Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng vừa vinh dự được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới, khẳng định giá trị toàn cầu của di sản và nỗ lực bảo tồn thiên nhiên của Việt Nam. Với tổng diện tích 515.830ha, danh hiệu này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ địa hình karst độc đáo, hệ sinh thái đa dạng gồm gần 500 hang động, rừng nguyên sinh cùng nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Sự kiện này mở ra cơ hội lớn để phát triển du lịch bền vững, nghiên cứu khoa học liên ngành, giáo dục môi trường và nâng cao sinh kế cho cộng đồng địa phương. Đồng thời, danh hiệu củng cố vị thế của Phong Nha-Kẻ Bàng, tăng cường hợp tác quốc tế và góp phần thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc.
QTO – Vườn Quốc gia (VQG) Phong Nha-Kẻ Bàng vừa vinh dự được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) công nhận là Khu dự trữ Sinh quyển thế giới (DTSQTG). Sự kiện mang tầm vóc quốc tế này không chỉ khẳng định giá trị to lớn của di sản đối với tỉnh Quảng Trị và Việt Nam, mà còn là sự tôn vinh nỗ lực kiên định của đất nước trong công tác bảo tồn thiên nhiên, duy trì đa dạng sinh học và kiến tạo phát triển bền vững.
Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng sở hữu tổng diện tích ấn tượng 515.830ha, trải dài qua 15 xã thuộc tỉnh Quảng Trị, được cấu trúc thành ba vùng rõ rệt: vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Cụ thể, vùng lõi chiếm 123.326ha, bao trùm các xã Bố Trạch, Kim Điền, Kim Phú, Phong Nha và Thượng Trạch. Vùng đệm rộng 220.055ha, thuộc địa phận các xã Phong Nha, Thượng Trạch, Dân Hóa, Trường Sơn, Kim Phú, Kim Điền và Bố Trạch. Cuối cùng, vùng chuyển tiếp có diện tích 172.449ha, phân bố tại 10 xã: Tân Thành, Minh Hóa, Tuyên Lâm, Tuyên Sơn, Tuyên Phú, Tuyên Hóa, Đồng Lê, Kim Phú, Kim Điền và Kim Ngân.
Danh hiệu Khu DTSQTG không chỉ củng cố vị thế của VQG Phong Nha-Kẻ Bàng mà còn mở ra những cơ hội to lớn trong việc bảo vệ một trong những khu vực địa hình karst nhiệt đới quy mô và cổ xưa bậc nhất hành tinh. Với hệ thống gần 500 hang động kỳ vĩ cùng vô số loài động, thực vật đặc hữu và quý hiếm, việc công nhận này sẽ giúp duy trì các hệ sinh thái rừng nguyên sinh trên núi đá vôi, rừng thường xanh, và hệ sinh thái sông ngầm, hang động độc đáo. Đồng thời, nó góp phần ngăn chặn hiệu quả suy thoái môi trường, mất đi sinh cảnh và giảm thiểu áp lực khai thác tài nguyên quá mức, qua đó bảo toàn và phát huy các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha-Kẻ Bàng.
![]() ![]() |
| Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng – Ảnh: N.H |
Hơn thế nữa, việc khai thác hiệu quả danh hiệu Khu DTSQTG do UNESCO trao tặng sẽ là đòn bẩy mạnh mẽ để thu hút du khách nội địa và quốc tế, qua đó tạo ra nguồn thu bền vững và cơ hội việc làm phong phú cho cộng đồng địa phương thông qua phát triển du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm và các dịch vụ homestay chất lượng. Danh hiệu này cũng khuyến khích các mô hình sinh kế xanh, bao gồm sản xuất nông, lâm sản bền vững, nuôi trồng dược liệu và phát triển sản phẩm OCOP, đồng thời gia tăng khả năng tiếp cận các nguồn vốn và dự án hỗ trợ từ các tổ chức bảo tồn và đối tác quốc tế.
Thêm vào đó, VQG Phong Nha-Kẻ Bàng được kỳ vọng sẽ trở thành một trung tâm nghiên cứu liên ngành trọng yếu, tập trung vào địa chất, địa mạo karst, sinh học, khí hậu và văn hóa bản địa. Nơi đây sẽ cung cấp nguồn dữ liệu khoa học quý giá, phục vụ công tác dự báo biến đổi khí hậu, bảo tồn các loài nguy cấp và quản lý tài nguyên một cách hiệu quả. Danh hiệu này cũng tạo tiền đề thuận lợi để tổ chức các chương trình giáo dục môi trường, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của bảo tồn và phát triển bền vững.
Song song đó, việc được công nhận sẽ mở rộng cánh cửa hợp tác với các Khu DTSQTG, VQG và các tổ chức bảo tồn khác trong mạng lưới Chương trình Sinh quyển và Con người (MAB). Đây là cơ hội vàng để trao đổi kinh nghiệm chuyên môn về quản lý, bảo tồn, giám sát môi trường và phát triển du lịch bền vững, đồng thời thu hút các chương trình nghiên cứu, đào tạo và nguồn đầu tư quốc tế quan trọng.
Ngoài ra, danh hiệu uy tín này còn góp phần củng cố mạnh mẽ giá trị toàn cầu của Phong Nha-Kẻ Bàng, khẳng định nơi đây không chỉ là Di sản thiên nhiên thế giới mà còn là một mô hình mẫu mực về quản lý tài nguyên tổng hợp và phát triển bền vững. Điều này đồng thời nâng cao sức hút truyền thông, quảng bá rộng rãi hình ảnh độc đáo của tỉnh Quảng Trị và VQG Phong Nha-Kẻ Bàng ra tầm thế giới.
Hiện tại, mạng lưới Khu DTSQTG toàn cầu của UNESCO bao gồm 760 địa điểm trải rộng tại 136 quốc gia. Việt Nam tự hào sở hữu 12 Khu DTSQTG được UNESCO công nhận. Đáng chú ý, trước khi đạt được danh hiệu này, Phong Nha-Kẻ Bàng đã hai lần được UNESCO vinh danh là Di sản thiên nhiên thế giới vào các năm 2003 và 2015. Đặc biệt hơn, VQG Phong Nha-Kẻ Bàng cùng với VQG Hin Nậm Nô của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã cùng nhau tạo nên Di sản thiên nhiên thế giới liên biên giới đầu tiên tại Đông Nam Á, một minh chứng hùng hồn cho tinh thần hợp tác quốc tế trong công tác bảo tồn thiên nhiên và quản lý bền vững các hệ sinh thái xuyên biên giới.
Ông Trương Thanh Khai, Phó Giám đốc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng, nhấn mạnh: việc UNESCO công nhận Phong Nha-Kẻ Bàng là Khu DTSQTG không chỉ tái khẳng định vị thế của Việt Nam trong bản đồ các danh hiệu bảo tồn thiên nhiên quốc tế, mà còn minh chứng cho cam kết kiên định của đất nước đối với các nỗ lực chung toàn cầu nhằm bảo vệ môi trường, gìn giữ sự phong phú của đa dạng sinh học và thúc đẩy phát triển bền vững vì một tương lai chung cho nhân loại. Đồng thời, sự kiện này cũng mở ra cánh cửa mới cho nghiên cứu khoa học chuyên sâu, công tác bảo tồn đa dạng sinh học, giáo dục môi trường, và phát triển mạnh mẽ các mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng cùng kinh tế xanh.
Ông Trương Thanh Khai khẳng định thêm: “Danh hiệu danh giá này còn là động lực quan trọng để đẩy mạnh việc hiện thực hóa các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc, đặc biệt là trong các lĩnh vực trọng yếu như bảo tồn hệ sinh thái trên cạn, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và cải thiện đáng kể sinh kế cho cộng đồng dân cư địa phương. Trong thời gian tới, tỉnh Quảng Trị và VQG Phong Nha-Kẻ Bàng sẽ kiên định hợp tác chặt chẽ với các bộ, ngành hữu quan, các tổ chức quốc tế, giới khoa học và các đối tác phát triển nhằm thực hiện một cách hiệu quả nhất các cam kết về bảo tồn thiên nhiên gắn liền với phát triển bền vững. Song song đó, chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến và chuyển đổi số vào công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên, nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học, từ đó kiến tạo những sinh kế bền vững và thịnh vượng cho người dân đang sinh sống trong và vùng lân cận Khu DTSQTG.”
Ngọc Hải











