Cải tổ thi hành pháp luật: Giải pháp nào nâng cao hiệu quả?

7

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành kết luận của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu về Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026-2031”, với mục tiêu chuyển mình mạnh mẽ, tháo gỡ rào cản và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật toàn diện. Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp chủ trì nghiên cứu, tham vấn để hoàn thiện Đề án, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, khả thi cao và rà soát kỹ lưỡng phạm vi, nội dung để thể chế hóa các giải pháp phù hợp.
Đề án chú trọng các giải pháp đột phá như phát triển kiến trúc dữ liệu, ứng dụng AI, kiểm soát mức độ sẵn sàng thi hành trước khi ban hành, và thiết lập cơ chế phản ứng chính sách linh hoạt, minh bạch. Mục tiêu cần được lượng hóa bằng các kết quả thực chất như giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp, với Bộ Tư pháp hỗ trợ Chính phủ trong việc tổng hợp điểm nghẽn và chuẩn bị triển khai Đề án.

Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026-2031” mang tầm vóc toàn diện, đòi hỏi sự chuyển mình mạnh mẽ trong quy trình tổ chức thực thi pháp luật.

Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật.
Đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật.

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 425/TB-VPCP, truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu sau phiên họp thảo luận về Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026-2031.”

Thông báo kết luận nhấn mạnh, Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026-2031” không chỉ có phạm vi rộng lớn mà còn là đòn bẩy cho sự đổi mới mạnh mẽ trong tổ chức thi hành pháp luật, nhằm gỡ bỏ những rào cản thực tiễn theo định hướng của Đồng chí Tổng Bí thư – Trưởng ban Ban chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thi hành pháp luật.

Thiết lập một cơ chế phản ứng chính sách linh hoạt, minh bạch về đầu mối, thẩm quyền, trách nhiệm và thời hạn giải quyết, xử lý

Phó Thủ tướng đã giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp chỉ đạo công tác nghiên cứu chuyên sâu, đồng thời tiếp tục tham vấn ý kiến từ các bộ, ngành, chuyên gia và giới khoa học nhằm hoàn thiện Đề án. Mục tiêu là đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và đặc biệt là tính khả thi cao của Đề án.

Trong khuôn khổ chỉ đạo, Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý việc rà soát kỹ lưỡng phạm vi và nội dung của Đề án, đảm bảo sự nhất quán và tuân thủ chặt chẽ chủ trương, định hướng từ các cấp có thẩm quyền trong quá trình xây dựng các chính sách của dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Tư pháp chủ trì. Yêu cầu bao gồm việc thể chế hóa các giải pháp thuộc thẩm quyền của Quốc hội vào dự thảo Luật; phân định rõ ràng các giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ được đề xuất trong Nghị định quy định chi tiết Luật, cũng như các giải pháp tổ chức thực hiện trong Đề án. Đồng thời, cần lập bảng đối chiếu chi tiết từng chính sách, giải pháp, nhằm đảm bảo quy định đầy đủ, tránh bỏ sót hoặc trùng lặp.

Cần xác định minh bạch phạm vi, trọng tâm và đánh giá hiệu quả thực chất của Đề án. Đồng thời, rà soát mọi nội dung, nhiệm vụ, giải pháp để đảm bảo tính đồng bộ, tránh chồng chéo với các Đề án liên quan khác do Bộ Tư pháp đang chủ trì.

Bộ Tư pháp được giao nghiên cứu và hoàn thiện các giải pháp, đảm bảo sự phù hợp tối đa với phạm vi, mục tiêu và yêu cầu của Đề án. Đồng thời, cần làm rõ nội hàm của từng mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, đảm bảo tính khả thi cao và cam kết rằng các quy định pháp luật sẽ được thi hành hiệu quả ngay sau khi ban hành.

Ảnh minh họa. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Ảnh minh họa. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Đặc biệt, cần tập trung hoàn thiện các giải pháp mang tính đột phá, bao gồm: phát triển kiến trúc dữ liệu và ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo; sử dụng công nghệ và cơ sở dữ liệu để tiến hành đánh giá khách quan, tích hợp bộ tiêu chí đánh giá loại bỏ tình trạng tự đánh giá; kiểm soát chặt chẽ mức độ sẵn sàng thi hành trước khi ban hành; thiết lập một cơ chế phản ứng chính sách nhanh chóng, minh bạch về đầu mối, thẩm quyền, trách nhiệm và thời hạn giải quyết; đồng thời nghiên cứu xây dựng một cổng thông tin cùng quy trình xử lý thông tin hiệu quả để tiếp nhận, giải quyết vướng mắc một cách thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp, tạo cơ sở tổng hợp các vấn đề tồn đọng và bất cập.

Phân tích sâu sắc nguyên nhân và đề xuất giải pháp chiến lược nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong công tác thi hành pháp luật.

Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp nhiệm vụ đánh giá kỹ lưỡng tác động toàn diện của Đề án, đặc biệt chú trọng phân tích các nguồn lực cần thiết (bao gồm nhân lực và tài chính). Đối với kinh phí triển khai công tác tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp sẽ chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính, Văn phòng Chính phủ cùng các bộ, cơ quan liên quan để đảm bảo tính khả thi và cấp phát đầu tư thỏa đáng cho lĩnh vực này.

Cần tiến hành đánh giá toàn diện các hạn chế, bất cập cùng với các nguyên nhân chủ quan và khách quan trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, đặc biệt tại các cơ quan trực tiếp thực thi ở cấp tỉnh và cấp xã. Phân tích chính xác các yếu tố gốc rễ (như nguồn lực, cơ chế phân cấp, hệ thống dữ liệu, cơ chế phối hợp, trách nhiệm, năng lực cán bộ, kinh phí…) sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp và hiệu quả.

Mục tiêu của Đề án cần được lượng hóa bằng các kết quả thực chất, hướng đến việc giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ; nâng cao sự thống nhất trong việc áp dụng và chấp hành pháp luật; xác định rõ tỷ lệ giải quyết dứt điểm các vướng mắc; và cải thiện mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Mỗi chỉ tiêu phải có đường cơ sở rõ ràng, phương pháp thực hiện cụ thể, lộ trình chi tiết và công cụ đo lường hiệu quả để hoàn thành bộ chỉ số đã đề ra.

Cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức thi hành pháp luật, đánh giá các điểm nghẽn và xử lý các vướng mắc phát sinh. Bộ Tư pháp sẽ hỗ trợ Chính phủ trong việc tổng hợp, nhận diện các điểm nghẽn, phân tích nguyên nhân sâu xa và đề xuất các giải pháp tổng thể nhằm tháo gỡ. Đồng thời, Bộ Tư pháp cũng tham mưu cho Chính phủ về công tác theo dõi chung việc thi hành pháp luật và chủ động chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết để triển khai Đề án ngay sau khi được ban hành.

Bộ Tư pháp sẽ chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Thanh tra Chính phủ, Văn phòng Chính phủ cùng các Bộ, cơ quan, địa phương liên quan để trình Thủ tướng Chính phủ hoàn thiện Đề án. Quá trình này sẽ diễn ra đồng thời với việc hoàn thiện dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật. Song song đó, Bộ Tư pháp cần chủ động chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết để Đề án có thể được triển khai ngay sau khi chính thức ban hành.

Theo Vietnam+