phân loại, mà bị vứt bỏ tràn lan dọc bờ rào, bụi cây, bìa rừng hay khe suối. Tình trạng này đã gây ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ảnh hưởng tiêu cực đến tiềm năng phát triển du lịch của địa phương.

Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Kim Ngân tiên phong triển khai mô hình “Ngôi nhà xanh” nhằm gây quỹ hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn – Ảnh: V.M

Chị Nguyễn Thị Tuyết, đến từ bản Tăng Ký, xã Kim Ngân, chia sẻ: “Kể từ khi mô hình “Ngôi nhà xanh” được triển khai tại địa phương, mặc dù nguồn kinh phí thu được từ việc bán phế liệu có phần khiêm tốn, nhưng đã tạo lập được một quỹ đáng kể để hỗ trợ kịp thời phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, động viên và sẻ chia trong những thời điểm thiên tai, hoạn nạn. Bên cạnh đó, mô hình còn góp phần quan trọng vào việc hình thành ý thức tiết kiệm, chống lãng phí trong cộng đồng, thể hiện sâu sắc tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau giữa các hội viên phụ nữ, và đặc biệt là nâng cao hiệu quả công tác giữ gìn vệ sinh môi trường.”

Kiến tạo và lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường

Sáng kiến “Ngôi nhà xanh” được triển khai tại xã Kim Ngân không chỉ mang lại giá trị nhân văn sâu sắc mà còn đóng góp to lớn vào việc kiến tạo cảnh quan môi trường ngày càng xanh-sạch-đẹp. Từ đó, ý thức chung tay bảo vệ môi trường đã lan tỏa mạnh mẽ trong toàn thể cộng đồng.

Chị Hồ Thị Thanh, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ bản Kim Thủy, xã Kim Ngân, tâm sự: “Thời gian đầu khi mô hình “Ngôi nhà xanh” mới được giới thiệu, nhiều chị em phụ nữ tại bản Kim Thủy vẫn còn khá thờ ơ, thậm chí hưởng ứng một cách chiếu lệ. Không ít người còn bày tỏ quan điểm rằng việc thu gom và phân loại rác thải sinh hoạt tại gia đình sẽ tiêu tốn nhiều thời gian, trong khi giá trị kinh tế thu lại không đáng kể.”

Với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, “tích tiểu thành đại”, các thành viên chủ chốt của mô hình đã kiên trì tiếp cận từng hộ gia đình trong bản để tuyên truyền, vận động, và chia sẻ sâu sắc về mục đích, ý nghĩa nhân văn của sáng kiến này. Đồng thời, họ còn tận tình hướng dẫn các hộ gia đình phương pháp phân loại rác thải hữu cơ và vô cơ một cách khoa học. Cụ thể, rác thải hữu cơ được khuyến khích chôn lấp vào hố riêng để tận dụng làm phân bón, trong khi rác thải vô cơ (không thể tái chế) sẽ được các gia đình tự thu gom và đưa đến điểm tập kết để xử lý theo quy trình chung.

Đối với các loại rác thải có khả năng tái chế (như vỏ lon, chai nhựa, sắt vụn…), các hộ gia đình chủ động tích góp và đóng góp cho mô hình “Ngôi nhà xanh”. Nhờ vậy, sáng kiến này đã thu hút ngày càng đông đảo hội viên, phụ nữ và người dân nhiệt tình tham gia, từng bước hình thành thói quen phân loại rác thải ngay tại mỗi gia đình.

Chứng kiến các mẹ, các chị tại địa phương miệt mài kiến tạo và phát triển các mô hình “Ngôi nhà xanh” vì môi trường, nhiều học sinh tại các bản làng thuộc xã Kim Ngân đã tự giác học hỏi và thực hành theo phương pháp thiết thực này. Trong những chuyến đi học hay dạo chơi, khi bắt gặp các chai nhựa, bìa giấy, vỏ lon bia bị vứt bừa bãi ven đường, các em đã chủ động nhặt lên và đưa về bỏ vào các “Ngôi nhà xanh” hoặc thùng rác được đặt tại trường học.

Đáng chú ý, trong năm học 2025-2026, hai nữ sinh lớp 8 của Trường Phổ thông Dân tộc bán trú tiểu học và THCS số 1 Kim Thủy là Võ Khắc Phương Trinh và Đinh Nguyễn Li Na đã xuất sắc giành giải Ba tại Cuộc thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học. Dự án của các em mang tên “Thùng rác sinh học tự động tạo pha và tưới Eco-Enzyme từ vỏ trái cây để xử lý rác thải hữu cơ” đã gây ấn tượng mạnh.

“Dự án của chúng em được hình thành từ thực tế quan sát trong sinh hoạt hàng ngày, khi nhận thấy một lượng lớn rác thải hữu cơ, đặc biệt là vỏ các loại trái cây và nông sản, bị lãng phí và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Nếu được triển khai rộng rãi tại trường bán trú và các hộ gia đình ở xã Kim Ngân, sáng kiến này không chỉ góp phần xử lý triệt để rác thải hữu cơ, mà còn tạo ra nguồn nước tưới giàu dinh dưỡng, hỗ trợ hiệu quả cho việc trồng rau xanh và tăng gia sản xuất…”, em Võ Khắc Phương Trinh bày tỏ.

Văn Minh