Hòa giải ở cơ sở được nhận định là then chốt trong việc giải quyết mâu thuẫn từ sớm, hạn chế khiếu kiện kéo dài và củng cố đoàn kết cộng đồng. Công tác này đã đạt hiệu quả vượt trội, với 78,53% trong số 192 vụ việc được hòa giải thành công trong 6 tháng đầu năm. Trước sự đa dạng và phức tạp của các mâu thuẫn, đòi hỏi đội ngũ hòa giải viên phải có năng lực chuyên môn vững chắc cùng các kỹ năng mềm thiết yếu. Vì vậy, Sở Tư pháp cùng các địa phương đã tích cực tổ chức tập huấn chuyên sâu, phổ biến pháp luật và kiện toàn các tổ hòa giải, đảm bảo 100% thôn, tổ dân phố đều có tổ hòa giải. Những nỗ lực này góp phần quan trọng vào việc duy trì an ninh trật tự, ổn định xã hội và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.
QTO – Hòa giải ở cơ sở được nhận định là “then chốt” để giải quyết các mâu thuẫn ngay từ giai đoạn sơ khai, góp phần hạn chế tình trạng khiếu kiện kéo dài và củng cố khối đoàn kết trong cộng đồng. Nhận thức rõ tầm quan trọng này, nhằm phát huy tối đa vai trò của đội ngũ hòa giải viên, Sở Tư pháp cùng các đơn vị hành chính địa phương đã tích cực triển khai hàng loạt giải pháp thiết thực, hướng đến nâng cao năng lực pháp luật và kỹ năng chuyên môn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác trong bối cảnh mới.
Hiệu quả vượt trội từ công tác hòa giải tại cơ sở
Theo số liệu thống kê từ Sở Tư pháp, chỉ trong 6 tháng đầu năm, các địa phương đã tiếp nhận 192 vụ việc cần hòa giải. Đáng chú ý, đội ngũ hòa giải viên cơ sở đã thực hiện hòa giải thành công 150 vụ (đạt tỷ lệ ấn tượng 78,53%), ghi nhận 41 vụ việc hòa giải không thành và 1 vụ việc đang trong quá trình xử lý. Kết quả này minh chứng rõ nét cho khả năng giải quyết phần lớn các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư ngay từ cấp cơ sở, qua đó hạn chế đáng kể các khiếu kiện phức tạp, kéo dài và vượt cấp.
Điều này một lần nữa khẳng định tầm vóc quan trọng của các tổ hòa giải trong việc kịp thời tháo gỡ bất đồng, giảm thiểu đơn thư khiếu nại, khiếu kiện, góp phần duy trì ổn định an ninh trật tự tại địa phương và tăng cường sự đồng thuận sâu rộng trong cộng đồng.
Trước sự vận động không ngừng của đời sống kinh tế – xã hội, các loại hình mâu thuẫn, tranh chấp tại cơ sở ngày càng trở nên đa dạng và phức tạp, đòi hỏi công tác hòa giải phải được thực hiện một cách kịp thời, đúng quy định pháp luật và đạt hiệu quả tối ưu. Thực tế này đồng thời đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực chuyên môn của đội ngũ hòa giải viên.
Ngoài nền tảng kiến thức pháp luật vững chắc, mỗi hòa giải viên cần được trang bị toàn diện các kỹ năng thiết yếu như giao tiếp linh hoạt, phân tích và xử lý tình huống nhạy bén, khả năng lắng nghe thấu đáo và kỹ năng thuyết phục hiệu quả. Mục tiêu là để mỗi vụ việc hòa giải không chỉ dừng lại ở việc giải quyết vấn đề trước mắt mà còn kiến tạo sự hóa giải bền vững những bất đồng sâu xa trong cộng đồng dân cư.
Nhằm đáp ứng những yêu cầu cấp thiết đó, trong thời gian vừa qua, Sở Tư pháp đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tổ chức nhiều khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ năng hòa giải, đồng thời phổ biến và giáo dục pháp luật cho đội ngũ hòa giải viên cơ sở.
 |
| Sở Tư pháp thường xuyên phối hợp với các địa phương tổ chức các buổi tập huấn chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực kiến thức và kỹ năng thực hành cho đội ngũ hòa giải viên cơ sở. Ảnh: STP |
Bà Nguyễn Thị Hồng Luyến, Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật và Theo dõi thi hành pháp luật thuộc Sở Tư pháp, cho biết các lớp tập huấn đã truyền đạt các nội dung cốt lõi của Luật Hòa giải ở cơ sở; trang bị kỹ năng phân tích chuyên sâu các loại hình mâu thuẫn; hướng dẫn quy trình tiến hành hòa giải, phương pháp thuyết phục hiệu quả và cách thức xử lý linh hoạt các tình huống phức tạp phát sinh trong thực tiễn; cùng với kỹ năng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật một cách bài bản.
Nhờ được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật và rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ một cách thường xuyên, liên tục, đội ngũ hòa giải viên cơ sở đã từng bước nâng cao đáng kể năng lực giải quyết các vụ việc, từ đó góp phần cải thiện vượt bậc chất lượng và hiệu quả công tác hòa giải tại địa phương.
Ông Hồ Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND phường Đồng Sơn, khẳng định: Chính quyền địa phương luôn xác định công tác hòa giải ở cơ sở là một trong những giải pháp trọng yếu để giải quyết kịp thời và hiệu quả các mâu thuẫn, tranh chấp nảy sinh trong cộng đồng dân cư. Trong thời gian qua, phường đã tích cực kiện toàn các tổ hòa giải, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi để các hòa giải viên có thể tham gia các khóa tập huấn, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chuyên sâu.
Nhờ vào những nỗ lực đó, chất lượng hoạt động hòa giải tại phường ngày càng được nâng cao rõ rệt, nhiều vụ việc đã được giải quyết triệt để ngay từ cấp cơ sở, góp phần quan trọng vào việc giữ vững an ninh, trật tự, tạo dựng môi trường ổn định vững chắc để phát triển kinh tế-xã hội. Đồng thời, thông qua mỗi vụ việc hòa giải, các hòa giải viên còn khéo léo lồng ghép việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, từ đó giúp người dân nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, góp phần xây dựng đời sống văn hóa và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân bền vững.
Chuẩn hóa đội ngũ hòa giải viên: Hướng đi tất yếu
Có thể khẳng định mạnh mẽ rằng, lực lượng hòa giải viên cơ sở đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng, góp phần giữ gìn tình đoàn kết, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, chủ động phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật và bảo đảm an ninh, trật tự bền vững trên địa bàn. Tuy nhiên, trước các yêu cầu ngày càng khắt khe của thực tiễn, năng lực của một bộ phận hòa giải viên vẫn chưa thể theo kịp, đặc biệt là các kỹ năng vận dụng pháp luật, xử lý tình huống phức tạp và thuyết phục các bên liên quan trong những vụ việc đòi hỏi sự tinh tế và chuyên nghiệp cao.
Trong bối cảnh thực tiễn không ngừng đặt ra nhiều yêu cầu mới, việc đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở và các tuyên truyền viên pháp luật cần thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ là vô cùng cấp thiết để đáp ứng tốt nhất nhiệm vụ được giao. Đây không chỉ là giải pháp tối ưu nhằm nâng cao chất lượng hòa giải tại cơ sở mà còn góp phần quan trọng trong việc đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật vững chắc, và duy trì an ninh, trật tự ngay từ gốc rễ cộng đồng.
Ông Trần Chí Tiến, Giám đốc Sở Tư pháp, thông tin: Sở đã ban hành văn bản chỉ đạo các Ủy ban nhân dân cấp xã trên toàn tỉnh tiếp tục rà soát, đánh giá, củng cố và kiện toàn các tổ hòa giải, đảm bảo đạt đủ số lượng, thành phần và tiêu chuẩn theo đúng quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở. Đến thời điểm hiện tại, 100% thôn, bản, tổ dân phố đều đã có tổ hòa giải, với tổng số lên đến 1.930 tổ.
Để tiếp tục nâng cao năng lực cho đội ngũ hòa giải viên cơ sở, Sở đã tăng cường công tác tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ hòa giải viên cấp xã. Đồng thời, Sở cũng yêu cầu các địa phương khẩn trương thành lập đội ngũ tập huấn viên pháp luật cấp xã, chủ động lựa chọn nội dung đào tạo phù hợp với đặc điểm và tình hình dân cư cụ thể để xây dựng kế hoạch tổ chức tập huấn toàn diện cho đội ngũ hòa giải viên trên địa bàn.
Đ.Nguyệt
