Du lịch Quảng Trị đang đối mặt với thách thức lớn về nhân lực, đặc biệt trong mùa cao điểm, do tính thời vụ của ngành khiến việc đảm bảo đủ số lượng và chất lượng lao động trở nên khó khăn. Các doanh nghiệp từ lớn đến nhỏ đều thiếu hụt nhân sự ở các bộ phận trọng yếu, phải tuyển dụng lao động thời vụ (thường là học sinh, sinh viên) chưa qua đào tạo bài bản, dẫn đến những lo ngại về chất lượng dịch vụ. Để khắc phục, các đơn vị đã hợp tác với trường đào tạo nghề, tiếp nhận thực tập sinh và chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ tại chỗ cho lao động thời vụ. Tuy nhiên, về lâu dài, các chuyên gia nhận định Quảng Trị cần phát triển sản phẩm du lịch độc đáo để rút ngắn khoảng cách giữa mùa cao điểm và thấp điểm, ổn định việc làm nhằm thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy du lịch cộng đồng.
QTO – Mỗi khi mùa du lịch cao điểm đến, vấn đề nhân lực lại trở thành mối trăn trở thường trực của các doanh nghiệp kinh doanh du lịch tại Quảng Trị. Thách thức này không chỉ xoay quanh số lượng mà còn bao hàm yêu cầu nâng cao chất lượng lao động. Mặc dù nhiều giải pháp, từ ngắn hạn đến dài hạn, đã được nỗ lực triển khai trong thời gian qua, nhưng với đặc thù du lịch mang tính thời vụ hiện hành của địa phương, việc đảm bảo nguồn nhân lực vừa đủ, vừa đáp ứng chuẩn mực chất lượng dịch vụ luôn là một nhiệm vụ khó khăn.
 |
| Bang Onsen Spa & Resort luôn nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu thực tiễn – Ảnh: Bang Onsen Spa & Resort |
Thách thức nhân lực trong mùa cao điểm
Ông Nguyễn Vũ Tuấn, Phó Giám đốc Bang Onsen Spa & Resort, tiết lộ rằng trong mùa cao điểm du lịch hiện tại, đơn vị đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt khoảng 40 nhân sự, tập trung ở các bộ phận trọng yếu như bếp, nhà hàng và buồng phòng. Để khắc phục sự thiếu hụt này, doanh nghiệp đã chủ động triển khai các giải pháp linh hoạt và hiệu quả.
Một trong những chiến lược chính là tăng cường hợp tác với các trung tâm và trường đào tạo nghề du lịch, tiếp nhận sinh viên, học viên đến thực tập và kiến tập. Nguồn nhân lực này, với nền tảng kiến thức dịch vụ du lịch bài bản, có thể nhanh chóng đáp ứng yêu cầu công việc sau một thời gian hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ. Ngoài ra, Bang Onsen Spa & Resort còn chủ động tuyển dụng lao động thời vụ từ đối tượng học sinh, sinh viên hoặc giáo viên mong muốn tìm việc làm thêm, gia tăng thu nhập trong kỳ nghỉ hè.
Thực tiễn đã chứng minh rằng, ngay từ giai đoạn chuẩn bị vận hành, Bang Onsen Spa & Resort đã đặc biệt chú trọng công tác xây dựng nguồn nhân lực thông qua các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn và quy trình tuyển chọn kỹ lưỡng. Dù vậy, với đặc điểm du lịch mang tính thời vụ rõ rệt của Quảng Trị, việc duy trì 100% nhân lực phục vụ ổn định trong suốt cả năm là một thách thức lớn đối với doanh nghiệp.
Vì vậy, trong bối cảnh mùa cao điểm chỉ kéo dài vài tháng, việc tuyển dụng lao động thời vụ trở thành giải pháp tình thế tối ưu. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng dịch vụ không bị ảnh hưởng, Bang Onsen Spa & Resort đã áp dụng các biện pháp hiệu quả như hướng dẫn trực tiếp, phân công công việc phù hợp, quy trình sàng lọc nghiêm ngặt và giám sát chặt chẽ, kịp thời.
Theo nhận định của ông Nguyễn Vũ Tuấn, “bài toán” thiếu hụt nhân lực trong mùa cao điểm của du lịch Quảng Trị chỉ có thể được hóa giải nếu địa phương rút ngắn khoảng cách giữa mùa cao điểm và mùa thấp điểm bằng cách phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn. Khi đó, đội ngũ nhân lực du lịch mới có thể yên tâm cống hiến lâu dài, đồng thời doanh nghiệp cũng sẽ dễ dàng hơn trong việc giải quyết các thách thức về lao động, đặc biệt là thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao.
Bên cạnh đó, việc thúc đẩy du lịch cộng đồng cũng được xem là một phương án hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng du lịch cho người dân địa phương, đặc biệt là cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số.
 |
| Phát triển du lịch cộng đồng là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng nhân lực du lịch địa phương – Ảnh: M.Nhân |
Không chỉ các doanh nghiệp quy mô lớn, nhiều cơ sở kinh doanh du lịch nhỏ cũng đối mặt với tình trạng khó khăn tương tự trong việc tìm kiếm nhân lực mùa cao điểm. Anh Trần Nhật Bình, chủ Green Diamond Homestay (phường Đồng Thuận), chia sẻ rằng trong các dịp khách đông như kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 vừa qua, homestay hầu như không thể tuyển được lao động buồng phòng, thậm chí có lúc chính anh phải trực tiếp tham gia công việc để đảm bảo kịp thời phục vụ khách.
Anh Bình cho biết thêm, khi quyết định xây dựng homestay tại xã Lộc Ninh (nay là phường Đồng Thuận), anh từng kỳ vọng khu vực nông thôn sẽ dồi dào nguồn lao động thời vụ. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra trái ngược khi “cần thì lại không có”. Hơn nữa, chất lượng của nguồn nhân lực dịch vụ liệu có thực sự đáp ứng được các tiêu chuẩn đề ra cũng là một vấn đề đáng lưu tâm.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh, bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với thực trạng này của ngành du lịch Quảng Trị. Ông nhấn mạnh rằng trong bối cảnh du lịch mang tính mùa vụ như hiện nay, việc nguồn nhân lực, đặc biệt là lao động phổ thông, khó có thể đáp ứng được yêu cầu thực tiễn là điều tất yếu. Do đó, các doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh cần có những giải pháp chiến lược, dài hơi và hiệu quả để ứng phó với thách thức này, bởi đây là vấn đề mang tính hệ thống, không phải nhất thời.
Chất lượng nhân lực: Một khoảng trống cần lấp đầy
Quán Mệ Vĩnh (phường Đồng Thuận) nổi tiếng là một trong những địa điểm ẩm thực được cả người dân địa phương và du khách ưa chuộng. Trong mùa cao điểm, quán luôn tấp nập khách hàng, thậm chí có những thời điểm khách phải tự phục vụ do nguồn nhân lực không đủ để đáp ứng kịp thời.
Bà Nguyễn Thị Vĩnh, chủ quán Mệ Vĩnh, cho biết quán chỉ hoạt động trong vài tháng cao điểm du lịch mỗi năm, thời gian còn lại thường đóng cửa. Do đó, nhân lực chủ chốt chỉ vỏn vẹn vài người, phần lớn còn lại là lao động thời vụ. Đơn cử như dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 vừa qua, quán phải thuê đến hơn 15 nhân công. Những nhân sự này chủ yếu là con cháu, người quen hoặc học sinh, sinh viên tìm việc làm thêm trong dịp hè, chưa từng được đào tạo bài bản hay trau dồi kỹ năng chuyên nghiệp về dịch vụ du lịch.
 |
| Nhân lực là một trong những yếu tố hàng đầu tạo nên thương hiệu du lịch của mỗi một địa phương – Ảnh: Bang Onsen Spa & Resort |
Thực tiễn chỉ rõ rằng, để đáp ứng nhu cầu nhân lực cấp thiết trong mùa cao điểm du lịch, đặc biệt là các kỳ nghỉ lễ dài ngày, lao động phổ thông thường là lựa chọn ưu tiên hàng đầu. Ưu điểm của phân khúc nhân lực này là dễ dàng tìm kiếm, ít ràng buộc và có tính linh hoạt cao trong việc sử dụng ngắn hạn, với phần lớn là học sinh, sinh viên có sức khỏe tốt và khả năng chịu được áp lực công việc.
Tuy nhiên, nhược điểm cố hữu của nguồn nhân lực này là sự thiếu hụt đào tạo bài bản, kinh nghiệm và kỹ năng chuyên nghiệp, cùng với khả năng giao tiếp chưa tối ưu. Điều này dẫn đến việc nhiều tình huống phát sinh đột xuất không được xử lý thỏa đáng, làm suy giảm hình ảnh của các cơ sở du lịch. Về lâu dài, điều này còn ảnh hưởng tiêu cực đến thiện cảm và trải nghiệm tổng thể của du khách đối với mảnh đất Quảng Trị.
Đây cũng là thực trạng phổ biến tại nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn tỉnh trong mùa du lịch cao điểm. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh, cho biết trong thời gian qua, nhằm cải thiện chất lượng nguồn nhân lực du lịch, hiệp hội đã chủ động phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các đơn vị kinh doanh. Các chương trình này được thiết kế bám sát nhu cầu thực tiễn, có sự hợp tác chặt chẽ với các trung tâm và trường đào tạo nghề du lịch để đảm bảo chất lượng, hiệu quả và phù hợp với đặc thù nhân lực địa phương. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để bài toán nhân lực trong mùa cao điểm du lịch về lâu dài, đòi hỏi tỉnh cần có những chiến lược tổng thể và bền vững nhằm “phá vỡ” tính mùa vụ, từ đó thu hút và giữ chân nguồn lao động du lịch chất lượng cao về Quảng Trị.
Mai Nhân
