Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC của Tòa án nhân dân tối cao, có hiệu lực từ 1/8/2026, quy định chi tiết nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm, ghi hình diễn biến. Theo đó, việc mang thiết bị điện tử có khả năng truyền đưa thông tin bị cấm, trừ khi có sự cho phép đặc biệt từ thẩm phán chủ tọa và dưới sự kiểm soát chặt chẽ. Việc ghi âm lời nói được phép trong suốt phiên tòa, nhưng ghi hình chỉ giới hạn ở thời điểm khai mạc, tuyên án/công bố quyết định và đều cần sự đồng ý của thẩm phán (và của cá nhân nếu ghi hình người khác). Thông tư cũng nghiêm cấm các hành vi như live stream, phát tán thông tin sai sự thật, xâm phạm quyền con người, đi kèm các chế tài nghiêm khắc từ buộc rời phiên tòa đến xử phạt hành chính hoặc truy cứu hình sự tùy mức độ vi phạm.
Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC, một văn bản pháp quy mới do Tòa án nhân dân tối cao ban hành, chính thức thiết lập các quy định chi tiết về nội quy phiên tòa, phiên họp cùng với việc ghi âm lời nói và ghi hình ảnh diễn biến tại các buổi xét xử, có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 8 năm 2026.
Cụ thể, theo quy định tại khoản 3, Điều 4 của Thông tư, việc mang vào phiên tòa các thiết bị điện tử có khả năng truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ hay trao đổi thông tin, dữ liệu số (như điện thoại thông minh, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh, máy ghi âm, v.v.) là hoàn toàn bị cấm, trừ khi có sự cho phép đặc biệt từ thẩm phán chủ tọa phiên tòa.
Đối với các trường hợp cần sử dụng thiết bị điện tử cho mục đích tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, tham gia xét xử trực tuyến hoặc phục vụ việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến liên quan đến người tham gia tố tụng, việc này phải được thực hiện dưới sự điều hành và kiểm soát chặt chẽ của thẩm phán chủ tọa phiên tòa.
 |
| Các luật sư tham gia một phiên tòa tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội. |
Khoản 4 (Điều 4) của Thông tư đặc biệt nhấn mạnh các quy định nghiêm ngặt về việc ghi âm, ghi hình diễn biến tại phiên tòa. Theo đó, việc ghi âm lời nói được phép thực hiện trong suốt thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp. Tuy nhiên, việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được giới hạn trong các thời điểm khai mạc phiên tòa, phiên họp và khi tuyên án, công bố quyết định.
Việc tiến hành ghi âm lời nói trong quá trình diễn ra phiên tòa, phiên họp, cũng như ghi hình ảnh của hội đồng xét xử và thẩm phán trong các thời điểm khai mạc, tuyên án hoặc công bố quyết định, đều bắt buộc phải có sự đồng ý của thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc chủ trì phiên họp.
Trong trường hợp muốn ghi âm lời nói hoặc ghi hình ảnh của những người tiến hành tố tụng khác, hoặc các cá nhân tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp, yêu cầu kép đặt ra là phải nhận được sự đồng ý từ chính những người đó và đồng thời cũng cần có sự chấp thuận của thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc chủ trì phiên họp.
Bên cạnh đó, Thông tư còn đưa ra danh sách các hành vi bị nghiêm cấm đối với người tham gia và tham dự phiên tòa, phiên họp, bao gồm: không được truyền phát trực tiếp (live stream) hay trực tuyến các diễn biến; không được phát tán thông tin sai sự thật; không được công bố thông tin có thể gây ảnh hưởng đến tính độc lập, sự vô tư, khách quan trong hoạt động xét xử và giải quyết vụ án; không được xâm phạm quyền con người của bị cáo, bị hại, đương sự hay các chủ thể tố tụng khác; và không được vi phạm các quy định về bảo mật theo luật định.
Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC cũng chỉ rõ các chế tài nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm nội quy phiên tòa. Tùy theo tính chất và mức độ của vi phạm, người vi phạm có thể đối mặt với việc bị cấm vào hoặc bị buộc phải rời khỏi phiên tòa, phiên họp, bị xử phạt hành chính, bị tạm giữ hành chính, hoặc thậm chí bị yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành khởi tố vụ án hình sự theo đúng quy định của pháp luật.
Theo NDĐT
