Hoạt động nạo vét lòng hồ kết hợp tận thu vật liệu san lấp tại Quảng Trị, điển hình là hồ Tân Kim, đang đối mặt với nhiều bất cập nghiêm trọng trong quá trình khai thác và vận chuyển. Tình trạng xe chở quá tải, không che chắn đã gây ô nhiễm bụi bẩn nặng nề, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống, kinh doanh của người dân địa phương và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, suy giảm hạ tầng. Trước thực trạng này, chính quyền và các lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, yêu cầu chủ đầu tư khắc phục bằng cách tưới nước, vệ sinh đường và buộc các phương tiện vận chuyển tuân thủ quy định. Lực lượng CSGT cũng đẩy mạnh tuần tra, xử lý nghiêm các vi phạm, nhấn mạnh rằng hoạt động này cần thiết nhưng phải đi đôi với trách nhiệm bảo vệ môi trường và đảm bảo quyền lợi chính đáng của cộng đồng.
QTO – Hoạt động nạo vét lòng hồ kết hợp tận thu vật liệu san lấp, mặc dù đóng góp quan trọng vào việc cung ứng vật tư cho các công trình trọng điểm của tỉnh, đang đối mặt với nhiều bất cập trong quá trình khai thác và vận chuyển. Tình trạng này đã và đang tác động tiêu cực đến đời sống sinh hoạt của người dân địa phương.
Hệ lụy ô nhiễm môi trường
Trong thời gian gần đây, tuyến đường dân sinh trọng yếu dẫn vào hồ chứa nước Tân Kim, thuộc xã Hiếu Giang, liên tục chứng kiến hàng chục lượt xe tải trọng lớn ra vào tấp nập. Các phương tiện này tham gia vận chuyển đất từ dự án nạo vét nhằm tăng dung tích tích trữ hồ Tân Kim, đồng thời tận thu vật liệu san lấp, do Công ty Cổ phần Thành An làm chủ đầu tư.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy, nhiều phương tiện vận chuyển đất không tuân thủ quy định, chở quá tải trọng, chất cao hơn thành thùng và thiếu che chắn cẩn thận, dẫn đến tình trạng đất rơi vãi tràn lan. Mỗi khi đoàn xe di chuyển, bụi đất cuốn lên mù mịt, không chỉ bao phủ mặt đường, cây cối mà còn trực tiếp ảnh hưởng nặng nề đến các hộ dân cư sinh sống dọc hai bên tuyến đường.
Gia đình ông Trần Văn Bảy, cư ngụ tại thôn Cam Tuyền, với ngôi nhà tọa lạc ngay sát tuyến đường dẫn vào hồ Tân Kim, là một trong những nạn nhân chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi hoạt động vận chuyển đất từ dự án nạo vét lòng hồ. Hoạt động kinh doanh tạp hóa và quán ăn phục vụ cộng đồng địa phương của gia đình ông đã và đang đối mặt với vô vàn khó khăn kể từ khi dự án bắt đầu triển khai.
 |
| Các phương tiện vận chuyển đất từ dự án nạo vét lòng hồ Tân Kim gây bức xúc, lo lắng cho người dân thôn Cam Tuyền, xã Hiếu Giang – Ảnh: L.T |
“Xe cộ hoạt động liên tục từ sáng sớm đến chiều tối, kéo theo bụi đất cuồn cuộn. Gia đình tôi buộc phải đóng kín cửa cả ngày nhưng bụi vẫn len lỏi bám vào toàn bộ hàng hóa. Nhiều khi vừa lau dọn xong chỉ vài phút, mọi thứ đã lại phủ một lớp bụi mới. Khách hàng vì thấy bụi bẩn quá nhiều nên ngại vào mua sắm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu”, ông Bảy bày tỏ sự bức xúc.
Không dừng lại ở việc tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh, tình trạng bụi bẩn phát sinh từ quá trình vận chuyển còn ảnh hưởng sâu rộng đến sinh hoạt thường nhật của đông đảo hộ dân. Người dân khẩn thiết kiến nghị chủ đầu tư nghiêm túc thực hiện các biện pháp tưới nước, vệ sinh tuyến đường định kỳ, đồng thời yêu cầu tất cả các phương tiện vận chuyển phải được che chắn đúng quy định, nhằm giảm thiểu tối đa sự phát tán bụi ra môi trường.
Theo tài liệu hồ sơ dự án, khu vực hoạt động trong phạm vi bảo vệ lòng hồ Tân Kim có tổng diện tích 32,22ha. Tuy nhiên, tại chính khu vực nạo vét này, công tác đảm bảo các quy định về môi trường của đơn vị nhà thầu vẫn chưa được thực hiện một cách đầy đủ và triệt để.
Đáng chú ý, không chỉ riêng hồ Tân Kim, hiện tại, nhiều hồ chứa nước khác trên địa bàn tỉnh như La Ngà, Kinh Môn, Hà Thượng, Trúc Kinh và Nghĩa Hy cũng đang đồng loạt triển khai các hoạt động nạo vét kết hợp tận thu vật liệu san lấp, nhằm phục vụ các dự án trọng điểm. Thời gian thực hiện các dự án này dự kiến kéo dài đến hết ngày 25/3/2027.
Thực trạng này dự báo một sự gia tăng đáng kể về lưu lượng phương tiện vận tải trọng lớn trên nhiều tuyến đường trong thời gian tới. Nếu công tác quản lý không được siết chặt và thực hiện một cách hiệu quả, nguy cơ cao về mất an toàn giao thông, gia tăng ô nhiễm môi trường và suy giảm nghiêm trọng kết cấu hạ tầng giao thông là điều khó tránh khỏi.
Kiên quyết xử lý vi phạm
Trước làn sóng phản ánh từ cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương đã kịp thời tăng cường các hoạt động kiểm tra, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để yêu cầu chủ đầu tư cùng đơn vị vận chuyển khẩn trương khắc phục những tồn tại, thiếu sót đã được ghi nhận.
Ông Mai Chiếm Hiệp, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Hiếu Giang, khẳng định: Hoạt động nạo vét lòng hồ là một chủ trương đúng đắn, hướng đến mục tiêu gia tăng khả năng tích nước và tận dụng nguồn vật liệu quan trọng phục vụ các công trình trọng điểm của tỉnh. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, quá trình triển khai phải tuyệt đối tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn giao thông.
Ông Hiệp thông tin thêm, chính quyền địa phương đã không ít lần tổ chức làm việc với chủ đầu tư dự án nạo vét tăng dung tích tích trữ hồ chứa nước Tân Kim kết hợp tận thu vật liệu san lấp. Các cuộc họp này nhằm yêu cầu đơn vị thực hiện nghiêm túc các giải pháp như tưới nước thường xuyên để giảm bụi, vệ sinh sạch sẽ mặt đường, bố trí nhân lực thu gom đất đá rơi vãi, và quán triệt các đơn vị vận tải không chở quá thành thùng, phải che phủ bạt đầy đủ trước khi xuất bến. Mặc dù vậy, công tác quản lý vẫn đối mặt với nhiều thách thức, do số lượng phương tiện vận chuyển quá lớn và hoạt động liên tục suốt cả ngày. Đặc biệt, tình trạng một số lái xe chưa chấp hành nghiêm quy định, điển hình là việc chở quá tải và làm rơi vãi đất đá trên đường, vẫn còn tiếp diễn.
Nhằm thiết lập lại trật tự và kỷ cương, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh đã và đang đẩy mạnh các hoạt động tuần tra, kiểm soát trên các tuyến đường trọng yếu có lưu lượng xe vận chuyển đất lớn. Trung tá Nguyễn Lý Tưởng, Đội trưởng Đội CSGT Đường bộ số 1, Phòng CSGT Công an tỉnh, thông báo: Đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ đối với các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, đặc biệt tập trung xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như chở hàng quá tải trọng, quá khổ, tự ý cơi nới thành thùng, để vật liệu rơi vãi, không che chắn đúng quy định, cùng các lỗi liên quan đến an toàn kỹ thuật phương tiện.
Song song với việc xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, các lực lượng chức năng còn tăng cường công tác tuyên truyền, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp và đơn vị vận tải liên quan ký cam kết chấp hành triệt để các quy định về bảo vệ môi trường cũng như đảm bảo trật tự, an toàn giao thông.
Thực tiễn cho thấy, hoạt động khai thác khoáng sản, nạo vét lòng hồ kết hợp tận thu vật liệu san lấp là một yêu cầu tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế chỉ có thể thực sự bền vững khi được thực hiện song hành với trách nhiệm bảo vệ môi trường và đảm bảo đầy đủ quyền lợi chính đáng của cộng đồng dân cư. Do đó, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng, các chủ đầu tư và doanh nghiệp vận tải cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, coi việc bảo vệ môi trường là một yếu tố nội tại, không thể tách rời trong mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình.
Lê Trường
