QTO – Ngày 25/7, Đồn Biên phòng Hướng Phùng thông báo, sau quá trình thu thập thông tin tình hình và phối hợp với các lực lượng chức năng, đơn vị đã tiếp nhận và tiến hành xác minh các nguồn tin quan trọng liên quan đến phần mộ của các chiến sĩ Việt Nam đã hy sinh trên lãnh thổ nước bạn Lào.
Trước đó, nhằm triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, một hoạt động trọng tâm hướng tới chào mừng 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027) và 64 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Lào (5/9/1962-5/9/2026), Đồn Biên phòng Hướng Phùng đã tăng cường công tác tuyên truyền, kêu gọi và vận động Nhân dân trên địa bàn tích cực cung cấp thông tin về vị trí các phần mộ của liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong các cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc.
Vào ngày 21/7, trong khuôn khổ buổi làm việc và trao đổi tình hình với chính quyền Cụm bản Mày, huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet (Lào) tại khu vực cột mốc 597, Đồn Biên phòng Hướng Phùng đã tiếp nhận thông tin giá trị từ ông Hồ Văn Vang (sinh năm 1943) và con trai là ông Hồ Văn Sinh, cư dân Cụm bản Mày.
Thông tin cho biết, trên khu vực đất rẫy trồng lúa của gia đình ông Vang, hiện vẫn còn tồn tại một phần mộ liệt sĩ thuộc lực lượng bộ đội chủ lực Việt Nam, người đã hy sinh trong giai đoạn 1971-1972. Ngoài ra, một vị trí khác được nghi là mộ tập thể (nguyên là hầm trú ẩn chữ A) của các cán bộ, chiến sĩ bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559) bị máy bay Mỹ oanh tạc, đến nay vẫn chưa được tiến hành quy tập.
 |
| Những di vật được ông Hồ Văn Vang cất giữ cẩn thận và sau đó bàn giao cho Đồn Biên phòng Hướng Phùng để bảo quản – Ảnh: H.N |
Ngay lập tức sau khi tiếp nhận thông tin, đơn vị đã hướng dẫn ông Hồ Văn Sinh thực hiện việc quay video, chụp ảnh hiện trường, đồng thời xác định chính xác vị trí và tọa độ của các địa điểm được đề cập. Song song đó, Đồn Biên phòng Hướng Phùng cũng đã đề nghị gia đình tiếp tục cung cấp thêm các thông tin liên quan, tạo cơ sở vững chắc để báo cáo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh.
Theo lời tường thuật của ông Hồ Văn Vang, khu vực này từng có tổng cộng 8 ngôi mộ liệt sĩ. Vào khoảng năm 2009, chính ông đã dẫn đường cho Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ đến tìm kiếm và quy tập thành công 7 hài cốt liệt sĩ đã xác định được danh tính.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, do gia đình đang thực hiện canh tác lúa nương và bị chi phối bởi các phong tục, tập quán của địa phương, ông Vang đã không thông báo về phần mộ liệt sĩ còn lại nằm trong khu vực đất sản xuất của gia đình. Do đó, phần mộ này vẫn còn nguyên vẹn tại hiện trường cho đến ngày nay, được ước tính nằm ở độ sâu khoảng 1 mét.
Về vị trí được nghi ngờ là mộ tập thể nằm trên sườn đồi, ông Vang chia sẻ rằng cách khu vực 8 ngôi mộ ban đầu khoảng 80 mét là một hầm trú ẩn chữ A, nơi sinh hoạt của khoảng 3-5 cán bộ, chiến sĩ thuộc bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559) trong giai đoạn 1971-1972. Trong suốt thời gian đóng quân tại đây, các chiến sĩ này thường xuyên hỗ trợ gia đình ông Vang trong công việc sản xuất lúa.
Sau khi hầm bị sập do máy bay Mỹ oanh tạc, ông Vang đã đến kiểm tra tại cửa hầm và tìm thấy 1 khẩu súng CKC, 1 bi đông đựng nước cùng 1 nắp vung xoong nhôm, nhưng không phát hiện bất kỳ dấu hiệu sự sống nào. Hiện tại, gia đình ông Vang vẫn trân trọng lưu giữ 1 bi đông đựng nước, 1 nắp vung xoong nhôm được chạm khắc nhiều họa tiết, cùng với 1 tấm bia ghi tên của 7 liệt sĩ đã được quy tập trước đó. Riêng khẩu súng CKC, ông đã chủ động giao nộp cho chính quyền địa phương từ năm 2008. Cá nhân ông Vang cũng đã được Chính phủ Việt Nam xem xét và giải quyết chế độ đối với người Việt Nam có công tham gia kháng chiến, căn cứ theo Nghị định số 102/2018/NĐ-CP.
Với khát vọng cháy bỏng về việc các liệt sĩ sớm được tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính và trở về với quê hương, gia đình ông Vang đã chủ động cung cấp toàn bộ thông tin quý giá này cho Đồn Biên phòng Hướng Phùng.
Hiện nay, Đồn Biên phòng Hướng Phùng đang tiếp tục tích cực thu thập và xác minh các nguồn tin liên quan. Đồng thời, đơn vị cũng đang hoàn thiện báo cáo và đề xuất Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tiến hành trao đổi với các cơ quan, đơn vị chức năng có thẩm quyền để tổ chức khảo sát, xác minh thực địa một cách chi tiết, từ đó xây dựng phương án tối ưu cho việc tìm kiếm, cất bốc và quy tập đối với phần mộ liệt sĩ cùng vị trí nghi là mộ tập thể đã được đề cập.
Hoài Nam
