Bối cảnh mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, đặc biệt là các mặt hàng liên quan sức khỏe, đã tạo kẽ hở cho quảng cáo thổi phồng và hàng giả tràn lan. Tình trạng này gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe người dùng và thiệt hại kinh tế, với số vụ vi phạm liên tục gia tăng và diễn biến phức tạp, đặc biệt là trên môi trường thương mại điện tử.
Trước tình hình đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã chỉ đạo xem đây là nhiệm vụ thường xuyên của toàn hệ thống chính trị, không chỉ dừng lại ở các đợt cao điểm. Các biện pháp được nhấn mạnh bao gồm tăng cường phối hợp liên ngành, điều tra triệt để từ sản xuất đến phân phối, áp dụng quy định chặt chẽ với thương mại điện tử (xác thực người bán, lưu trữ dữ liệu), xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc và xử lý hình sự các vụ việc nghiêm trọng.
Chỉ qua vài thao tác trên thiết bị di động thông minh, người tiêu dùng hiện nay dễ dàng đặt mua trực tuyến các sản phẩm như thực phẩm chức năng hay sữa dinh dưỡng. Những mặt hàng này thường được quảng bá rầm rộ, sử dụng hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng để tạo dựng niềm tin và thu hút khách hàng.
Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi ấy là kẽ hở lớn, tạo điều kiện cho các chiêu trò quảng cáo thổi phồng, làm lu mờ những thông tin cốt lõi về nguồn gốc, thành phần, chất lượng sản phẩm và trách nhiệm giải trình của đơn vị kinh doanh.
Trong giai đoạn gần đây, các cơ quan chức năng đã liên tục phát giác nhiều trường hợp sản xuất và kinh doanh hàng giả, đặc biệt nghiêm trọng khi có cả thuốc chữa bệnh bị làm giả. Đáng báo động hơn, phần lớn các mặt hàng này đều thiếu minh bạch về nguồn gốc, thành phần nguyên liệu, không trải qua quy trình kiểm nghiệm chất lượng nghiêm ngặt, nhưng vẫn được đóng gói, dán nhãn mác và quảng bá y hệt như sản phẩm chính hãng. Khi các sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe bị làm giả, hậu quả không chỉ gây tổn thất kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nghiêm trọng, làm chậm trễ quá trình điều trị và trực tiếp đe dọa đến tính mạng của người sử dụng.
 |
| Đội Quản lý thị trường số 14 thực hiện kiểm tra một kho hàng mỹ phẩm tại Hà Nội. |
Số liệu từ Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) cho thấy, trong nửa đầu năm 2026, các lực lượng chức năng trên toàn quốc đã triệt phá và xử lý hơn 67.000 vụ vi phạm, ghi nhận mức tăng 36,15% so với cùng kỳ. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 9.647 tỉ đồng, tăng 49,36%. Đáng chú ý, 1.512 vụ án đã được khởi tố, liên quan đến 2.570 đối tượng.
Dù vậy, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn đang diễn biến phức tạp, với sự thay đổi nhanh chóng về địa bàn, loại hình và đặc biệt là thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây khó khăn lớn cho công tác phát hiện và kiểm soát. Một xu hướng đáng báo động là sự dịch chuyển mạnh mẽ của các hành vi vi phạm sang môi trường thương mại điện tử. Tại đây, các gian hàng có thể dễ dàng được thiết lập và xóa bỏ dưới nhiều danh tính khác nhau, bằng chứng giao dịch dễ bị xóa mờ, đồng thời dòng tiền và chuỗi cung ứng hàng hóa thường đi qua nhiều tầng trung gian, làm tăng tính phức tạp trong việc truy vết.
Trong buổi làm việc gần đây với Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, với vai trò Trưởng ban, đã chỉ đạo rõ ràng rằng công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong thời gian tới phải được toàn bộ hệ thống chính trị coi là nhiệm vụ thường xuyên, chứ không chỉ gói gọn trong các đợt cao điểm. Theo đó, mỗi địa bàn cần xác định chính xác các tuyến, mặt hàng và đối tượng trọng điểm; đồng thời phải tăng cường tối đa sự phối hợp liên ngành giữa Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường, cơ quan thuế và chính quyền cấp cơ sở. Mỗi vụ việc vi phạm phải được điều tra triệt để, ngăn chặn tận gốc từ khâu sản xuất, kho chứa, đường vận chuyển, dòng tiền, mạng lưới phân phối cho đến việc truy tìm những đối tượng chủ mưu đứng sau, thay vì chỉ dừng lại ở việc thu giữ các lô hàng.
Đặc biệt đối với lĩnh vực thương mại điện tử, cần áp dụng các biện pháp bắt buộc các nền tảng phải xác thực danh tính của người bán, lưu trữ đầy đủ dữ liệu giao dịch, thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh từ người dân, chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng và kịp thời gỡ bỏ các sản phẩm vi phạm. Song song đó, việc xây dựng một hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm thống nhất là vô cùng cần thiết, ưu tiên áp dụng trước hết cho các mặt hàng nhạy cảm như thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, phân bón và các loại hàng tiêu dùng thiết yếu.
Một yêu cầu mang tính then chốt khác là phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm soát nội bộ một cách thường xuyên, nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh mọi hành vi tiếp tay, bảo kê, bao che, làm ngơ hoặc né tránh trách nhiệm, tạo ra “khoảng trống” trong quá trình thực thi pháp luật. Hiệu quả của cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả không chỉ được đánh giá thông qua số lượng vụ việc được xử lý hay tổng số tiền thu nộp vào ngân sách nhà nước. Các cơ quan chức năng cần thể hiện sự kiên quyết trong việc điều tra đến cùng, không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính mà còn xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến những vụ việc có tính chất nghiêm trọng.
Theo NDĐT
