Du lịch cộng đồng: Khám phá văn hóa bản địa, trải nghiệm độc đáo.

5

Các tổ du lịch cộng đồng (DLCĐ) đang được hình thành và phát huy hiệu quả tại các vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nhằm khai thác tiềm năng du lịch bản địa, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân. Mô hình này đặc biệt giúp phụ nữ trở nên năng động, tự tin và đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống thông qua các hoạt động như biểu diễn văn nghệ, ẩm thực địa phương. Điển hình, tổ DLCĐ tại xã Tân Hóa (Minh Hóa) và tổ du lịch văn hóa cộng đồng phụ nữ Bru-Vân Kiều tại bản Hà Lẹc đã đạt được những kết quả tích cực, mang lại nguồn thu nhập ổn định và cải thiện đời sống. Để phát triển bền vững, các tổ DLCĐ cần tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ dài hạn từ chính quyền trong việc quảng bá, liên kết và xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, đậm bản sắc.

(QBĐT) – Phát huy nội lực du lịch bản địa, đồng thời kiến tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho cộng đồng dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) và khu vực miền núi, các tổ du lịch cộng đồng (DLCĐ) đã được hình thành và bước đầu gặt hái những thành quả đáng khích lệ, mở ra triển vọng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Hơn thế nữa, việc tham gia vào các tổ DLCĐ còn tiếp sức cho bà con, đặc biệt là phụ nữ, trở nên năng động, tự tin, sáng tạo và sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường du lịch hiện đại.
 
Vào đầu tháng 3 vừa qua, một tổ DLCĐ đã chính thức ra mắt tại xã Tân Hóa (Minh Hóa). Bà Đinh Thị Ngọc Lê, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) huyện Minh Hóa, nhấn mạnh rằng đây là mô hình chiến lược nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn liền với phát triển du lịch tại địa phương. Sáng kiến này kỳ vọng góp phần nâng tầm chất lượng dịch vụ DLCĐ tại khu du lịch Tú Làn, xã Tân Hóa; đồng thời đẩy mạnh quảng bá, hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bền vững. Đặc biệt, mô hình sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, đa dạng hóa ngành nghề cho cộng đồng, cải thiện rõ rệt sinh kế của người dân và nâng cao đời sống của phụ nữ thông qua các hoạt động du lịch, từ đó tạo ra cơ hội việc làm và nguồn thu nhập ổn định, lâu dài.
 
Bà Đinh Thị Ngọc Lê chia sẻ thêm: “Mô hình được xây dựng dựa trên các tiêu chí thiết thực, hiệu quả và bền vững, phù hợp sâu sắc với bối cảnh thực tế của địa phương. Mục tiêu là thu hút đông đảo phụ nữ tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, đồng thời kích thích tính chủ động và sáng tạo để triển khai xây dựng, nhân rộng các mô hình tương tự theo lộ trình đã định”.
Tổ du lịch văn hóa cộng đồng-phụ nữ Bru-Vân Kiều ở bản Hà Lẹc (xã Kim Thủy, Lệ Thủy) mang lại những trải nghiệm ẩm thực độc đáo cho du khách.
Tổ du lịch văn hóa cộng đồng phụ nữ Bru-Vân Kiều tại bản Hà Lẹc (xã Kim Thủy, Lệ Thủy) đang mang đến những trải nghiệm ẩm thực đặc sắc cho du khách.
Tổ DLCĐ này quy tụ 24 thành viên và sẽ triển khai nhiều hoạt động phong phú ngay sau khi thành lập. Các hoạt động bao gồm việc hình thành các tổ nhóm văn nghệ, chuyên dàn dựng những tiết mục biểu diễn văn hóa truyền thống phục vụ giao lưu với khách tham quan. Tiết mục sẽ dựa trên các làn điệu dân ca đặc trưng (như hò thuốc cá, hát bội…) cùng các điệu múa và nhạc cụ truyền thống của người dân Minh Hóa. Bên cạnh đó, tổ còn xây dựng một tổ phục vụ ẩm thực, giới thiệu những món ăn đặc sản địa phương được chế biến từ các nguyên liệu sẵn có như bồi, ốc, măng rừng, cá khe, rau rừng… Du khách sẽ có cơ hội cùng trải nghiệm quy trình làm bồi, rang cốm… Một gian hàng trưng bày, giới thiệu các sản phẩm truyền thống và nông sản địa phương cũng sẽ được thiết lập, nhằm phục vụ du khách có nhu cầu trải nghiệm khi tham gia mô hình.
 
Các thành viên của tổ du lịch sẽ chủ động hỗ trợ và tạo điều kiện lẫn nhau để cùng phát triển ngành nghề, hướng tới sự ổn định kinh tế dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và cùng có lợi.
 
Bà Đinh Thị Lữ, Chủ tịch Hội LHPN xã Tân Hóa, chia sẻ rằng trước khi tổ DLCĐ được thành lập, phụ nữ địa phương đã tích cực tham gia các hoạt động du lịch do Công ty TNHH MTV Chua Me Đất (Oxalis) triển khai. Với sự ra đời của tổ DLCĐ, chị em càng thêm hăng hái, chủ động và sáng tạo hơn trong việc làm du lịch. Ngoài ra, việc cung cấp dịch vụ nấu ăn phục vụ cả du khách và người dân địa phương đã giúp chị em có thu nhập ổn định, tạo động lực tích cực và hứng khởi hơn trong công việc.
 
Để tối ưu hóa hiệu quả vận hành của tổ DLCĐ, nhiều hoạt động hỗ trợ toàn diện đã được triển khai. Các khóa đào tạo nghề, tập huấn kỹ năng marketing bán hàng, tiếp thị sản phẩm trên nền tảng số, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong việc làm và phát triển sinh kế gắn với bảo vệ môi trường bền vững đều được chú trọng. Công tác xây dựng sản phẩm truyền thông cũng được đầu tư hiệu quả. Đặc biệt, hoạt động quảng bá, truyền thông, giới thiệu mô hình và liên kết, phối hợp tổ chức trải nghiệm cho du khách cũng được đẩy mạnh. Cụ thể, các sản phẩm truyền thông quảng bá hình ảnh và hoạt động sẽ được phát triển trên các trang mạng xã hội, thiết lập kênh quảng bá riêng, kết nối cộng đồng với thị trường du lịch, và phối hợp chặt chẽ với Oxalis để giới thiệu, tổ chức cho du khách đến trải nghiệm, thưởng thức tinh hoa ẩm thực mang đậm bản sắc quê hương Minh Hóa.
 
Ngoài việc tạo sinh kế và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của ĐBDTTS và khu vực miền núi, sự ra đời của các tổ DLCĐ còn là phương thức hiệu quả để phát huy vai trò tiên phong của phụ nữ trong việc cải thiện chất lượng đời sống gia đình. Qua đó, mô hình này góp phần nâng cao vị thế xã hội của phụ nữ trong cộng đồng, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu bình đẳng giới.
Tại xã Kim Thủy (Lệ Thủy), tổ du lịch văn hóa cộng đồng (DLVHCĐ) phụ nữ Bru-Vân Kiều do Hội LHPN tỉnh triển khai tại bản Hà Lẹc đã thổi một luồng sinh khí mới vào bản làng. Chị Hồ Thị Hà, Tổ trưởng tổ DLVHCĐ, chia sẻ rằng kể từ khi ra mắt vào cuối tháng 12/2024 với 20 thành viên, tổ đã đi vào hoạt động với nhiều kết quả khả quan. Ngoài việc đón khách du lịch đến trải nghiệm sâu sắc giá trị văn hóa truyền thống và ẩm thực độc đáo của ĐBDTTS Bru-Vân Kiều, chị em trong tổ còn tích cực nhận làm dịch vụ nấu ăn phục vụ cả du khách và người dân địa phương.
 
Ông Hồ Nhiều, Trưởng bản Hà Lẹc, bày tỏ niềm vui khi ngôi nhà của gia đình ông trở thành điểm đến để du khách khám phá văn hóa bản địa. Bên cạnh nguồn thu nhập ổn định, ông còn có cơ hội chung tay giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào mình đến du khách, bao gồm ẩm thực, phong tục tập quán và các làn điệu dân ca Bru-Vân Kiều…
 
Chị Hồ Thị Hà cho biết thêm, trong thời gian tới, tổ DLVHCĐ bản Hà Lẹc rất mong nhận được sự hỗ trợ tăng cường trong công tác quảng bá, giới thiệu đến đông đảo du khách gần xa. Hiện tại, tổ đang liên kết với Bang Onsen Spa & Resort để đón khách đến trải nghiệm, với những phản hồi tích cực. Sắp tới, ngoài nhà ông Hồ Nhiều, tổ sẽ tiếp tục liên kết với một số hộ gia đình đủ điều kiện khác trong bản để mở rộng thêm các điểm tham quan và trải nghiệm cho du khách.
 
Thực tiễn đã chứng minh, các mô hình tổ DLCĐ ngày càng phát huy tối đa lợi thế vốn có, mang lại những thành quả thiết thực trong phát triển du lịch địa phương và kiến tạo sinh kế bền vững cho ĐBDTTS cùng khu vực miền núi. Tuy nhiên, bên cạnh những hỗ trợ ban đầu, cộng đồng vẫn cần sự đồng hành lâu dài từ các sở, ban, ngành, đoàn thể liên quan và chính quyền địa phương, đặc biệt trong việc liên kết hoạt động, quảng bá, giới thiệu mô hình, và xây dựng những sản phẩm du lịch thực sự mang đậm dấu ấn bản sắc đồng bào, độc đáo và không trùng lặp. Chỉ khi đó, các tổ DLCĐ mới thực sự có thể phát triển bền vững và tạo nên sức sống lâu dài.
Mai Nhân