Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Quảng Trị đang đối mặt với thách thức kép: thiếu hụt biên chế nghiêm trọng và khối lượng nhiệm vụ quá tải, đặc biệt tại cấp cơ sở. Việc sáp nhập đơn vị hành chính đã đẩy tổng số nhiệm vụ tăng vọt, trong khi số lượng cán bộ giảm và một bộ phận còn hạn chế về năng lực quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin.
Để giải quyết vấn đề này, tỉnh đã chủ động đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, tập trung nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng xử lý công việc và ứng dụng kỹ năng số cho cán bộ cấp xã để họ trở thành lực lượng "đa nhiệm vụ". Tỉnh cũng đang rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy, tham mưu phân bổ biên chế phù hợp với thực tiễn, đồng thời xây dựng chính sách thu hút và đãi ngộ nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, Quảng Trị còn chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành kinh tế mũi nhọn, liên kết chặt chẽ đào tạo nghề với nhu cầu thị trường lao động và doanh nghiệp.
QTO – Một năm sau khi vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Quảng Trị đang đối mặt với những thách thức kép: thiếu hụt biên chế, khối lượng nhiệm vụ quá tải và yêu cầu ngày càng cao về năng lực quản lý, điều hành tại cấp cơ sở. Nhận thức rõ tầm quan trọng của nguồn nhân lực, tỉnh đã chủ động đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, đồng thời kiến tạo các chính sách hấp dẫn nhằm thu hút và đãi ngộ nhân lực chất lượng cao.
Áp lực từ thực tiễn hoạt động
Theo Ban Tổ chức Tỉnh ủy, việc sáp nhập đơn vị hành chính đã đẩy khối lượng công việc tại cấp cơ sở lên một mức độ chưa từng có. Qua tổng hợp, tổng số nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền từ Trung ương đến địa phương, cũng như giữa chính quyền cấp tỉnh và cấp xã, đạt con số 1.967 nhiệm vụ. Trong đó, cấp tỉnh đảm nhận 1.546 nhiệm vụ (tăng 224 nhiệm vụ so với trước 30/6/2025), còn cấp xã gánh vác 421 nhiệm vụ (tăng đột biến 261 nhiệm vụ so với cùng kỳ). Đặc biệt, chỉ trong giai đoạn từ 30/6/2025 đến 30/4/2026, địa phương đã tiếp nhận thêm 697 nhiệm vụ chuyển giao từ các bộ, ngành Trung ương.
Tuy nhiên, sự gia tăng mạnh mẽ về khối lượng công việc lại không đi đôi với việc phân bổ biên chế một cách tương xứng, chưa thực sự phản ánh đúng đặc điểm, quy mô và nhu cầu nhiệm vụ thực tế tại từng địa phương. Hơn thế nữa, một bộ phận cán bộ vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định về năng lực tham mưu, xử lý tình huống, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và mức độ thích ứng với môi trường làm việc số.
 |
| Khối lượng công việc của cán bộ, công chức cấp xã gia tăng đáng kể sau sáp nhập. Ảnh: M.L |
Điển hình như tại xã Phú Trạch, sau sáp nhập, địa bàn quản lý trở nên rộng lớn (diện tích tự nhiên gần 197km2) với dân cư đông đúc (hơn 30 nghìn người). Điều này làm phát sinh khối lượng công việc khổng lồ trong nhiều lĩnh vực, đòi hỏi tiến độ xử lý cấp bách. Thời điểm 1/7/2025, xã được tạm giao 85 cán bộ, công chức, nhưng hiện tại chỉ còn 66 người, giảm 19 biên chế. Tình trạng thiếu hụt công chức chuyên môn đang diễn ra nghiêm trọng ở các lĩnh vực trọng yếu như y tế, nông nghiệp, đất đai và khoa học công nghệ.
Ông Phạm Minh Cảnh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Phú Trạch, phân tích: “Tình trạng giảm sút nhân lực trong khi khối lượng công việc liên tục gia tăng đã buộc cán bộ, công chức phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, thậm chí cả những công việc không thuộc chuyên môn, tạo áp lực rất lớn.” Ông cũng chỉ ra rằng chất lượng đội ngũ cán bộ chưa thực sự đồng đều; một bộ phận còn bộc lộ những hạn chế về năng lực thực tiễn và kỹ năng xử lý công việc trong môi trường số. Điều này đang tác động đáng kể đến hiệu quả triển khai nhiệm vụ chung, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu quản lý nhà nước và cải cách hành chính ngày càng cao.
Ông Lê Thế Quảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy, cho biết tỉnh đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương, song hành với việc tinh giản biên chế, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Nhiệm vụ trọng tâm trước mắt bao gồm việc phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu phân bổ biên chế cho năm 2026 và giai đoạn 2027-2031 sao cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn; thực hiện điều động, luân chuyển cán bộ từ nơi thừa sang nơi thiếu; tham mưu xử lý số lượng cấp phó vượt quy định theo lộ trình đã định; đồng thời nghiên cứu, đề xuất các cơ chế đặc thù cho cấp xã sau sắp xếp nhằm đảm bảo bộ máy hoạt động hiệu quả và ổn định bền vững. Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã xây dựng Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2026-2030, tập trung ưu tiên vào các lĩnh vực đang thiếu hụt tại cấp cơ sở và gắn liền với trách nhiệm của người đứng đầu.
Nâng tầm cán bộ cơ sở thành lực lượng “đa nhiệm vụ”
Ngày 26/3/2026, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch chi tiết nhằm cụ thể hóa chương trình hành động của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ, đặc biệt là tại cấp cơ sở, để đáp ứng tối ưu các yêu cầu phát triển trong giai đoạn 2026-2030.
Theo nội dung kế hoạch, Chủ tịch UBND tỉnh đã giao Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương để tham mưu tỉnh xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thường niên và theo nhiệm kỳ. Trọng tâm của công tác này là nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản trị, kỹ năng lãnh đạo, quản lý và khả năng xử lý tình huống, luôn gắn liền với vị trí việc làm và chức trách cụ thể của từng cán bộ, công chức, viên chức.
Trao đổi về định hướng này, bà Lê Thị Thanh, Giám đốc Sở Nội vụ, cho biết: “Trong thời gian tới, Sở sẽ tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, đặc biệt chú trọng cấp cơ sở. Đồng thời, chúng tôi sẽ tham mưu xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích và tạo điều kiện tối ưu để cán bộ tích cực tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân.”
Trong đó, tỉnh phấn đấu đạt mục tiêu 100% địa phương cấp xã được bồi dưỡng về kiểm soát thủ tục hành chính và vận hành cơ chế một cửa. Đặc biệt, sẽ tăng cường các khóa tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và kỹ năng số theo hình thức trực tuyến cho đội ngũ cán bộ cấp xã. Đồng thời, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu, bám sát thực tiễn cơ sở về kỹ năng thực tiễn và kỹ năng số (như xử lý hồ sơ điện tử, sử dụng phần mềm chuyên ngành) nhằm trang bị cho cán bộ cơ sở đầy đủ năng lực để thực sự trở thành lực lượng “đa nhiệm vụ” trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
 |
| Ngành chế biến, một trong những lĩnh vực kinh tế mũi nhọn, sẽ được tỉnh ưu tiên đào tạo nguồn lao động chất lượng cao. Ảnh: M.L |
Định hướng ưu tiên đào tạo các ngành, nghề chủ lực
Bên cạnh nỗ lực đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, tỉnh Quảng Trị còn đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao. Công tác này được thực hiện song hành với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động, nhằm đáp ứng toàn diện yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.
Chủ tịch UBND tỉnh đã giao Sở Giáo dục và Đào tạo giữ vai trò chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, các sở, ban, ngành, địa phương cùng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để rà soát, xác định danh mục ngành, nghề ưu tiên. Công tác này nhằm tập trung đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các lĩnh vực kinh tế chủ lực, mũi nhọn của tỉnh như: Logistics, du lịch-dịch vụ, năng lượng tái tạo, dệt may, chế biến nông, lâm, thủy sản… Song song đó, Sở cũng được giao tham mưu xây dựng kế hoạch đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030.
Đồng thời, Sở cũng sẽ phối hợp với Sở Nội vụ, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan để xây dựng kế hoạch đào tạo nghề cho người lao động trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch này định hướng gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục nghề nghiệp với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động và yêu cầu từ phía doanh nghiệp, nhằm đảm bảo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ lao động có tay nghề và kỹ năng cao, qua đó đáp ứng tối ưu yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế.
Rõ ràng, định hướng xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở vững mạnh và chính sách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh không chỉ là giải pháp tạm thời nhằm giải quyết áp lực phát sinh sau sáp nhập. Nhìn xa hơn, đây là một bước đi mang tầm vóc chiến lược, có ý nghĩa then chốt trong việc khơi thông “điểm nghẽn” về con người, tạo nền tảng vững chắc để địa phương sẵn sàng chinh phục những mục tiêu phát triển lớn hơn.
Mai Lâm
