Công nghệ đã định hình lại sâu sắc cách con người tiếp cận, chuẩn bị và thụ hưởng Tết truyền thống, từ việc dọn dẹp nhà cửa, mua sắm đến gửi lời chúc, đều trở nên tiện lợi và hiệu quả hơn nhờ các dịch vụ số và thiết bị hiện đại. Công nghệ cũng giúp kết nối những người con xa quê với gia đình qua không gian số. Tuy nhiên, dù phương thức có đổi thay, giá trị thiêng liêng cốt lõi của Tết là khát vọng được trở về, sum vầy bên gia đình và cội nguồn vẫn vẹn nguyên. Bài viết nhấn mạnh sự cần thiết phải dung hòa khéo léo giữa truyền thống và hiện đại để công nghệ phục vụ con người mà không làm lu mờ đi những giá trị tinh thần sâu sắc và cảm xúc ấm áp của mùa xuân Việt.
Sự hiện diện của công nghệ đã định hình lại sâu sắc cách con người tiếp cận, chuẩn bị và thụ hưởng mùa xuân Tết truyền thống.
Cuối năm, thời khắc giao thoa luôn khẽ khàng ghé đến, đủ sức lay động tâm hồn người. Khi những trang lịch cuối cùng lật giở và hương hoa trái xuân bắt đầu thoảng bay khắp phố phường, đó là dấu hiệu Tết đã về. Trong dòng chảy cuộc sống đương đại, sự xuất hiện của Tết không còn bị giới hạn bởi sắc đỏ rực của câu đối hay nhịp hối hả của những chuyến xe cuối năm như thuở xưa. Giờ đây, Tết hiện diện qua vô vàn cách thức mới mẻ: một thông báo nhắc nhở lịch trình, một cuộc gọi vội vàng qua không gian số, hay ánh đèn điện thoại bất chợt bừng sáng giữa buổi chiều tà. Dù phương thức tiếp cận có đổi thay, Tết vẫn vẹn nguyên giá trị thiêng liêng cốt lõi: khát vọng được trở về.
 |
| Du khách và người dân ghi lại khoảnh khắc đáng nhớ tại chợ hoa Hàng Lược (Hà Nội) trong những ngày giáp Tết. Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN |
Mỗi dịp cuối năm, mọi tổ ấm đều khởi đầu hành trình “thay áo” thầm lặng. Việc dọn dẹp nhà cửa không đơn thuần là công việc vật chất, mà là một nghi thức tinh thần sâu sắc: quét sạch lớp bụi thời gian cũng chính là gột rửa những muộn phiền cũ, mở ra cánh cửa đón chào một năm mới an lành. Thuở xưa, cả đại gia đình cùng chung tay, từ việc lau dọn bàn thờ, giặt giũ rèm cửa, đến sắp xếp lại từng ngóc ngách nhỏ. Những công việc tuy vất vả lại đọng lại thành ký ức ấm áp, nơi tiếng cười hòa quyện cùng giọt mồ hôi, và Tết thực sự được “gọi về” từ chính sự sum vầy, gắn kết ấy.
Trong kỷ nguyên số hóa, công việc dọn dẹp đã trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn đáng kể. Chỉ với vài cú chạm trên màn hình điện thoại thông minh, các dịch vụ vệ sinh chuyên nghiệp có thể được đặt lịch, giúp căn nhà trở nên tinh tươm trong khi gia chủ thảnh thơi dành thời gian cho những chuẩn bị khác. Ngay cả với những gia đình vẫn mong muốn tự tay sửa soạn để thấm đẫm không khí Tết, các thiết bị công nghệ hiện đại vẫn âm thầm hỗ trợ, san sẻ gánh nặng: máy giặt quay đều, robot hút bụi lướt êm trên sàn, máy rửa chén thay con người đối mặt với bồn nước lạnh. Nhờ vậy, công việc cuối năm giảm bớt đi phần nặng nhọc, nhưng điều trân quý là cảm xúc háo hức chờ đón Tết vẫn vẹn nguyên.
Càng tiến gần đến những ngày giáp Tết, nhịp sống càng trở nên rộn ràng và hối hả. Trong tiềm thức chung của nhiều thế hệ, đây là thời điểm căn bếp tỏa hơi ấm nồng nàn hơn bao giờ hết, nơi mùi dưa hành, củ kiệu, bánh mứt quyện hòa tạo nên bản giao hưởng hương vị đặc trưng của mùa xuân. Các món ăn truyền thống không chỉ mang ý nghĩa ẩm thực mà còn là cầu nối nhắc nhớ về cội nguồn, về nếp nhà. Dù ngày nay, nhiều gia đình ưu tiên sự tiện lợi từ các cửa hàng, siêu thị hay trải nghiệm mua sắm trực tuyến, thì trong sâu thẳm tâm hồn, Tết vẫn gắn liền với khát khao gìn giữ một phần hương vị xưa – dẫu chỉ là nồi bánh chưng nhỏ hay đĩa mứt tự tay chuẩn bị.
Công nghệ đã thâm nhập sâu rộng vào mọi khía cạnh của Tết, tái định hình cách mỗi người chuẩn bị và trải nghiệm mùa xuân. Hoạt động mua sắm không còn bị bó hẹp trong những phiên chợ truyền thống đông đúc mà đã mở rộng ra không gian số, nơi mọi giao dịch chỉ cách nhau vài cú chạm. Những lời chúc đầu năm không cần chờ đợi cuộc gặp mặt trực tiếp, mà có thể được gửi đi tức thì, xóa nhòa mọi khoảng cách địa lý. Đặc biệt, nhờ công nghệ, những người con xa quê vẫn có thể nhìn thấy nụ cười rạng rỡ của ông bà, cha mẹ và nghe giọng nói thân quen trong khoảnh khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.
Tuy nhiên, giữa làn sóng tiện lợi và tốc độ chóng mặt ấy, Tết lặng lẽ đặt ra một vấn đề cần suy ngẫm: Liệu mùa xuân có đang trôi đi quá nhanh, lạc lõng giữa vô vàn thông báo số? Có lẽ, giá trị cốt lõi của Tết không hề biến mất, mà chỉ đòi hỏi mỗi chúng ta phải chủ động tìm giữ và trân trọng. Không một biểu tượng cảm xúc nào có thể thay thế cái nắm tay ấm áp, không dòng tin nhắn nào sánh được ánh mắt giao cảm bên mâm cơm đầu năm. Tết, dù mang hình thức hiện đại đến đâu, vẫn cần sự hiện diện trọn vẹn của con người – một sự hiện diện không bị phân mảnh bởi màn hình điện thoại hay những thông báo liên tục.
 |
| Không gian chợ hoa truyền thống Hàng Lược (Hà Nội) năm nay được quy hoạch mở rộng, kết nối với phố Hàng Mã và kéo dài sang khu vực Phùng Hưng, tạo nên một quần thể văn hóa đặc sắc. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN |
Tết cổ truyền, vốn đã đồng hành cùng dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử, là một sợi dây vô hình kết nối quá khứ với hiện tại. Đây là khoảnh khắc thiêng liêng để mỗi cá nhân trở về với cội nguồn, thắp nén hương thơm tưởng nhớ tổ tiên, và nhắc nhở nhau về bản sắc, nơi mình thuộc về. Trong dòng chảy không ngừng của xã hội hiện đại, khi các giá trị liên tục biến đổi, việc giữ gìn “hồn Tết” càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Sự gìn giữ này không phải bằng cách chối bỏ công nghệ, mà bằng sự dung hòa khéo léo: để tiện ích hiện đại phục vụ con người, nhưng không làm lu mờ đi những giá trị tinh thần thiêng liêng.
Tết Việt trong kỷ nguyên số hóa do đó mang một dáng dấp của sự giao thoa văn hóa đầy độc đáo. Tại đây, truyền thống và hiện đại không đối lập mà cùng song hành, bổ trợ lẫn nhau. Những giá trị xưa cũ được tái tạo, thổi luồng sinh khí mới để tiếp tục tồn tại, trong khi những tiện nghi tân tiến được chọn lọc tinh tế để không làm phai nhạt cảm xúc. Khi con người còn biết chủ động dừng lại, biết sống chậm hơn một nhịp giữa thế giới kết nối không ngừng nghỉ, Tết sẽ luôn hiện hữu – ấm áp, sâu lắng và thân thuộc đến lạ.
Rồi Tết cũng sẽ dần trôi qua, như mọi mùa xuân từng lặng lẽ rời khỏi ngõ vắng sau những ngày rực rỡ sắc màu. Những chậu hoa sẽ nhạt phai, mâm cỗ sẽ dần vơi, phố xá lại trở về với guồng quay thường nhật. Chỉ còn đọng lại trong mỗi tâm hồn một khoảng trống dịu dàng – nơi ký ức về những ngày sum họp vẫn âm ỉ cháy. Giữa một thế giới số hóa không ngừng, khi mọi khoảnh khắc đều có thể được lưu trữ bằng hình ảnh, video hay những dòng tin nhắn cẩn mật trong bộ nhớ điện thoại, vẫn có những điều bất khả sao lưu: ánh mắt giao nhau trong đêm giao thừa, hơi ấm lan tỏa từ bữa cơm đoàn viên, hay mùi hương trầm bảng lảng nơi bàn thờ tổ tiên.
Tết Việt, suy cho cùng, không nằm ở hình thức đón Tết truyền thống hay hiện đại, không nằm ở sự hiện diện của công nghệ hay tiện nghi vật chất, mà ở cảm giác sâu sắc được trở về – trở về với gia đình, với những ký ức thân thương, và với chính phần sâu thẳm nhất trong tâm hồn mỗi người. Để rồi, khi mùa xuân khép lại, mỗi cá nhân lại tiếp tục hành trình đời sống thường nhật, mang theo một lời nhắc nhở thầm lặng: dẫu có đi xa đến đâu, dẫu thời đại có biến đổi thế nào, vẫn luôn có một dịp Tết đang chờ đợi ta quay về, với tình yêu thương vẹn nguyên và nỗi nhớ không bao giờ phai nhạt.
Theo TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc
