Ninh Châu (Quảng Trị) đã và đang thành công trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, đồng thời tích hợp hiệu quả vào chiến lược phát triển du lịch để thúc đẩy kinh tế – xã hội địa phương. Xã kiên định gìn giữ và thăng hoa nhiều lễ hội đặc sắc như Lễ hội Cầu Ngư, Lễ hội Đua thuyền hay Hội Bài Chòi, không chỉ củng cố đời sống tinh thần cộng đồng mà còn thu hút đông đảo du khách.
Chính quyền địa phương chủ động quản lý, phục dựng các hoạt động văn hóa và gắn kết chặt chẽ việc tổ chức lễ hội với quảng bá du lịch. Ninh Châu đặt mục tiêu phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, thu hút đầu tư vào cơ sở hạ tầng, tạo việc làm, và định vị là điểm đến an toàn, văn minh, với các chỉ tiêu cụ thể về lượt khách và cơ sở lưu trú đến năm 2030.
Ninh Châu, một xã điển hình tại Quảng Trị, đã và đang thực hiện xuất sắc công tác bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa, đồng thời tích hợp hiệu quả vào chiến lược phát triển du lịch, qua đó tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế – xã hội địa phương.
Kiên định gìn giữ và thăng hoa các lễ hội truyền thống
Theo chia sẻ từ ông Nguyễn Ngọc, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Ninh Châu, vùng đất này tự hào sở hữu một lịch sử lâu đời cùng đời sống văn hóa đặc sắc và phong phú. Nhiều lễ hội truyền thống, đậm đà bản sắc dân tộc, đã được hình thành từ ngàn xưa và vẫn được gìn giữ, phát triển mạnh mẽ cho đến ngày nay, điển hình như Lễ hội Cầu Ngư, Lễ hội Đua thuyền truyền thống, hay Hội Bài Chòi tại thôn Quảng Xá…
Đều đặn mỗi độ tháng 6 âm lịch, ngư dân vùng biển Hải Ninh lại rộn ràng khai hội Cầu Ngư. Lễ hội này không chỉ là một nét đẹp văn hóa tâm linh trường tồn, mà còn là nghi thức thiêng liêng để cộng đồng cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đánh bắt bội thu và cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đặc biệt, lễ hội còn đóng vai trò như một sợi dây kết nối, quy tụ những người con xa xứ về đoàn viên, đồng thời hấp dẫn đông đảo du khách từ khắp nơi đến chiêm ngưỡng và trải nghiệm.
Vượt lên trên ý nghĩa của một phong tục tập quán, lễ hội còn là nơi lưu giữ sâu sắc tín ngưỡng dân gian, phản ánh nét đẹp văn hóa đặc trưng của cộng đồng ngư dân. Phần hội diễn ra vô cùng náo nhiệt với chuỗi hoạt động phong phú như đánh trống khai hội, múa bông chèo cạn, các chương trình văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao. Nổi bật nhất là hội bơi trải trên biển, thu hút sự cổ vũ nồng nhiệt từ đông đảo bà con. Hoạt động này không chỉ thể hiện tinh hoa văn hóa dân gian mà còn là nghi thức tế lễ linh thiêng, cầu an lành, cầu siêu cho những sinh linh xấu số đã vĩnh viễn nằm lại nơi biển cả.
 |
| Lễ hội đua thuyền truyền thống: Điểm nhấn văn hóa thu hút đông đảo cộng đồng và du khách. – Ảnh: L.Chi |
Rõ ràng, Lễ hội Cầu Ngư đã trở thành một hoạt động văn hóa tâm linh bất khả thiếu trong đời sống tinh thần của cộng đồng ngư dân Hải Ninh. Đây là minh chứng hùng hồn cho sức sống kiên cường, dẻo dai của làng chài, nơi niềm tin vào nghề truyền thống của tổ tiên được trao truyền qua bao thế hệ, không ngừng vun đắp cho sự phồn thịnh của quê hương và kiên định khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Hàng năm, vào mỗi độ xuân về, thôn Quảng Xá lại hân hoan khai mạc hội Bài Chòi. Tại sự kiện văn hóa này, đông đảo người dân địa phương và các vùng lân cận có cơ hội đắm mình vào không khí sôi động của một trò chơi dân gian độc đáo. Họ không chỉ được thưởng thức những giá trị tinh túy, vẻ đẹp quyến rũ và sức lôi cuốn đặc biệt mà trò chơi mang lại, mà còn được chứng kiến sự thể hiện sâu sắc tình yêu quê hương đất nước và những tri thức, kinh nghiệm sống được đúc kết từ bao đời của người dân.
Hội Bài Chòi không chỉ dừng lại ở một trò chơi giải trí thuần túy, mà còn là sự kết tinh của nghệ thuật diễn xướng hô bài chòi độc đáo, hòa quyện cùng âm nhạc và các làn điệu dân ca ngợi ca quê hương, đất nước, mang đậm âm hưởng tâm hồn người dân vùng nông nghiệp. Hoạt động này mang ý nghĩa chiến lược trong việc gắn kết cộng đồng, kiến tạo một không gian vui chơi lành mạnh, đồng thời đảm bảo công tác gìn giữ và trao truyền những giá trị di sản quý báu cho các thế hệ tương lai.
Biến tiềm năng thành điểm đến: Tầm nhìn chiến lược cho du lịch Ninh Châu
Ông Lê Ngọc Huân, Chủ tịch UBND xã Ninh Châu, khẳng định rằng để nâng cao hiệu quả công tác quản lý lễ hội và đạt được sự đồng thuận tuyệt đối từ cộng đồng, xã thường xuyên tăng cường tuyên truyền, vận động đa dạng hình thức. Đặc biệt, xã chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo các ban ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ trong việc quản lý và tổ chức lễ hội, thường xuyên lồng ghép vào các dịp lễ, Tết. Mọi lễ hội đều được tiến hành một cách nghiêm túc, an toàn, tiết kiệm, đồng thời tuân thủ tuyệt đối các nghi thức, nghi lễ và phong tục truyền thống.
Song song đó, xã cũng đang tích cực đẩy mạnh công tác phục dựng các hoạt động văn hóa truyền thống và các trò chơi dân gian, nhằm mang đến một không khí lễ hội sôi nổi và giàu ý nghĩa hơn. Đặc biệt, việc tổ chức các lễ hội được gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát triển du lịch, không chỉ thu hút du khách đến tham quan mà còn hiệu quả trong việc quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của địa phương.
Phát triển du lịch và dịch vụ thành ngành kinh tế mũi nhọn là một trong những định hướng đột phá trọng tâm được Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Ninh Châu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định. Để hiện thực hóa tiềm năng to lớn này, xã đang tăng cường thu hút đầu tư vào xây dựng cơ sở hạ tầng du lịch và các điểm đến trọng yếu; đồng thời kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch, cạnh tranh sòng phẳng cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ. Mục tiêu là tạo mọi điều kiện tối ưu cho các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, kinh doanh, phát triển đa dạng sản phẩm du lịch, dịch vụ, mở rộng các ngành nghề mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Qua đó, định vị Ninh Châu là một điểm đến an toàn, văn minh, thân thiện và giàu lòng mến khách.
Trong giai đoạn 2025-2030, xã Ninh Châu đặt ra các mục tiêu đầy tham vọng: Thu hút từ 35.000 đến 40.000 lượt khách du lịch đến tham quan, nghỉ dưỡng và trải nghiệm; tạo việc làm ổn định cho khoảng 2.000 lao động trực tiếp trong ngành du lịch, dịch vụ, với ít nhất 30%-50% trong số đó được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ và kỹ năng chuyên môn; phấn đấu xây dựng 8-10 cơ sở lưu trú đạt chuẩn, sẵn sàng đáp ứng mọi nhu cầu của du khách; đồng thời tích cực mời gọi và thu hút từ 3 đến 5 nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực tiềm năng như thể thao, vui chơi giải trí, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng ven biển và ven sông….
Lan Chi
