Giải mã “Phần thưởng của Tết”: Lợi ích bất ngờ bạn chưa từng biết!
Cô giáo Hương nhận được quà Tết từ Mai Anh, một học trò cũ từng rất cá biệt và có hoàn cảnh khó khăn. Vì muốn cải thiện thành tích lớp, cô Hương từng chuyển Mai Anh sang lớp khác, nhưng khi thấy em bỏ học, cô đã hối hận và quyết định đưa em trở lại. Với sự tận tâm của cô Hương, sự bao dung của tập thể lớp và nỗ lực của bản thân, Mai Anh đã hoàn thành chương trình học, sau đó học nghề và tự lập thành công. Nhiều năm sau, Mai Anh trưởng thành, quay về tri ân cô giáo bằng món quà ý nghĩa, mang lại cho cô Hương niềm hạnh phúc và sự mãn nguyện sâu sắc.
(QBĐT) – Những ngày cuối chạp, làn gió nồm ẩm miên man thổi qua hàng mai chi chít nụ trước hiên nhà. Cô Hương bất ngờ đón nhận một hộp quà, trên đó dòng chữ đề tên nắn nót: “Học sinh cũ Mai Anh kính tặng cô giáo yêu quý trưng Tết.”
Sắp Tết rồi ư? Dòng đề tặng khiến cô giáo Hương trầm tư, không chỉ vì Tết đã cận kề, mà còn bởi nó khơi gợi ký ức về một cô học trò nhỏ từng khiến cô phải trăn trở nhiều. Đó là một phần ký ức vừa u hoài vừa ấm áp trong sự nghiệp giảng dạy của cô Hương. Tuy nhiên, đến tận bây giờ, cô vẫn cảm thấy mãn nguyện vì không phải day dứt hối tiếc.
Tuần nào cô Hương cũng đau đáu với những lỗi vi phạm của cô bé, và lớp học thường xuyên bị ảnh hưởng điểm thi đua. Đó là một cô bé gầy gò, ánh mắt lanh lợi nhưng phảng phất sự bất cần và dường như ít nhận được sự chăm sóc. Cô Hương không thể lý giải nổi vì sao có những học sinh không hề biết cách khắc phục lỗi lầm của mình. Trong khi những đứa trẻ khác, nếu hôm nay mắc lỗi, thì ngày mai đã tự giác sửa chữa mà không cần nhắc nhở, Mai Anh lại là trường hợp đặc biệt nhất mà cô Hương từng gặp: vừa bướng bỉnh, cố chấp nhưng cũng đầy đáng thương.
Cả cha và mẹ Mai Anh đều chưa học hết lớp 5, nghĩa là còn kém hơn trình độ của Mai Anh hiện tại. Cha mẹ em phải đi làm ăn xa, phó thác việc chăm sóc chị em Mai Anh cho bà ngoại. Bà ngoại của Mai Anh không biết chữ, lại còn bị lãng tai. Không ai tường tận về hoàn cảnh bà ngoại đã nuôi dưỡng mẹ Mai Anh ra sao, chỉ biết rằng mẹ Mai Anh mồ côi cha, và cũng bỏ học sau nhiều lần lưu ban từ cấp tiểu học.
 |
Mai Anh không hứng thú với việc học, lại ham chơi và thường có những hành động trái khoáy. Trong thời buổi mà trẻ em được giáo dục cẩn trọng từng li từng tí nhưng nhiều khi vẫn không đạt được kỳ vọng, huống hồ chị em cô bé lại lớn lên tự do như những cọng cỏ dại. Từ thuở nhỏ, Mai Anh đã bộc lộ sự khác biệt, nhưng mỗi khi hiểu rõ hoàn cảnh, các giáo viên đều dành cho em sự cảm thông, chỉ biết nhắc nhở và nâng đỡ. Quả thực, cuộc đời này thật trớ trêu: trẻ mồ côi đáng thương đã đành, trẻ có cha mẹ nhưng thiếu vắng sự quan tâm cũng nhận được bao sự xót xa của người đời.
Đợt ấy, khối 7 được mở rộng thêm một lớp mới. Theo đó, một số học sinh từ các lớp hiện có sẽ được chuyển ngẫu nhiên để hình thành lớp mới. Cô Hương đã không chút ngần ngại đưa Mai Anh vào danh sách đó, với một mong muốn có phần vị kỷ là thành tích của lớp mình sẽ được cải thiện. Sau khi phân chia lớp hoàn tất, các lớp học đã dần ổn định nền nếp. Cô Hương cứ ngỡ mình đã trút bỏ được gánh nặng đeo đẳng suốt năm lớp 6, và mỗi tuần cô trò sẽ cùng nhau phấn đấu để rạng rỡ nhận cờ thi đua. Thế nhưng….
Trong buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ hôm ấy, cô Hương bất chợt nhìn ra cửa sổ và bắt gặp Mai Anh đang đứng nhìn vào lớp với một ánh mắt đầy ám ảnh: vừa buồn bã, vừa lưu luyến, lại phảng phất sự oán trách. Liệu có phải sự oán trách thật không, hay trái tim nhạy cảm của cô Hương đã tự cảm thấy mình có lỗi? Mai Anh vốn rất quý cô Hương; dù ngang ngạnh, nhưng trong số nhiều người lớn mà cô bé biết, cô Hương vẫn là hình mẫu mà em ngưỡng mộ. “Cô Hương nghiêm khắc nhưng rất vui tính, thấu hiểu và thương học sinh” – đó là lời nhận xét mà học trò lớp cũ dành cho cô chủ nhiệm của chúng. Khoảnh khắc ấy, ánh mắt ấy đã khiến những tiết dạy của cô Hương ngày hôm đó như bị bao phủ bởi một quầng lửa nóng. Thế rồi, cô tặc lưỡi tự trấn an: Rồi dần dần cô bé sẽ quen thôi. Nhưng thực tế, đã có biết bao điều đáng tiếc xảy ra từ những cái tặc lưỡi tưởng chừng nhẹ nhàng ấy, nên nỗi canh cánh trong lòng cô Hương vẫn không hề nguôi ngoai.
“Cô ơi! Mai Anh sang lớp mới bạn ấy còn quậy hơn, tuần nào cũng cúp tiết.”
“Cô ơi! Mai Anh than lớp mới không ai chịu chơi với bạn, cô giáo không hiểu bạn ấy.”
“Cô ơi! Mai Anh bỏ học đi theo anh người yêu thợ xây 20 tuổi.”
Chao ôi! Những lời nói ngây thơ của các em học sinh làm sao có thể thấu hiểu được thông tin ấy đang siết chặt trái tim cô Hương đến nhường nào?
Chiều hôm đó, một người đàn bà với dáng vẻ tiều tụy, ăn vận lôi thôi, mái tóc nhuộm cháy xém rối bời, đứng chờ gặp cô Hương ở cổng trường. Trong góc quán cà phê vắng vẻ gần trường, người đàn bà ấy nắm chặt tay cô Hương, nức nở van lơn:
“Mai Anh đã bỏ học rồi cô ạ. Cháu nó bảo nếu được trở về lớp cô, cháu sẽ không bỏ học nữa. Em xin chị hãy giúp cháu, đời vợ chồng em thất học đã chịu quá nhiều thiệt thòi rồi…”
Bất chợt, cô Hương cảm thấy một quả núi tội lỗi đang từ từ đổ sập xuống đôi vai mình. Giả sử cô không chuyển lớp cho bé, liệu bé có rơi vào bước đường cùng như ngày hôm nay không? Có thể có, có thể không, nhưng ít ra điều đó sẽ không khiến cô phải tự trách bản thân nặng nề đến vậy.
Cô Hương nhìn vào bảng thành tích của lớp, thấy những con số khởi sắc nhưng lòng cô nào có vui trọn vẹn? Mỗi khi có kết quả thi đua, tâm trí cô lại ám ảnh bởi ánh mắt của Mai Anh bên khung cửa hôm nào. Đó chẳng phải là nỗi áy náy khôn nguôi sao? Hóa ra, cô cũng chỉ là một người vô trách nhiệm, còn tư cách nào để dạy các em học sinh những điều nhân nghĩa? Những đứa trẻ khác, bằng cách này hay cách khác, đã dần thích nghi với cô giáo mới, bạn bè mới. Nhưng Mai Anh lại không thể. Nói một cách sòng phẳng, cô Hương đã vừa vô tình, vừa mang theo một chút toan tính, đẩy một đứa trẻ vào một môi trường xa lạ, buộc em phải vùng vẫy một cách bản năng để xua đi cảm giác đơn độc mỗi ngày.
“Cô xin cô Hiệu trưởng cho con về lại lớp cô, con hứa với cô là sẽ không bỏ học nữa, có được không ạ?” – Cô Hương nhìn đứa trẻ đang ngồi đối diện, hai tay đan vào nhau, đầu cúi gằm, ánh mắt em pha lẫn sợ sệt, cảnh giác và một chút thách thức.
“Dạ con sẽ cố gắng… Con nhớ các bạn lớp mình lắm… Cô cho con về lại lớp đi cô…”
Cô bé bật khóc nức nở, như thể những kìm nén suốt mấy tuần qua đã chờ đến giờ phút này để vỡ òa, với khát khao mãnh liệt được chấp nhận. Cô trò Hương ngồi bên nhau suốt cả buổi chiều hôm ấy, trong ánh nắng cuối ngày xiên qua khoảng sân đơn sơ của nhà bà ngoại em với mấy cây chanh chi chít hoa. Mùi hoa chanh tỏa ra nồng nàn, dịu dàng như một lời vỗ về.
“Chị hiểu nỗi dằn vặt của em. Nếu biết mà không cứu, thì tất cả chúng ta đều có lỗi. Nhưng, em đã suy nghĩ kỹ chưa?” – Cô giáo Hiệu trưởng, một người thấu tỏ lẽ đời, đã trầm ngâm hồi lâu sau khi lắng nghe cô Hương giãi bày nguyện vọng.
“Dạ, em tin rằng khi trở về, cô bé sẽ biết cách hạn chế lỗi sai của mình. Chị em mình hãy cùng nhau giúp cô bé hoàn thành cấp học này, chị nhé!”
Mai Anh đã nỗ lực không ngừng cùng với cô Hương và tập thể lớp để hoàn thành chương trình lớp 9. Dù tiến bộ không quá vượt trội, nhưng trong giới hạn khả năng sửa đổi của mình, dưới sự dìu dắt của cô Hương, tập thể lớp đã cùng nhau bao dung và chung tay hỗ trợ Mai Anh từng bước hoàn thành chương trình Trung học phổ thông. Trong ngày liên hoan chia tay, Mai Anh đã ôm cô giáo khóc mãi không thôi.
“Con sẽ đi học nghề, con sẽ trở thành người có ích như lời dặn của cô!”
Thấm thoắt, gần 10 năm đã trôi qua. Trong khoảng thời gian ấy, cô Hương đôi khi nhận được tin tức về Mai Anh. Dù không thật đầy đủ, nhưng cô có thể mường tượng rằng với cá tính sẵn có, Mai Anh đã học xong nghề cắt tóc gội đầu và tự mở một tiệm kinh doanh nhỏ. Món quà Tết bất ngờ này của cô bé đã làm trỗi dậy trong lòng cô Hương mong muốn được gặp lại cô học trò từng gây nhiều trăn trở năm xưa.
Phải đợi đến mồng 3 Tết, Mai Anh mới xuất hiện, dẫn theo một anh chàng với dáng vẻ của một rocker, nhưng gương mặt lại khá hiền lành.
“Thầy dạy nghề của con và giờ là chồng chưa cưới của con đây cô. Con đến mừng năm mới và trân trọng mời cô đến dự đám cưới con, cô nhất định phải đến cô nha.”
Cô Hương vui mừng khôn tả trước hạnh phúc của cô học trò nhỏ. Món quà đầu năm mà Mai Anh mang đến thật sự ấn tượng: đó là cuốn sách Giamilia – Truyện núi đồi và thảo nguyên (*), vừa được tái bản mới nhất.
“Suốt bao nhiêu năm qua, mỗi khi rơi vào hoàn cảnh khó khăn, con đều nghĩ đến cô và đọc lại truyện Người thầy đầu tiên để có thêm nghị lực vươn lên trong cuộc sống cô ạ. Bà An-tu-nai biết ơn thầy Đuy-sen, còn đời con thì có cô Hương” – Mai Anh dụi mái tóc mượt mà màu vàng sẫm lên vai cô, mắt đẫm nước nhưng miệng lại cười rất duyên – “Con biết cô có cuốn sách này rồi, nhưng chắc chắn đã cũ, nên con mua cuốn mới tặng cô. Mỗi lần đọc lại cho con một cảm nhận mới cô ạ.”
Ôi Mai Anh! Cọng cỏ dại thuở nào nay đã trưởng thành vượt xa tuổi đời và cả trình độ học vấn. Một cô thợ làm đầu lại có nhã hứng tìm mua và tặng sách, điều ấy thật lạ lùng và trân quý biết bao!
Cô Hương ôm riết cô học trò bé nhỏ vào lòng, cảm thấy tâm hồn mình tươi rói như những bông mai vàng đang nở rực trước ngõ…
Nguyễn Hương Duyên
(*) Tác phẩm của nhà văn Nga Tsinghiz Aitơmatốp.
Nguồn: Nguồn bài viết
