Phá Hạc Hải là một vùng đầm phá nước lợ tại Quảng Trị, nổi bật với vẻ đẹp sơn thủy hữu tình và hệ sinh thái đa dạng, phong phú từ nguồn lợi thủy sản đến các loài chim trời. Nơi đây đang được định hướng và phát triển thành điểm đến du lịch sinh thái bền vững, thu hút du khách bởi cảnh quan độc đáo. Du khách đến Hạc Hải có thể trải nghiệm đi thuyền khám phá, tham gia các hoạt động đánh bắt cùng "hướng dẫn viên chân đất", ngắm chim và thưởng thức ẩm thực đặc sản tươi ngon từ đầm phá. Việc phát triển du lịch sinh thái không chỉ tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương mà còn góp phần bảo tồn môi trường và phát huy giá trị văn hóa bản địa.
QTO – Được ví như một “nghiên mực” khổng lồ lưu giữ trầm tích lịch sử, phá Hạc Hải không chỉ quyến rũ bởi vẻ đẹp sơn thủy hữu tình mà còn ẩn chứa một hệ sinh thái phong phú đến kinh ngạc. Trong bối cảnh phát triển du lịch bền vững, Hạc Hải đang vươn mình trở thành điểm đến lý tưởng, mời gọi những tâm hồn khao khát khám phá và trải nghiệm.
Hệ sinh thái phong phú và độc đáo
“Đại Nam nhất thống chí” của triều Nguyễn từng khắc họa phá Hạc Hải như một vùng đất của sự hội tụ và giao thoa kỳ diệu: “Trăm sông tụ hội, mọi nhánh đổ về… phía đông bắc từng động cát chập chồng, phía tây bắc vạn núi chắn ngang”.
Tọa lạc cuối nguồn sông Kiến Giang, phá Hạc Hải trải rộng trên diện tích khoảng 12km², với độ sâu lòng phá dao động từ 1,5 đến 3m. Khi nhìn từ trên cao, Hạc Hải uốn lượn mềm mại tựa dải lụa bên cạnh núi Đầu Mâu hùng vĩ, quanh năm mây phủ. Sự kết hợp giữa chóp núi Đầu Mâu tựa ngòi bút và lòng phá tựa nghiên mực đã kiến tạo nên một bức tranh phong thủy tuyệt mỹ, như lời người xưa từng tán dương: “Mâu Sơn vi bút, Hạc Hải vi nghiên”.
 |
| Phá Hạc Hải: Điểm hẹn du lịch sinh thái hấp dẫn du khách gần xa – Ảnh: L.Chi |
Với đặc tính nước lợ tự nhiên, phá Hạc Hải từng là “vựa” thủy sản trù phú bậc nhất khu vực. Nơi đây là mái nhà của vô vàn loài thủy sản nước lợ nổi tiếng với độ béo ngọt, như: tôm, cua, cá bống, cá buôn, cá úc, cá leo, và đặc biệt là đặc sản rạm gạch nức tiếng. Nguồn lợi thủy sản dồi dào từ đầm phá không chỉ là sinh kế bền vững cho hàng trăm hộ dân mà còn cung cấp một lượng lớn thực phẩm tươi ngon cho cư dân trong và ngoài tỉnh.
Chia sẻ từ ông Nguyễn Công Xuân, cư dân thôn Xuân Bắc 2, xã Lệ Ninh: “Những năm gần đây, người dân quanh phá đã linh hoạt chuyển đổi sang mô hình xen canh trồng lúa, nuôi tôm, nuôi cá, đồng thời chú trọng bảo vệ các bãi cây hoang sơ – nơi hàng nghìn loài chim trời tìm về trú ngụ và sinh sản. Chính sự thích ứng đầy sáng tạo này đã hình thành một chuỗi sinh thái mới mẻ, thu hút du khách đến khám phá và trải nghiệm”.
Khát vọng du lịch xanh và bền vững
Trong chiến lược đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, không gian du lịch sinh thái đang nhận được sự quan tâm và đầu tư ngày càng lớn. Nắm bắt xu thế này, nhiều hộ gia đình cùng các công ty lữ hành đã chủ động đưa các sản phẩm du lịch trải nghiệm, khám phá Hạc Hải vào khai thác, mang đến những giá trị mới cho vùng đất này.
Hành trình khám phá Hạc Hải khởi đầu bằng chuyến thuyền máy êm đềm, lướt nhẹ trên mặt nước bao la, đón những làn gió mang theo vị mặn mòi đặc trưng của đầm phá và hương lúa chín thoang thoảng. Du khách không chỉ được chiêm ngưỡng khung cảnh sông nước bao la, khoáng đạt mà còn được hòa mình vào những hoạt động gắn liền với đời sống sinh hoạt của người dân bản địa.
Điểm nhấn độc đáo nhất tại đây chính là sự đồng hành của những “hướng dẫn viên chân đất” – những người con sinh ra và lớn lên từ lòng phá. Dù không qua trường lớp đào tạo chuyên nghiệp, bằng vốn sống phong phú, sự am hiểu sâu sắc về địa phương và tình yêu quê hương da diết, họ dẫn dắt du khách một cách tự nhiên và lưu loát, truyền tải những câu chuyện, kiến thức chân thực nhất.
 |
| Du khách trải nghiệm vẻ đẹp và hoạt động tại phá Hạc Hải – Ảnh: Khu du lịch sinh thái Hạc Hải Xuân Hòa |
Dưới sự chỉ dẫn tận tình của các “hướng dẫn viên chân đất”, du khách có cơ hội trải nghiệm thả lưới, buông câu giữa lòng phá mênh mông. Chưa dừng lại ở đó, những chuyến thuyền sẽ đưa du khách len lỏi sâu vào các rặng cây ngập nước hoang sơ, mở ra một thế giới chim hoang dã sống động. Tiếng chim non chiêm chiếp, những tổ chim ẩn mình sau tán lá, và hình ảnh chim mẹ cần mẫn ấp trứng sẽ là những khoảnh khắc xúc động và khó quên.
Mỗi năm, Khu du lịch sinh thái phá Hạc Hải Xuân Hòa chào đón hơn 100 đoàn khách đến khám phá và trải nghiệm. Theo chị Đỗ Thị Hòa, đại diện khu du lịch, Hạc Hải đặc biệt phù hợp với những du khách ưa thích phiêu lưu và tìm kiếm sự bình yên, giản dị của cuộc sống dân dã. Đến đây, du khách được tận hưởng không khí trong lành, chiêm ngưỡng vẻ đẹp sông nước thanh bình trên thuyền và đặc biệt là thưởng thức ẩm thực “mùa nào thức nấy” với nguồn sản vật tươi ngon trực tiếp từ lòng phá. Sức hút của Hạc Hải không chỉ đến từ cảnh quan thiên nhiên độc đáo mà còn là trải nghiệm ẩm thực tinh túy.
Bí thư Đảng ủy xã Lệ Ninh, ông Nguyễn Đình Hòa, khẳng định: “Nghị quyết đại hội Đảng bộ xã đã xác định rõ định hướng tập trung khai thác và phát huy tiềm năng du lịch sinh thái của phá Hạc Hải. Trong thời gian tới, địa phương sẽ chú trọng khơi thông các nguồn lực, khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế bền vững gắn liền với bảo vệ môi trường, từng bước hình thành và phát triển các điểm du lịch cộng đồng tại khu vực phá Hạc Hải.”
Chị Đặng Thị Hoa, một du khách đến từ phường Đồng Hới, bày tỏ: “Dịp lễ 30/4 vừa qua, gia đình tôi đã chọn phá Hạc Hải là điểm dừng chân lý tưởng. Cảnh quan nơi đây thực sự rất trong lành, giúp chúng tôi hoàn toàn hòa mình vào thiên nhiên. Đặc biệt, các cháu nhỏ rất thích thú khi được trải nghiệm thực tế tại vườn chim, còn cả nhà thì được thưởng thức những món ăn dân dã, chế biến từ chính những sản vật tươi ngon vừa được đánh bắt từ lòng phá Hạc Hải.”
Để hướng tới phát triển bền vững, anh Nguyễn Công Xuân đã tiên phong đầu tư xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp, kết hợp nuôi trồng thủy sản với nông nghiệp và du lịch sinh thái. Trên diện tích đầm phá Hạc Hải, anh hiện duy trì sản xuất 6ha lúa (trong đó có 3ha lúa ST25 danh tiếng), nuôi 1.000 con vịt trời và cung cấp hơn 1 tấn tôm, cá các loại để phục vụ du khách. Hệ sinh thái khép kín này không chỉ tạo nên cảnh quan độc đáo cho khách tham quan mà còn là nguồn cung cấp thực phẩm sạch, tươi ngon tại chỗ cho những trải nghiệm ẩm thực đặc sắc.
Phát triển du lịch sinh thái tại phá Hạc Hải là một hướng đi chiến lược, hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển xanh và bền vững hiện nay. Con đường này không chỉ khai thác sâu sắc tiềm năng và lợi thế độc đáo của địa phương, tạo ra vô vàn cơ hội việc làm cho lao động nông thôn, mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho cộng đồng bản địa, mà quan trọng hơn cả là góp phần tích cực vào công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc.
Lan Chi
