Thành cổ Quảng Trị: Tri ân xuân, vinh danh anh hùng bất tử

3

Mỗi độ Xuân về, Quảng Trị, đặc biệt là Thành cổ và các nghĩa trang liệt sĩ, lại trở thành điểm đến tâm linh thu hút đông đảo người dân về hành hương, dâng hương tri ân các anh hùng đã hy sinh. Mùa Xuân năm nay càng thêm ý nghĩa khi 34 hài cốt liệt sĩ vừa được tìm kiếm, quy tập và an táng tại đây, đánh dấu cái Tết đầu tiên các anh được sum vầy cùng đồng đội và nhân dân. Thành cổ Quảng Trị, biểu tượng của sự kiên cường trong cuộc kháng chiến chống Mỹ với 81 ngày đêm khốc liệt, là minh chứng hùng hồn cho sự hy sinh xương máu để giành độc lập, tự do. Hoạt động tri ân này không chỉ thể hiện lòng biết ơn sâu sắc mà còn là cách giáo dục truyền thống, nhắc nhở thế hệ trẻ về giá trị của hòa bình và trách nhiệm tiếp nối sự hy sinh cao cả đó.

Mỗi độ Xuân về, khi những chồi non hé mở và không khí giao hòa lan tỏa khắp chốn, dòng người từ mọi nẻo đất nước lại hướng về Quảng Trị – mảnh đất đã kiên cường gồng mình qua bao mưa bom bão đạn – để thành kính dâng nén tâm hương, tri ân hàng vạn anh hùng liệt sĩ đang an giấc ngàn thu tại nơi đây.

Biển người hành hương về Thành cổ Quảng Trị trong những ngày cận Tết thiêng liêng.
Đông đảo nhân dân thành kính hành hương về Thành cổ Quảng Trị vào những ngày giáp Tết. 

Giữa tiết trời se lạnh cuối năm, Thành cổ Quảng Trị cùng các nghĩa trang liệt sĩ hiện lên với vẻ tĩnh tại, linh thiêng, song lại ấm áp đến lạ thường. Mùa Xuân nơi đây không chỉ khởi nguồn từ những chồi lộc biếc, sắc mai vàng rực rỡ, mà còn lan tỏa từ làn khói hương trầm quyện vào gió, từ những bước chân khẽ khàng và ánh mắt chứa chan lòng thành kính.

Hương Xuân trên đất linh thiêng

Vào những ngày cuối năm, Nghĩa trang liệt sĩ phường Quảng Trị khoác lên mình vẻ trang nghiêm pha lẫn nét ấm cúng; làn hương trầm bảng lảng tỏa khắp không gian tĩnh mịch. Hàng ngàn lượt người dân, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và du khách từ muôn phương đã lặng lẽ dâng nén hương, đặt những đóa hoa tươi thắm lên từng phần mộ, như gửi gắm lời tri ân sâu sắc nhất.

Năm nào cũng vậy, mỗi khi Tết đến Xuân về, hơn 800 phần mộ liệt sĩ tại nghĩa trang đều được quét dọn, chỉnh trang tỉ mỉ. Những tấm bia được lau chùi sạch sẽ, cát được vun đầy, và những đóa hoa tươi mới thay thế. Từng nén hương được thắp lên mang theo tất cả lòng biết ơn và sự thành kính vô biên.

Mùa Xuân năm nay càng thêm xúc động bởi sự kiện 34 liệt sĩ vừa được tìm kiếm, quy tập tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và khuôn viên Di tích Trường Bồ Đề (phường Quảng Trị) đã được long trọng an táng về nơi đây. Sau hơn nửa thế kỷ ẩn mình trong lòng đất mẹ, các anh hùng đã thực sự trở về, được ôm ấp trong vòng tay đồng đội và đón nhận bằng tất cả lòng thành kính của nhân dân.

Trong khoảng thời gian từ ngày 14/9 đến 16/10/2025, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 584 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị), phối hợp cùng các ban, ngành và chính quyền địa phương, đã miệt mài tìm kiếm và quy tập thành công 34 hài cốt liệt sĩ trong quá trình tu bổ, tôn tạo các hạng mục tại Thành cổ Quảng Trị và một số di tích lân cận. Cụ thể, 32 hài cốt được tìm thấy tại Thành cổ và 2 hài cốt trong khuôn viên Trường Bồ Đề. Ngày 22/10/2025, lễ viếng, truy điệu và an táng 34 liệt sĩ đã được cử hành trong không khí vô cùng trang nghiêm và xúc động. Mùa Xuân này đánh dấu cái Tết đầu tiên các anh hùng được sum vầy trong làn hương khói ấm áp nghĩa tình của đồng bào, đồng đội.

Ông Nguyễn Duy Sang, người quản trang tận tụy tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Quảng Trị, bộc bạch: “Chăm sóc nghĩa trang vốn là công việc thường nhật của chúng tôi. Tuy nhiên, mỗi dịp Tết đến, mọi công tác chuẩn bị đều được thực hiện chu đáo hơn bội phần. Năm nay càng mang ý nghĩa đặc biệt, khi đây là cái Tết đầu tiên của 34 liệt sĩ vừa được quy tập và an táng tại nơi đây. Chúng tôi thực hiện công việc này với tất cả lòng thành kính, xem đó như một cách tri ân sâu sắc, đền đáp công ơn to lớn của các anh, các bác đã hiến dâng xương máu vì nền độc lập, tự do của dân tộc”.

Giữa những hàng mộ thẳng tắp và trang nghiêm, hơi thở mùa Xuân dường như càng thêm hữu hình. Sự trở về của 34 liệt sĩ không chỉ mang lại niềm an ủi vô bờ cho gia đình, đồng đội, mà còn là minh chứng hùng hồn cho lời thề thiêng liêng: Tổ quốc và nhân dân muôn đời sẽ không bao giờ lãng quên sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ.

Cái Tết đầu tiên đầy ấm áp và nghĩa tình của 34 liệt sĩ vừa được quy tập tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và khuôn viên Di tích Trường Bồ Đề, nay an táng tại nghĩa trang phường Quảng Trị.
Đây là cái Tết đầu tiên của 34 liệt sĩ vừa được quy tập từ Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị và khuôn viên Di tích Trường Bồ Đề, sau đó an táng tại nghĩa trang phường Quảng Trị. 

Mở lại những trang sử vàng son được viết bằng máu và nước mắt, ta càng thấm thía giá trị vô ngần của nền hòa bình hôm nay. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quảng Trị nổi lên như một chiến trường khốc liệt tột cùng, mà Thành cổ và thị xã Quảng Trị (nay là phường Quảng Trị) chính là hiện thân bi tráng nhất của sự dữ dội và tàn bạo của chiến tranh thế kỷ XX. Suốt 81 ngày đêm rực lửa, từ 28/6 đến 16/9/1972, Thành cổ và thị xã Quảng Trị đã phải hứng chịu 328.000 tấn bom đạn – một khối lượng tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử từng ném xuống Hiroshima năm 1945. Tính trung bình, mỗi chiến sĩ nơi đây đã phải gánh chịu hàng tấn bom, đạn pháo của quân thù.

Giữa bão lửa bom đạn ngút trời, với ý chí “gang thép” kiên cường, quân và dân ta vẫn bám trụ, quyết tử bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng đến hơi thở cuối cùng. Chiến công Thành Cổ đã trở thành bản tráng ca bất diệt, biểu tượng hào hùng của quân dân Quảng Trị và cả nước, góp phần then chốt vào thắng lợi trên bàn đàm phán, mở đường cho Hiệp định Paris, đồng thời tạo đà mạnh mẽ cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Thành cổ Quảng Trị, hơn cả một chứng tích lịch sử của thời hoa lửa, đã vươn lên thành biểu tượng bất diệt của niềm tin, khát vọng và tinh thần quật cường. Các anh hùng đã ngã xuống, không phải để tên tuổi hiển hách, mà để thế hệ hôm nay và mai sau được sống trong độc lập, tự do vĩnh cửu và tiếp tục viết nên thiên sử hòa bình. Máu xương ấy đã hóa thành phù sa, hòa vào đất mẹ, chảy cùng dòng sông Thạch Hãn, thấm đẫm từng hàng cây, góc phố, để Quảng Trị hôm nay hồi sinh mạnh mẽ, vươn mình cùng sự phát triển của cả nước. Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị trở thành điểm đến tâm linh, nơi tri ân, tưởng niệm và giáo dục truyền thống cách mạng thiêng liêng cho các thế hệ.

Nơi khởi nguồn mùa Xuân trong làn hương tri ân

Vào những ngày cận kề Tết Nguyên đán, Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị lại lặng thầm đón hàng nghìn lượt người hành hương về dâng hương tưởng niệm. Mỗi nén nhang được thắp lên không chỉ là một tín hiệu tâm linh, mà còn là lời tri ân sâu nặng gửi đến những người con ưu tú của Tổ quốc đã vĩnh viễn nằm xuống để kiến tạo nền hòa bình hôm nay. Trong dòng người tìm về “đất thiêng” ấy, có những cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa, có thân nhân các anh hùng liệt sĩ, và cả những bạn trẻ lần đầu đặt chân lên mảnh đất anh hùng này.

Thành cổ Quảng Trị trang nghiêm trong những ngày cuối năm.
Vẻ uy nghiêm của Thành cổ Quảng Trị trong những ngày cuối năm. 

Bạn Dương Thanh Thương, một sinh viên đến từ Trường Đại học An Giang, đã không giấu nổi sự xúc động khi chia sẻ: “Khi đặt chân đến đây, em mới thực sự cảm nhận sâu sắc sự mất mát quá đỗi lớn lao mà chiến tranh đã gây ra. Máu xương của các anh hùng liệt sĩ đã hòa vào lòng đất mẹ, để thế hệ trẻ chúng em có được nền độc lập, hòa bình như ngày hôm nay. Mỗi bước chân ta đi, nên chăng hãy thật nhẹ nhàng, bởi nơi đây, bao nhiêu cha anh ta đã hiến mình và đang an nghỉ. Em hy vọng thế hệ trẻ sẽ không ngừng cố gắng học tập, trau dồi kiến thức, phát triển bản thân để đóng góp những giá trị tích cực cho gia đình và xã hội”.

Buổi chiều cuối năm tại khuôn viên Thành cổ Quảng Trị, ánh nắng dịu dàng rải vàng trên những nụ mai vừa chớm nở, làn khói hương bảng lảng quyện vào không gian trầm mặc. Từng bước chân của dòng người tri ân dường như chậm lại, mỗi người đều mang trong mình lòng thành kính, sự tĩnh lặng và một sự thấu hiểu sâu sắc hơn về giá trị thiêng liêng của hòa bình. Nhiều bạn trẻ, khi trực tiếp chứng kiến những dấu vết, kỷ vật của một thời đạn bom khốc liệt, được lắng nghe những câu chuyện hào hùng về trận chiến lịch sử 81 ngày đêm của mùa hè đỏ lửa năm 1972, đã không thể che giấu niềm tự hào và sự xúc động mãnh liệt.

Bạn Mai Thanh Thảo Ngân, người con của An Giang, bày tỏ: “Khi đến với Quảng Trị, em thực sự vô cùng xúc động. Để có được nền hòa bình hôm nay, ông cha ta đã phải đánh đổi bằng biết bao xương máu và sự hy sinh. Đặc biệt là những ngày cận Tết, khi mọi gia đình sum vầy ấm cúng, các anh hùng liệt sĩ vẫn an giấc ngàn thu nơi đây. Em nghĩ rằng, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, độc lập càng phải biết trân trọng và sống một cuộc đời xứng đáng hơn với sự hy sinh to lớn ấy”.”

Mỗi độ Xuân sang, Thành cổ Quảng Trị lại trở thành điểm đến thiêng liêng trong hành trình “về nguồn” của biết bao người dân địa phương. Thành kính dâng hoa, dâng hương tại Đài tưởng niệm trung tâm Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị, ông Nguyễn Văn Tuấn (xã Ái Tử) đã nghẹn ngào chia sẻ rằng, năm nào gia đình ông cũng đưa các con đến đây để dâng nén tâm nhang tri ân. “Các anh đã chiến đấu và hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh cao cả ấy là vô giá, đã mang lại nền độc lập cho đất nước, để hôm nay mọi nhà được đón một cái Tết đầm ấm, yên vui. Chúng tôi luôn dặn dò con cháu phải khắc cốt ghi tâm công lao vĩ đại ấy”.”

Theo bà Cáp Thị Thiên Trang, Trưởng ban Quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị, dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lượng khách hành hương, tham quan dự kiến sẽ rất đông. Đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, bố trí cán bộ thường trực và sắp xếp lịch trực hợp lý nhằm phục vụ nhân dân một cách chu đáo nhất. Đặc biệt, vào thời khắc giao thừa và sáng mùng 1 Tết, Ban Quản lý sẽ tổ chức lễ dâng hương trang nghiêm tại Thành cổ. Đơn vị bày tỏ mong muốn sưởi ấm linh hồn các anh hùng đang an nghỉ nơi đây, để các anh không cảm thấy cô quạnh trong khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, và để mỗi người dân khi đến đều có thể cảm nhận trọn vẹn sự thiêng liêng, ấm áp của nghĩa tình đồng đội, nghĩa tình dân tộc”.”

Hiện nay, toàn tỉnh Quảng Trị sở hữu 288 công trình ghi công liệt sĩ, bao gồm 157 nghĩa trang với hơn 74.000 phần mộ; đặc biệt, có hai Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia là Đường 9 và Trường Sơn – nơi an nghỉ vĩnh hằng của hơn 21.000 anh hùng liệt sĩ. Trong những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị đã không ngừng nỗ lực thực hiện công tác “đền ơn đáp nghĩa”, chú trọng quy tập hài cốt liệt sĩ, chăm lo chu đáo hương khói, đồng thời quan tâm sâu sắc đến đời sống của thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, các Bà mẹ Việt Nam anh hùng và những người có công với cách mạng. Riêng trong dịp Tết Nguyên đán, các hoạt động “về nguồn”, công tác chỉnh trang và chăm sóc các phần mộ càng được chú trọng đặc biệt, nhằm sưởi ấm lòng các anh hùng liệt sĩ trong những ngày Tết đến, Xuân về.

Hương Xuân vẫn ngát bay trên Thành cổ. Dù các anh đã vĩnh viễn nằm lại giữa lòng đất mẹ, nhưng tinh thần bất tử của các anh hùng vẫn sống mãi cùng non sông đất nước. Mỗi nén hương thơm được thắp lên không chỉ là sự tưởng niệm sâu sắc, mà còn là lời hứa thiêng liêng của thế hệ mai sau về sự tiếp nối, về một cuộc sống xứng đáng hơn, trách nhiệm hơn với Tổ quốc. Để rồi, mỗi độ Xuân về, trong sự giao hòa bất tận của đất trời, ngọn lửa tri ân ấy lại bừng sáng, bền bỉ, thiêng liêng và vĩnh cửu.

Theo TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc