Thái Văn A: Anh hùng huyền thoại với những chiến công bất tử

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Thái Văn A là người đã trọn đời gắn bó với binh nghiệp, nổi bật với vai trò "đôi mắt thần" canh giữ biển đảo trên đảo Cồn Cỏ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Với tài năng quan sát đặc biệt tại điểm cao nhất đảo, ông đã kịp thời phát hiện và truyền tin chính xác về máy bay, tàu chiến địch, góp phần cùng đồng đội bắn hạ 20 máy bay Mỹ, dù nhiều lần bị thương nặng. Những chiến công hiển hách đã giúp ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND vào năm 1967, sau đó ông tiếp tục cống hiến trong quân đội và giữ nhiều chức vụ quan trọng cho đến khi về hưu. Ông để lại cho thế hệ sau một kho tàng kỷ vật vô giá cùng những lời răn dạy sâu sắc; đài quan sát mang tên ông trên đảo Cồn Cỏ cũng đã được phục dựng, trở thành di tích lịch sử và là biểu tượng tri ân.

QTO – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Thái Văn A, người đã cùng đồng đội tạo nên những kỳ tích chói lọi trên đảo Cồn Cỏ, đã trọn đời gắn bó với binh nghiệp. Di sản ông để lại cho con cháu không chỉ là những lời răn dạy sâu sắc, mà còn là cả một kho tàng vô giá gồm huân chương, huy chương, bằng khen, hàng trăm bức ảnh và những dòng nhật ký ghi lại cuộc chiến tranh vệ quốc.

Anh hùng LLVTND Thái Văn A trong lúc làm nhiệm vụ trên đài quan sát tại Đảo Cồn Cỏ – Ảnh: T.L

“Đôi mắt thần” canh giữ biển đảo

Chào đời năm 1942 trong một gia đình nông dân hiếu học và giàu truyền thống cách mạng tại thôn Liêm Hóa, xã Kim Phú, ông Thái Văn A từ thuở thiếu thời đã thể hiện lòng yêu nước sâu sắc. Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, ông tích cực tham gia các hoạt động xã hội, góp sức xây dựng quê hương. Năm 1962, chàng thanh niên Thái Văn A hăm hở nhập ngũ, trải qua quá trình huấn luyện bài bản để sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ. Đến năm 1963, ông được điều động ra đảo Cồn Cỏ. Nhận thức sâu sắc về vị trí chiến lược của biển đảo Tổ quốc, Thái Văn A đã không ngừng rèn luyện, ngày đêm mài giũa đôi mắt mình, kiên cường bám trụ để soi rõ từng tấc biển, bất chấp mọi hiểm nguy.

Trên đảo Cồn Cỏ, ông được giao trọng trách quan sát tại đỉnh đồi 63,4m – điểm cao nhất của đảo. Nhiệm vụ của ông là phát hiện chính xác vị trí máy bay và tàu chiến địch, kịp thời thông báo cho các đơn vị pháo cao xạ của ta phản công. Giai đoạn 1962-1965, chiến tranh leo thang đến đỉnh điểm, đế quốc Mỹ dồn dập huy động không quân và hải quân bao vây, đánh phá ác liệt. Có những ngày, Cồn Cỏ phải hứng chịu tới 12 đợt không kích, biến hòn đảo nhỏ thành “túi hứng bom” dữ dội.

Anh Thái Văn Thủy, con trai thứ hai của Anh hùng LLVTND Thái Văn A đang chiêm nghiệm những kỷ vật cha để lại – Ảnh: V.H

Giữa mưa bom bão đạn, Anh hùng Thái Văn A vẫn kiên gan trụ vững trên chòi canh, bình tĩnh định vị mục tiêu địch và truyền tin chính xác cho pháo cao xạ. Dù từng bị thương nặng, ông vẫn không rời vị trí, tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong ba năm kiên cường bám đảo Cồn Cỏ, với biệt tài “mắt thần” của mình, ông đã trực tiếp góp phần vào hàng trăm trận đánh, cùng đồng đội bắn hạ 20 máy bay của đế quốc Mỹ.

Những chiến công hiển hách đã mang về cho Thái Văn A nhiều phần thưởng cao quý từ Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, ngày 1/1/1967, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Rời đảo Cồn Cỏ, ông tiếp tục cống hiến cho cách mạng, đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trong Quân đội. Năm 1989, ông về hưu với quân hàm Đại tá, trên cương vị Tham mưu phó Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Trị Thiên (cũ). Sau đó, ông tiếp tục giữ chức Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Minh Hóa (cũ) một thời gian trước khi qua đời vào năm 2001.

Di sản vô giá cho thế hệ mai sau

Anh hùng LLVTND Thái Văn A đã kết duyên cùng bà Cao Thị Bình, một y tá công tác tại địa phương. Ông bà có ba người con trai, đều là những công dân gương mẫu: người con cả Thái Ngọc Thanh là bộ đội xuất ngũ, hiện sinh sống tại xã Kim Phú; con trai thứ hai là Trung tá Thái Văn Thủy, Phó Trưởng Công an xã Kim Điền; và người con út là Thiếu tá Công an Thái Ngọc Thu, đang công tác tại Trại giam Bình Điền (TP. Huế).

Những kỷ vật vô giá mà Anh hùng LLVTND Thái Văn A để lại cho con cháu – Ảnh: X.V

Chia sẻ về di sản của cha, anh Thái Ngọc Thanh bộc bạch: “Gia tài quý giá nhất mà ba để lại cho chúng tôi là những bức ảnh ghi lại những khoảnh khắc làm nhiệm vụ trên đảo Cồn Cỏ, cùng với những cuộc gặp gỡ các nguyên thủ quốc gia trong các chuyến công tác. Bên cạnh đó là những tấm huân chương, huy chương, quân hàm, bằng khen và đặc biệt là cuốn sổ nhật ký ghi chép lại từng ngày tháng nơi chiến trường. Đối với anh em chúng tôi, đó không chỉ là kỷ vật, mà còn là báu vật vô giá, là niềm tự hào không thể đong đếm, mà chúng tôi sẽ luôn trân trọng và gìn giữ”.

Trong số hàng trăm bức ảnh mà Anh hùng Thái Văn A lưu giữ, nổi bật có bức ảnh chụp chung với Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chuyến công tác tại Hà Nội năm 1969. Đó là dịp ông vinh dự được diện kiến, trò chuyện và ghi lại khoảnh khắc lịch sử bên vị Đại tướng kính yêu của dân tộc.

Cuốn nhật ký bạc màu theo dòng chảy thời gian là nơi Anh hùng LLVTND Thái Văn A đã tỉ mỉ ghi lại những ngày tháng thực hiện nhiệm vụ, chiến đấu trên đảo Cồn Cỏ, cùng với nỗi niềm nhớ vợ con giữa những chặng đường hành quân gian khổ và những khoảnh khắc sinh tử nơi chiến trường. Anh Thái Văn Thủy xúc động kể lại lời cha dặn dò trước lúc lâm chung: “Trước khi ra đi, ba đã dặn dò tôi rằng: Các con hãy cố gắng giữ gìn những kỷ vật này để sau này cho cháu, chắt xem. Giờ đất nước đã hòa bình, các con phải một lòng theo Đảng, chấp hành nghiêm pháp luật của Nhà nước, không ngừng học tập, rèn luyện để cống hiến cho Tổ quốc”.

Đài quan sát Anh hùng Thái Văn A đã được phục dựng khang trang trên đảo Cồn Cỏ – Ảnh: C.T.V

Những lời răn dạy chân thành của Anh hùng LLVTND Thái Văn A đã trở thành kim chỉ nam quý giá, định hướng cho các thế hệ con cháu ông sống mẫu mực và cống hiến. Kể từ ngày ông khuất núi, những kỷ vật thiêng liêng ấy luôn được gia đình gìn giữ cẩn trọng, trân quý như một “báu vật” vô giá từ người cha kính yêu để lại.

Việt Hà