Mỗi mùa hè, đuối nước là hiểm họa thường trực đối với trẻ em, khiến việc trang bị kỹ năng bơi lội và kiến thức an toàn dưới nước trở thành yêu cầu sống còn. Các trường học đang tích cực triển khai dạy bơi và kỹ năng phòng chống đuối nước, điển hình là dự án "Swim for Life" đã giúp nhiều học sinh thành thạo bơi và nắm vững kỹ năng tự cứu. Song song đó, cộng đồng cũng góp phần quan trọng qua các lớp dạy bơi miễn phí và hoạt động nâng cao nhận thức, cắm biển cảnh báo nguy hiểm. Sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường và cộng đồng trong phổ cập kỹ năng này tạo thành "lá chắn" vững chắc, bảo vệ trẻ em hiệu quả khỏi nguy cơ đuối nước, hướng tới một mùa hè an toàn.
QTO – Mỗi độ hè về, hiểm họa đuối nước ở trẻ em lại tái diễn, trở thành nỗi ám ảnh thường trực, đặc biệt tại các vùng có mật độ sông, suối, ao hồ dày đặc. Thực tiễn đã minh chứng: việc trang bị năng lực bơi lội và tri thức an toàn dưới nước không còn là một sự lựa chọn mà là một yêu cầu mang tính sống còn. Khi bơi lội được nâng tầm thành một kỹ năng sinh tồn thiết yếu, các chương trình đào tạo bài bản từ hệ thống giáo dục đến mọi ngóc ngách cộng đồng đang dần kiến tạo một “lá chắn” vững chắc, bảo vệ thế hệ măng non ngay từ gốc rễ.
Đưa kỹ năng bơi lội vào hành trình học đường
Trong giai đoạn gần đây, các cơ sở giáo dục trên toàn tỉnh đã tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, triển khai các lớp dạy bơi, đồng thời trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước, giúp học sinh chủ động tự bảo vệ mình, nhất là trước thềm kỳ nghỉ hè sắp đến.
Điển hình, tại Trường Tiểu học Bắc Nghĩa (phường Đồng Sơn), nhà trường vừa tổ chức thành công buổi ngoại khóa chuyên đề “Giáo dục kỹ năng an toàn trong môi trường nước”. Các em học sinh đã được hướng dẫn cặn kẽ từ những kỹ thuật bơi lội cơ bản đến các kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp như duy trì trạng thái nổi, giữ bình tĩnh, nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn khi tham gia mọi hoạt động dưới nước.
Em Trần Nhật Hoài, một học sinh tham gia khóa học, hồ hởi chia sẻ rằng sau khi kết thúc chương trình, em không chỉ thuần thục kỹ năng bơi mà còn thấu hiểu sâu sắc những hiểm họa tiềm ẩn khi tiếp xúc với môi trường nước. “Em được chỉ dẫn cách nổi trên mặt nước, giữ sự bình tĩnh khi đối diện nguy hiểm và tuyệt đối không tự ý xuống ao, hồ, sông, suối khi không có sự giám sát của người lớn. Giờ đây, em cảm thấy tự tin hơn nhiều, song cũng đồng thời cẩn trọng hơn mỗi khi vui chơi gần các nguồn nước”, Hoài bộc bạch.
 |
| Học sinh được thực hành các kỹ năng an toàn dưới nước và làm quen với vật dụng hỗ trợ cứu hộ – Ảnh: M.H |
Ngoài ra, nhà trường còn đặc biệt chú trọng lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng an toàn dưới nước sao cho phù hợp nhất với điều kiện thực tế của địa phương. Theo bà Nguyễn Thị Hồng Loan, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bắc Nghĩa, việc này giúp các em học sinh hình thành ý thức tự bảo vệ bản thân ngay trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Các em đã biết cách nhận diện những khu vực tiềm ẩn nguy hiểm, biết cách giữ bình tĩnh khi gặp sự cố không mong muốn và chủ động nhắc nhở bạn bè không xuống nước khi không có người lớn đi cùng. Nhờ sự triển khai đồng bộ, ý thức của học sinh đã ghi nhận chuyển biến tích cực một cách rõ rệt.
Song hành cùng các trường học trong sứ mệnh phổ cập kỹ năng bơi cho học sinh là dự án tâm huyết “Swim for Life”. Đến thời điểm hiện tại, dự án đã được triển khai rộng khắp tại 207 trường học trên toàn địa bàn tỉnh. Kết quả đánh giá từ dự án cho thấy, ấn tượng với 76% học sinh đã thành thạo kỹ năng bơi, 96% học sinh nắm vững kỹ năng tự cứu và 91% học sinh hiểu rõ các nguyên tắc cứu nạn an toàn.
Bà Đặng Thị Hải Yến, Quản lý Dự án “Swim for Life” tại Quảng Trị, khẳng định điểm cốt yếu của chương trình không chỉ dừng lại ở việc dạy bơi đơn thuần mà là kiến tạo một hệ thống phòng, chống đuối nước mang tính toàn diện. “Chúng tôi thực hiện đồng thời ba hợp phần chiến lược: dạy bơi an toàn, giáo dục kỹ năng trong môi trường nước và nâng cao nhận thức trong cộng đồng. Khi ba trụ cột này được triển khai một cách đồng bộ, hiệu quả phòng ngừa sẽ được củng cố và duy trì một cách bền vững hơn”, bà Yến nhấn mạnh.
Chuyển hóa nhận thức, lan tỏa giá trị trong cộng đồng
Nếu trường học đóng vai trò là bệ phóng kiến thức, thì cộng đồng chính là không gian thực tiễn để các kỹ năng đó được duy trì và nhân rộng trong đời sống. Tại xã Tuyên Hóa, anh Nguyễn Anh Đức đã và đang miệt mài duy trì các lớp dạy bơi hoàn toàn miễn phí cho trẻ em độ tuổi từ 8-15 tại khu vực sông Rào Nan, thuộc bến bơi thôn Tiến Mại. Với điều kiện thiếu vắng bể bơi chuyên dụng, việc tổ chức lớp học ngay giữa dòng sông đòi hỏi người hướng dẫn phải vô cùng linh hoạt, vừa đảm bảo truyền đạt kỹ thuật hiệu quả, vừa phải đặt an toàn của từng em lên hàng đầu.
Mỗi lớp học thường quy tụ hàng chục học sinh, được sắp xếp thành các nhóm nhỏ dựa trên trình độ để tối ưu hóa việc hướng dẫn. Các em không chỉ được rèn luyện kỹ năng bơi lội mà còn được thực hành kỹ thuật nổi, cách xử lý các tình huống bất ngờ và nắm vững các nguyên tắc an toàn khi tiếp xúc với nước. Sau một thời gian, phần lớn học sinh đã nắm bắt được các kỹ năng cơ bản, và nhiều em đã có thể bơi lội một cách thành thạo.
“Tại địa phương chúng tôi, hệ thống sông ngòi, suối tự nhiên rất phong phú, nhưng nhiều em nhỏ lại chưa biết bơi, khiến nguy cơ đuối nước luôn hiện hữu. Dạy bơi trên sông tuy vất vả hơn, nhưng lại giúp các em làm quen với môi trường thực tế. Điều cốt yếu là phải giúp các em nhận thức được hiểm họa và hình thành thói quen đảm bảo an toàn khi xuống nước”, anh Nguyễn Anh Đức chia sẻ chân thành.
Song song với các chương trình đào tạo, tại các địa phương, lực lượng đoàn viên, thanh niên đã tăng cường công tác tuyên truyền, đồng thời tổ chức rà soát kỹ lưỡng và cắm biển cảnh báo rõ ràng tại các khu vực tiềm ẩn nguy hiểm như ao, hồ, sông, suối. Anh Hoàng Văn Đạt, Bí thư Đoàn phường Đồng Sơn, nhận định: “Khi các giải pháp được triển khai một cách đồng bộ, từ việc trang bị kỹ năng đến cảnh báo rủi ro, nhận thức của phụ huynh và cộng đồng đã chứng kiến những chuyển biến tích cực. Nhiều gia đình đã chủ động hơn trong việc cho con em tham gia học bơi và tăng cường giám sát trong suốt kỳ nghỉ hè. Để mùa hè thực sự là mùa an toàn cho trẻ em, việc trang bị kỹ năng bơi lội ngay trước thềm kỳ nghỉ hè cần được chú trọng và lan tỏa rộng khắp hơn nữa”.
Thực tiễn đã chỉ ra rằng, một mùa hè an toàn cho trẻ thơ không thể chỉ dựa vào những lời cảnh báo suông. Khi kỹ năng bơi lội được phổ cập rộng rãi, triển khai đồng bộ và có hệ thống trong trường học, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, đó sẽ là nền tảng vững chắc và bền vững nhất để bảo vệ trẻ em trước hiểm họa đuối nước.
M.H
