An Hưng là một làng cổ lâu đời và lớn mạnh tại xã Cam Lộ, Quảng Trị, đã tồn tại từ thế kỷ XVII và trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, chiến tranh. Nơi đây nổi tiếng là quê hương của nhiều anh hùng hào kiệt, tiêu biểu là danh nhân Khóa Bảo Nguyễn Hữu Đồng – niềm tự hào của phong trào Cần Vương, và cũng là chốn an vị của thi sĩ Chế Lan Viên. Vượt qua bao biến cố, An Hưng vẫn kiên cường giữ vững bản sắc văn hóa truyền thống sâu sắc, được biểu tượng hóa qua quần thể cây cổ thụ uy nghi và tinh thần "Cây có cội, nước có nguồn" của người dân. Trong quá trình đô thị hóa, làng vẫn khéo léo dung hòa giữa nét hiện đại và vẻ đẹp mộc mạc, bình dị, tạo nên một diện mạo "nửa phố nửa làng" cuốn hút, đồng thời chú trọng bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của cha ông.
QTO – Tọa lạc tại vị trí trung tâm của thị trấn Cam Lộ trước đây, nay thuộc xã Cam Lộ, làng An Hưng tự hào là một trong những quần cư lớn mạnh và lâu đời nhất của vùng đất này. Với quy mô 275 hộ dân và hơn 1.000 nhân khẩu, An Hưng đã trải qua nhiều thế kỷ phát triển. Dù con cháu An Hưng có phiêu bạt phương trời nào, họ vẫn luôn khắc cốt ghi tâm về nguồn cội, sống đúng với tinh thần “Cây có cội, nước có nguồn”, “Chim có tổ, người có tông”, để giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống cao đẹp.
Vượt qua bao thăng trầm lịch sử, kể cả những cuộc chiến tranh khốc liệt nhất của thế kỷ XX, quần thể cây cổ thụ uy nghi cạnh đình làng An Hưng vẫn hiên ngang đứng vững, sừng sững như một biểu tượng sống động cho sức sống trường tồn và ý chí bất diệt của mảnh đất này. Danh xưng An Hưng, vốn hàm chứa ước vọng về một cuộc sống bình yên và thịnh vượng, đã trở thành mỹ tự trân quý, được các thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ, tựa như một bảo vật vô giá của hương thôn.
Theo lời kể của ông Nguyễn Văn Thuận, một bậc cao niên am tường lịch sử làng, An Hưng đã hiện diện từ thế kỷ XVII. Tên gọi An Hưng, mặc dù là định danh chính, nhưng trong một giai đoạn nhất định, làng đã mang tên Chơn Nhơn, nhằm tưởng niệm công lao của nhà cách mạng liệt sĩ Hồ Chơn Nhơn, người đã có gắn bó sâu sắc với vùng đất Cam Lộ anh hùng.
 |
| Quang cảnh xã Cam Lộ ngày nay – Ảnh: X.D |
Trong một khoảnh khắc ngẫu hứng, nghệ sĩ chân quê Hoàng Hữu Phúc, với tâm hồn tràn đầy cảm xúc, đã xuất khẩu thành thơ gửi gắm tâm tình về sự đổi thay của quê hương: “Làng ta thuở trước có chi đâu/Mái lá liêu xiêu sống dãi dầu/ Không đủ cơm ăn nào mộng ước/ Lầm than nô lệ mãi u sầu/ Giờ đây cuộc sống khác hơn xưa/Vạn vật tái sinh thật bất ngờ/Mơn mởn màu xanh cùng đất nước/Nhà cao cửa rộng đẹp như mơ…”.
Đi sâu vào tìm hiểu lịch sử, An Hưng hiện lên là mảnh đất từng quy tụ nhiều anh hùng hào kiệt, tiêu biểu là danh nhân Khóa Bảo Nguyễn Hữu Đồng. Đến nay, làng vẫn trân trọng gìn giữ ngôi nhà tưởng niệm, đồng thời là từ đường của ông, nơi con cháu và người dân trong làng thường xuyên tề tựu, thành kính dâng hương ngưỡng vọng. Danh nhân Khóa Bảo, niềm tự hào của phong trào Cần Vương trên đất Quảng Trị, là một nhân vật văn võ song toàn. Khi không còn khả năng tiếp tục kháng chiến trực diện, ông trở về An Hưng, Cam Lộ, mở trường dạy học, kiên cường truyền bá tinh thần chống ngoại xâm đến cùng. Tấm gương sáng của ông mãi mãi lưu danh hậu thế.
Ông Phan Sĩ Lộc, cháu ngoại của danh nhân Khóa Bảo, xúc động chia sẻ: “Cụ Khóa Bảo là một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và tinh thần cống hiến trọn đời vì dân, vì nước. Với sự dũng cảm và tài năng kiệt xuất, cụ đã để lại di sản vô giá. Chúng tôi luôn thành kính dâng hương tưởng nhớ, mong rằng tấm gương của cụ sẽ lan tỏa, thôi thúc mọi người sống có ích cho quê hương, đất nước”.
Đối với du khách lần đầu ghé thăm, An Hưng không ngừng mang đến những bất ngờ thú vị. Nơi đây còn là chốn an vị và thờ phụng thi sĩ lớn Chế Lan Viên. Ngôi nhà lưu niệm, nơi tưởng nhớ nhà thơ lỗi lạc, với vị thế tựa lưng vào dòng sông Hiếu hiền hòa, quay mặt hướng Nam, hòa quyện tuyệt vời cùng cảnh sắc thiên nhiên cây cỏ của An Hưng, dường như vẫn phảng phất linh hồn của một người con ưu tú của quê hương Cam Lộ.
Hành trình chuyển mình từ một làng quê thanh bình thành một khu vực đô thị hóa sôi động là một chặng đường dài, tất yếu đối với An Hưng, phù hợp với điều kiện đặc thù và xu thế phát triển chung của địa phương. Điều đáng trân trọng là trong quá trình hội nhập và tiến bộ, An Hưng luôn chú trọng gìn giữ và bồi đắp những giá trị văn hóa dân gian, những đạo lý truyền thống tốt đẹp của cha ông. Làng kiên quyết bảo tồn mỹ tục, đồng thời thẳng thắn phê phán và loại bỏ hủ tục, nhằm hướng tới sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững mà vẫn vẹn nguyên bản sắc văn hóa độc đáo của mình.
Trong guồng quay của quá trình đô thị hóa, An Hưng vẫn khéo léo giữ lại những nét thanh bình, mộc mạc của làng quê truyền thống, tạo nên một diện mạo “nửa phố nửa làng” đầy cuốn hút, gây ấn tượng sâu sắc với bất cứ ai dù chỉ một lần đặt chân đến. Những con đường trải nhựa ngang dọc không chỉ tạo điểm nhấn cho giao thông hiện đại mà còn dẫn lối đến những ngôi nhà bình yên ẩn mình sau rặng cây xanh mát. Nơi đây, vạn vật dù không cất lời, nhưng lại chứa đựng một sức sống thanh tân, tiềm ẩn, làm say đắm mọi tâm hồn.
Ông Nguyễn Văn Ân, Chủ tịch UBND xã Cam Lộ, khẳng định: “An Hưng tự hào là một trong những làng quê tiêu biểu của xã Cam Lộ, nơi hội tụ truyền thống yêu nước và tinh thần cách mạng sâu sắc, đã sản sinh ra nhiều thế hệ con người với những cống hiến quan trọng cho sự phát triển của quê hương và đất nước. Kế thừa và phát huy những giá trị quý báu ấy, ngày nay, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Cam Lộ đang nỗ lực hết mình, chung sức đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng phồn vinh, tươi đẹp”.
Phạm Xuân Dũng
