QTO – Dẫu đôi chân có thể kiên cường vượt qua dặm dài đèo dốc, nhiều người con miền sơn cước vẫn chùn bước trước những “ngọn núi” nội tâm. Song, hai nữ phóng viên Kô Kăn Sương (sinh năm 1981, người Pa Kô) và Hồ Thị Thới (sinh năm 1991, người Vân Kiều) đến từ vùng cao Quảng Trị, đã mạnh mẽ chinh phục những “đỉnh núi” mang tên khó nghèo và định kiến, để rồi gắn bó sâu sắc và trọn vẹn với nghiệp cầm bút.
Vươn mình từ khốn khó
Những năm gần đây, tại xã Hướng Hiệp – nơi biên tập viên Hồ Thị Thới chào đời và lớn lên – việc một cô gái Vân Kiều trúng tuyển đại học đã trở nên quen thuộc. Thế nhưng, gần hai thập kỷ trước, câu chuyện ấy hoàn toàn khác biệt. Thời điểm đó, tin Thới đỗ đại học đã khuấy động niềm hân hoan lan tỏa khắp bản làng.
Chị Thới hồi tưởng: “Hôm ấy, từ UBND xã trở về, người em trai tôi vừa lái xe, vừa nghẹn ngào. Cậu ấy rưng rưng trao cho tôi tấm giấy báo trúng tuyển đại học. Trước đó, ngày tôi lên đường dự thi, cậu đã cho mượn chiếc điện thoại “cục gạch” và dặn mang theo để phòng thân. Lúc bấy giờ, tôi chỉ có thể bấm nút nghe, chứ hoàn toàn không biết cách thực hiện cuộc gọi.”
Ký ức về ngày vui năm xưa đưa chị Thới trở về dòng chảy quá khứ. Khi còn bé, cô chưa từng mảy may nghĩ rằng mình sẽ có ngày gắn bó với nghiệp báo. Chào đời trong một đại gia đình, tuổi thơ của chị Thới gắn liền với gánh nặng mưu sinh. Có những tuần, củ sắn là lương thực duy nhất hiện hữu trong căn bếp nhỏ của gia đình. Không thể mãi đến trường trong cảnh bụng đói cồn cào, các anh chị em của chị Thới lần lượt phải gác lại việc học, cùng cha mẹ lên nương rẫy để gồng gánh mưu sinh. Dẫu vậy, con đường học vấn của Thới vẫn muôn vàn gian nan.
“Vì thiếu tiền đóng học phí, có lần, tôi đã phải nghỉ học, ở nhà chăn trâu ròng rã cả tuần. Sợ mẹ lo lắng, tôi giấu những cuốn sách vào vạt áo, mang theo để tự học. Nhờ sự can thiệp và động viên của cô giáo, tôi mới có cơ hội trở lại với bảng đen, phấn trắng,” chị Thới tâm sự.
 |
| Biên tập viên Hồ Thị Thới (ngoài cùng bên phải) trao đổi, lắng nghe những câu chuyện đầy ý nghĩa từ các gương điển hình ở vùng cao – Ảnh: Q.H |
Sau biến cố đó, Thới còn nhiều lần khác đứng trước nguy cơ phải bỏ học. Trong tư duy bị cái nghèo kìm kẹp, đa số phụ huynh ở quê chị Thới vẫn giữ quan niệm: “Con trai cần được ưu tiên học hành. Đầu tư cho con gái ăn học ắt sẽ ‘thua lỗ’, bởi sớm muộn gì chúng cũng lập gia đình và về nhà chồng”.
Bởi lẽ đó, khi thấy Thới thuyết phục được cha mẹ cho phép theo học tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh, rồi có cơ hội đặt chân đến Huế dự thi đại học, khiến mọi người không khỏi ngạc nhiên. Dù ủng hộ con nhưng ngay cả người mẹ tảo tần cũng không dám tin con mình có thể trúng tuyển đại học. Thế nhưng, bà vẫn gõ cửa khắp nơi, gom góp được một triệu đồng cho con lên đường. Ngày nghe tin con đỗ vào ngôi trường mơ ước, mẹ chị Thới đã bật khóc như một đứa trẻ, vỡ òa trong hạnh phúc.
Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Huế, Hồ Thị Thới xin về dạy hợp đồng tại một trường học gần nhà. Một ngày nọ, cô bất ngờ nhận được lời mời về Đài Phát thanh và Truyền hình Quảng Trị (cũ) để thử giọng và lên hình. Vốn ngưỡng mộ những người làm báo từ lâu, Thới lặn lội về xuôi để tìm kiếm cơ hội và trải nghiệm. Cô không ngờ chuyến đi ấy đã mở ra cánh cửa định mệnh, đưa cô bước vào nghiệp cầm bút.
Kiên tâm giữ “lửa nghề”
Cách nhà Hồ Thị Thới gần 20km đường núi đèo hiểm trở, câu chuyện đến với nghiệp báo của phóng viên Kăn Sương lại mang một gam màu hoàn toàn khác biệt. Để đạt được thành công như ngày hôm nay, cô gái Pa Kô này đã phải vượt qua vô vàn “ngọn núi” nội tâm.
Cho đến nay, chị Sương vẫn thầm cảm ơn cuộc đời và gia đình. Bởi, dù không chào đời trong đủ đầy vật chất nhưng cô lại vô cùng giàu có về tình yêu thương. Cả hai đều công tác trong ngành Y, cha mẹ của chị thấu hiểu sâu sắc tầm quan trọng của tri thức. Vì thế, dù đồng lương y tế thời bấy giờ còn eo hẹp, cha mẹ cô vẫn xoay sở, quyết tâm lo cho cả 5 người con bước vào giảng đường đại học. Thông qua giọng kể trầm ấm của cha, tuổi thơ của chị Sương gắn liền với những câu chuyện về nét đẹp văn hóa truyền thống của người Pa Kô.
Những câu chuyện ấy sớm trở thành hạt mầm, ươm trong lòng Sương khát vọng trở thành nhà báo. Song, khi chia sẻ ước mơ này, cô lại ít nhận được sự ủng hộ. Nhiều người cho rằng: Nghề báo đòi hỏi rất cao về năng lực, công việc vất vả, thậm chí ẩn chứa nhiều hiểm nguy. Bất chấp những lời can ngăn, cô gái Pa Kô vẫn kiên quyết thi đỗ vào Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Khoa học Huế, từng bước hiện thực hóa giấc mơ của mình.
 |
| Nhà báo Kăn Sương (ngoài cùng, phía tay trái) trong một buổi tác nghiệp ở vùng cao Quảng Trị – Ảnh: Q.H |
Năm 2004, rời ghế giảng đường đại học, Kô Kăn Sương hăm hở dấn thân vào nghiệp báo. Chỉ sau 5 tháng thử việc tại Báo Quảng Trị (cũ), cô đã ghi tên mình vào danh sách những cộng tác viên xuất sắc nhất. Khi “ngọn lửa” nhiệt huyết với nghề vừa được thắp sáng cũng là lúc tiếng gọi từ quê nhà vọng về, đưa cô trở lại miền rừng, đảm nhiệm vai trò của một chuyên viên văn phòng. Công việc tuy nhẹ nhàng, ổn định và là mơ ước của nhiều người… nhưng mỗi tối, câu hỏi day dứt: “Liệu mình có lựa chọn sai lầm?” lại hiện hữu trong tâm trí cô.
Để nguôi ngoai nỗi nhớ nghề, cô “giữ lửa” bằng cách miệt mài cộng tác viết bài. Chính chị Sương cũng không ngờ, “ngọn lửa” được cô lặng lẽ gìn giữ ấy lại có ngày thắp sáng con đường sự nghiệp hiện tại. “Năm 2009, sau khi lập gia đình riêng, tôi về xuôi và may mắn được trở lại, hòa mình vào dòng chảy sôi động của nghiệp cầm bút”, phóng viên Kô Kăn Sương chia sẻ.
Lựa chọn không đổi: Vẫn là nghiệp báo
Dù đến với nghiệp báo bằng cơ duyên hay sự lựa chọn dứt khoát, nhà báo Kô Kăn Sương và Hồ Thị Thới đều có điểm chung là một tình yêu mãnh liệt dành cho nghề báo. Chính tình yêu ấy đã giúp họ vượt qua mọi thử thách ban đầu khi chập chững bước vào nghề. Cho đến nay, chị Sương vẫn hoài niệm về những bước chân hồn nhiên buổi đầu tác nghiệp. Cô say mê đi, đi rất nhiều nhưng số lượng bài đăng tải lại khá ít ỏi. Vì thiếu kinh nghiệm và kỹ năng, cô cứ viết rồi lại xóa đi. Khi đã ưng ý, cô lại ngược xuôi tìm mượn máy tính để gõ bài.
“Nhiều lần, tôi vừa gõ, vừa run rẩy vì sợ làm hư máy tính của người khác. Thấp thỏm gõ bài, rồi lại thấp thỏm chờ đợi phản hồi từ tòa soạn, mỗi lần thấy bài được đăng tải, tim tôi như loạn nhịp vì sung sướng,” chị Sương tâm sự.
Cũng như nhà báo Kô Kăn Sương, Hồ Thị Thới vẫn luôn khắc ghi sự ngây ngô, vụng về của mình trong những ngày đầu chập chững vào nghề. Không biết cách trang điểm, có những ngày, cô tập tô son, đánh phấn, rồi lại tẩy trang đến mức đỏ ửng cả khuôn mặt. Nhận thức rõ yêu cầu cao của công việc, Thới chủ động tìm người để học đọc, học viết tiếng Bru-Vân Kiều. Nhiều hôm, trở về căn phòng trọ nóng bức, cô mệt nhoài vì áp lực công việc. Song, những phút giây ấy nhanh chóng qua mau bởi cô luôn nhận được sự quan tâm, động viên từ nhiều bạn bè, đồng nghiệp.
Cho đến thời điểm hiện tại, phóng viên Kô Kăn Sương đã có 22 năm cộng tác và làm báo, trong khi Hồ Thị Thới cũng đã ngót nghét 12 năm gắn bó với nghiệp này. So với những ngày đầu bỡ ngỡ, cả hai giờ đã ở độ “chín” trong chuyên môn và nghiệp vụ. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, Kô Kăn Sương đã sở hữu hàng chục giải báo chí từ cấp trung ương đến địa phương. Cô vinh dự nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và được tín nhiệm bầu làm Chi hội trưởng Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Trị. Nối bước đàn chị, Hồ Thị Thới cũng đã để lại những dấu ấn rõ nét trong sự nghiệp. Hình ảnh và giọng đọc của cô giờ đây đã phủ sóng khắp các bản làng vùng sâu, vùng xa, xuất hiện trong nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao, gây tiếng vang.
Nghề báo chưa bao giờ là một công việc nhẹ nhàng. Nghề này càng thử thách hơn đối với những nữ nhà báo là người dân tộc thiểu số. Hơn ai hết, nhà báo Kăn Sương và Hồ Thị Thới thấu hiểu sâu sắc điều đó. Thế nhưng, cả hai chưa bao giờ hối tiếc về lựa chọn của mình. Cả hai đều hạnh phúc khi biết rằng, những tác phẩm báo chí cùng câu chuyện cuộc đời của mình đã và đang lan tỏa, tiếp thêm động lực cho nhiều bạn trẻ người Vân Kiều, Pa Kô, giúp các em có thêm niềm tin để vượt núi, chạm đến chân trời mơ ước.
Quang Hiệp
