Bỏ qua, tới nội dung chính
ĐỜI SỐNG & XÃ HỘI

Khám phá câu chuyện truyền cảm hứng từ những nhà giáo thầm lặng xung quanh chúng ta!

Biên Tập ViênĐăng:

Bài báo thể hiện lòng tự hào sâu sắc của tác giả về nghề giáo cao quý, tái hiện chân thực những khó khăn, nghèo khó mà các thầy cô giáo đã trải qua trong thập niên 1980, nhưng vẫn giữ trọn niềm đam mê và sự tận tâm gieo mầm tri thức. Từ cha của tác giả đến người thầy làng đáng kính, họ đều là những tấm gương vượt lên gian khó, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp trồng người. Mặc dù nghề giáo hiện đại đối mặt với nhiều áp lực mới, nhưng giá trị cốt lõi của nghề vẫn là đạo đức và chữ nghĩa, không mưu cầu vật chất. Bài viết khẳng định nghề giáo là sự nghiệp cao cả, thiêng liêng và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn vinh, tri ân công lao của thầy cô giáo.

QTO – Nghề giáo, một sự nghiệp cao cả và thiêng liêng, đã nuôi dưỡng trong tôi niềm tự hào sâu sắc khi được làm người con của một nhà giáo. Thập niên 1980 của thế kỷ XX, cuộc sống của những người làm nghề giáo viên vô cùng khó khăn. Khó ai có thể hình dung được hình ảnh một người thầy tươm tất, gọn gàng trong bộ áo trắng quần xanh, vội vã dùng bữa sáng đạm bạc với cơm và vài hạt muối rang, rồi đạp chiếc xe đạp cũ kỹ, rệu rã đến trường. Thế nhưng, chỉ ít phút sau đó, chính người thầy ấy lại ung dung, trang nghiêm đứng trên bục giảng, đầy say mê truyền đạt những áng văn bất hủ như “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, khám phá cuộc đời tài hoa nhưng đầy bi kịch của nàng Kiều; hay nhiệt huyết phân tích “Thơ mới” với những tên tuổi lừng lẫy như Thế Lữ, Hoàng Cầm, Chế Lan Viên – những thi sĩ lãng mạn, mang chút tư tưởng “tiểu tư sản” nhưng luôn cháy bỏng tình yêu quê hương, đất nước. Từ những con chữ và tri thức được thầy cô trao truyền, bao thế hệ học trò đã trưởng thành, tự tin sải cánh vươn tới những chân trời rộng mở, ấp ủ đầy khát vọng tuổi trẻ.

Một góc sân trường, nơi lưu giữ ký ức của bao thế hệ học sinh
Góc sân trường thân quen, nơi ký ức bao thế hệ học sinh được khắc ghi – Ảnh: N.T

Vào những năm 1980, một câu nói đùa phổ biến thường được truyền miệng: “Nhà giáo + Nhà báo + Nhà văn = Nhà nghèo”. Dù không rõ về tình cảnh của nhà văn hay nhà báo do khi ấy tôi còn quá bé để nhận thức, nhưng nhà giáo thì quả thực là nghèo khó. Tôi vẫn nhớ rõ khi học lớp 6, một người bạn học có bố làm nghề sửa xe đạp từng kể rằng: “Bố bạn ngày nào cũng đến nhà tớ để sửa xe đạp”. Chiếc xe cũ kỹ của ba tôi, bong tróc sơn, thường xuyên trật xích và xẹp lốp, vậy mà đã đồng hành cùng ông suốt gần một thập kỷ. Mãi đến sau này, khi điều kiện kinh tế gia đình dần khấm khá hơn, cả nhà tôi mới cùng nhau chắt chiu, dành dụm để mua cho ba một chiếc xe máy Honda Cub 78. Chiếc xe đạp cũ kỹ ấy đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh cao cả của mình, lặng lẽ đưa ba tôi đến trường mỗi ngày để gieo những hạt mầm tri thức cho biết bao thế hệ học trò thân yêu.

Không chỉ riêng ba tôi, người hàng xóm đáng kính của gia đình tôi cũng là một nhà giáo làng sống trong cảnh “nghèo nhưng thanh cao”. Ông đã cống hiến nhiều năm liền cho việc giảng dạy lớp 1, sau này được tín nhiệm bầu làm hiệu trưởng và được vinh danh Nhà giáo ưu tú trước khi về hưu. Trong ký ức của tôi, mỗi khi đặt chân đến trường, ông luôn đi một vòng kiểm tra các lớp học, không nề hà nhặt rác, quét lá rơi. Với những học sinh nghịch ngợm, ông nhẹ nhàng gọi lại, ân cần khuyên bảo. Ông vô cùng thân thiện với lũ trẻ chúng tôi. Gia đình ông sống trong một ngôi nhà nhỏ nhưng luôn sạch sẽ, ngăn nắp, với một tủ sách lớn và không gian tràn ngập sắc màu hoa lá. Có lẽ do ảnh hưởng từ nếp nhà ấy mà sau này, cả bốn người con của ông đều nối nghiệp cha, trở thành giáo viên và công tác tại quê nhà.

  Tặng hoa cho thầy cô giáo nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11.
Những bó hoa tri ân gửi tặng thầy cô nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 – Ảnh: N.T

Quay lại câu chuyện gia đình tôi, khi ba tôi về hưu, em trai tôi đã tiếp nối truyền thống gia đình theo nghề dạy học. Tuy nhiên, nghề giáo bây giờ đã có nhiều đổi khác so với trước. Trong một lần trò chuyện về nghề giáo thời hiện đại, em tôi chia sẻ về những áp lực lớn từ kỳ vọng xã hội, thách thức từ công nghệ AI và cả những hạn chế trong nhận thức của một bộ phận nhà giáo. Nghe người con trai trẻ phàn nàn, ba tôi, một nhà giáo lão thành, chậm rãi nói: “Nghề giáo là nghề cao quý, nghề dạy chữ, dạy người. Vì thế, không gì có thể thay thế được truyền thống ‘Tôn sư trọng đạo’, ‘Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy’ của dân tộc Việt Nam ta. Nếu con đã chọn nghề giáo, nghĩa là con phải có trách nhiệm với nghề. Nếu con muốn giàu có, làm doanh nhân hay chính khách để thành đạt về mặt vật chất, thì con hãy đi theo hướng đó. Còn nghề giáo, lấy đạo đức và chữ nghĩa làm trọng.”

Có lẽ, chính vì được sinh ra trong một gia đình nhà giáo, được chứng kiến sự tận tâm gieo chữ của ba tôi và của người thầy già trong làng tôi, những người đã vượt qua cuộc sống đầy khó khăn với đồng lương ít ỏi để thành công và thành danh với sự nghiệp của mình, mà tôi luôn trân trọng và biết ơn sâu sắc nghề giáo.

Sau này, khi theo đuổi nghề phóng viên, tôi có cơ hội gặp gỡ và chấp bút nhiều bài viết về các tấm gương nhà giáo xung quanh mình. Đó là câu chuyện về người Ma Coong đầu tiên trở thành thầy giáo, hay những giáo viên thành thị sẵn sàng rời xa tiện nghi, lên miền biên viễn nơi chưa có điện, đường, trường, trạm để mang ánh sáng tri thức đến với trẻ em vùng cao.

Tôi thường tự hỏi, thành quả lớn nhất của người giáo viên là gì? Là sự trưởng thành, tiến bộ của học trò mỗi ngày, hay là việc đã “tròn vai” làm người lái đò kiên cường, vượt qua bao sóng gió cuộc đời để đưa từng thế hệ học trò cập bến tương lai? Có lẽ, món quà vô giá nhất mà thầy cô nhận được chính là khi các em yêu thương gọi cô giáo như mẹ, và trân trọng những người thầy như cha.

Một mùa Hiến chương Nhà giáo lại về. Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 là dịp để toàn xã hội hướng về thầy cô, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với “sự nghiệp trồng người” cao quý. Với mỗi người Việt Nam chúng ta, dù đang ở đâu, làm gì, mỗi dịp Hiến chương Nhà giáo về, lòng ta lại lắng đọng, bồi hồi nhớ về những người thầy, người cô đã ân cần dạy dỗ chúng ta thuở ấu thơ.

                                                                     Ngọc Trang

Chia sẻ:

Bài viết liên quan