Quảng Trị đang tái cấu trúc du lịch thành một chiến lược dài hạn, với sức mạnh tổng hợp từ toàn bộ hệ thống chính trị, thay vì dựa vào tài nguyên sẵn có và nỗ lực đơn lẻ. Du lịch đã được xác định là một trong bốn trụ cột phát triển kinh tế chiến lược của tỉnh trong nhiệm kỳ 2025-2030, hướng tới mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn thực sự. Chiến lược này được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động rõ ràng về phát triển hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm (biển, đảo, sinh thái, văn hóa) và thu hút nhà đầu tư. Đặc biệt, nó nhấn mạnh vai trò của yếu tố con người, sự đồng thuận xã hội, gắn liền với bảo tồn giá trị di sản, liên kết vùng và tạo ra các điểm đến đặc sắc mang tầm quốc gia, khu vực.
QTO – Ngành du lịch khó lòng tạo đột phá nếu chỉ dựa vào tài nguyên sẵn có và những nỗ lực đơn lẻ từ từng ngành, từng đơn vị. Tại Quảng Trị, du lịch đã được định vị trong tổng thể các nhiệm vụ chính trị, hài hòa với định hướng phát triển chung của toàn tỉnh. Hậu sáp nhập, khi không gian phát triển được mở rộng, một yêu cầu cấp thiết mới đã được đặt ra: Tái cấu trúc du lịch thành một chiến lược dài hạn, với sức mạnh tổng hợp từ sự vào cuộc đồng bộ của toàn bộ hệ thống chính trị.
Từ Chủ trương đến Hiện thực hóa
Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, du lịch đã được xác định là một trong bốn trụ cột phát triển kinh tế chiến lược, bên cạnh năng lượng, logistics và nông nghiệp xanh. Điều này phản ánh một sự chuyển đổi tư duy phát triển then chốt: Từ chỗ coi du lịch là ngành dịch vụ phụ trợ, nay đã nâng tầm thành một trụ cột tăng trưởng chủ lực, có khả năng dẫn dắt chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác.
Không chỉ dừng lại ở việc định vị, nghị quyết còn cụ thể hóa bằng các mục tiêu và tầm nhìn dài hạn. Ngành du lịch được định hướng “phát triển thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn”, gắn liền với việc khai thác hiệu quả các giá trị di sản thiên nhiên, văn hóa và tận dụng lợi thế không gian phát triển mới, đồng thời hướng tới mục tiêu xây dựng Quảng Trị thành một điểm đến đặc sắc mang tầm quốc gia và khu vực.
Quan trọng hơn cả, nghị quyết cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của yếu tố con người và hệ thống chính trị: Thúc đẩy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, nâng cao hiệu lực quản lý và tổ chức thực hiện nghị quyết một cách đồng bộ, mang lại hiệu quả cao nhất. Chính tại điểm này, du lịch đã vượt ra khỏi phạm vi câu chuyện về tài nguyên, trở thành một bài toán về tổ chức, về phương thức vận hành của toàn bộ hệ thống.
 |
| Nghị quyết Đại hội Đảng bộ đặc khu Cồn Cỏ lần thứ I đã xác định du lịch là một định hướng phát triển kinh tế trọng tâm – Ảnh: L.T |
Ngay sau đại hội, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã kịp thời ban hành Chương trình hành động để triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, nhiệm kỳ 2025-2030, trong đó đã xác định rõ các nhiệm vụ và giải pháp, với yêu cầu thực hiện theo nguyên tắc: “rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”.
Trong lĩnh vực du lịch, chương trình hành động đã tập trung vào các nội dung cụ thể như: Phát triển hạ tầng du lịch và dịch vụ một cách đồng bộ; quy hoạch các khu, điểm du lịch trọng yếu; thu hút các nhà đầu tư chiến lược; phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch biển, đảo, sinh thái, văn hóa. Chương trình hành động cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu liên kết vùng, liên kết ngành, đặc biệt là gắn kết với Hành lang kinh tế Đông-Tây, nhằm mở rộng không gian phát triển cho ngành du lịch.
Tại nhiều địa phương giàu tiềm năng như phường Đồng Hới, xã Cửa Tùng, xã Kim Phú, đặc khu Cồn Cỏ…, du lịch đã được tích hợp vào nghị quyết đại hội đảng bộ với vai trò là một định hướng phát triển trọng tâm. Từ chủ trương đó, các địa phương đã xây dựng kế hoạch thực hiện một cách sát thực tiễn hơn: Từ việc chỉnh trang môi trường, phát triển sản phẩm, cho đến việc vận động người dân tích cực tham gia vào hoạt động du lịch. Là một địa phương sở hữu tiềm năng du lịch dồi dào với hệ thống hang Tú Làn, Rục Mòn-hồ Yên Phú…, xã Kim Phú đã ngay lập tức xác định du lịch là một hướng phát triển mới trong nghị quyết của Đảng bộ, gắn liền với việc khai thác tài nguyên hang động và cảnh quan tự nhiên độc đáo.
Tiếp nối định hướng chiến lược đó, địa phương đã ban hành chương trình hành động số 05-CTr/ĐU về “Khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh để phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với bản sắc văn hóa địa phương; đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn xã Kim Phú, nhiệm kỳ 2025-2030”. Thay vì phát triển tự phát, du lịch tại Kim Phú được định vị trong một chiến lược dài hạn, gắn liền với việc bảo tồn tài nguyên và phát huy giá trị bản sắc văn hóa. Đây cũng là nền tảng để địa phương huy động mọi nguồn lực, thu hút đầu tư từ doanh nghiệp, đồng thời từng bước kiến tạo các mô hình du lịch cộng đồng bền vững.
Sự Đồng Thuận Từ Toàn Xã Hội
Trong khi chính quyền giữ vai trò kiến tạo và định hướng, các tổ chức đoàn thể lại đóng vai trò là lực lượng “kết nối mềm”, chuyển hóa chủ trương thành hành động thực tiễn trong đời sống. Từ công tác dân vận, hỗ trợ sinh kế, cho đến các phong trào xây dựng điểm đến xanh-sạch-đẹp, tất cả đã góp phần tạo nên một sự chuyển động mạnh mẽ từ cấp cơ sở. Một điểm nhấn quan trọng trong các văn kiện của tỉnh là yêu cầu phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân, xây dựng sự đồng thuận xã hội sâu rộng trong quá trình phát triển. Tại nhiều địa phương, khi du lịch được đưa vào nghị quyết, người dân đã không còn là những người đứng ngoài cuộc mà chủ động tham gia vào chuỗi giá trị: Cung cấp dịch vụ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm, và góp phần giữ gìn cảnh quan, văn hóa địa phương.
Với diện tích hơn 230km², trong đó khoảng 65% là rừng tự nhiên, đặc khu Cồn Cỏ tự hào sở hữu một hệ sinh thái đa dạng và vẫn giữ được nhiều nét nguyên sơ hiếm có. Từ những cánh rừng nguyên sinh đến hệ sinh thái biển phong phú, cùng với các loài thủy hải sản đặc hữu…, tất cả đã tạo nên một lợi thế riêng biệt để phát triển du lịch theo định hướng sinh thái và trải nghiệm. Những năm gần đây, du lịch tại Cồn Cỏ đã bắt đầu có những chuyển động tích cực, dù vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Một số mô hình du lịch cộng đồng bước đầu đã được hình thành, cung cấp các dịch vụ như xe điện, homestay, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách.
Ông Trần Xuân Anh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND đặc khu Cồn Cỏ chia sẻ, ngay trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ đặc khu, du lịch đã được định danh là một trong những hướng phát triển trọng tâm. Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch phải gắn liền với bảo tồn và phát huy giá trị của hệ sinh thái rừng và biển; đồng thời từng bước kiến tạo các sản phẩm du lịch đặc thù, mang đậm bản sắc riêng. Trên cơ sở định hướng đó, địa phương đã và đang triển khai nhiều giải pháp cụ thể: Tổ chức các sự kiện như giải marathon gắn với khai trương mùa du lịch biển; đưa vào vận hành hệ thống bán vé tự động nhằm tối ưu hóa thời gian làm thủ tục cho du khách; và từng bước nâng cấp, sửa chữa đội tàu vận chuyển, đảm bảo an toàn tối đa và nâng cao chất lượng dịch vụ.
“Trong thời gian sắp tới, đặc khu Cồn Cỏ kiên định mục tiêu tiếp tục huy động sự tham gia của toàn bộ hệ thống chính trị, từ chính quyền, các tổ chức đoàn thể cho đến người dân, nhằm kiến tạo những sản phẩm du lịch mới mẻ, đồng thời kiên trì giữ vững nguyên tắc phát triển gắn liền với bảo tồn, để du lịch thực sự trở thành động lực phát triển bền vững của địa phương”, ông Trần Xuân Anh khẳng định.
Du lịch không thể phát triển đột phá bằng những nỗ lực đơn lẻ mà đòi hỏi sự vận hành đồng bộ của cả một hệ thống, từ cấp tỉnh đến cơ sở, từ các nghị quyết chiến lược đến hành động cụ thể trên thực tiễn. Hậu sáp nhập, Quảng Trị đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để triển khai một cách bài bản hơn, với không gian phát triển mở rộng, định hướng rõ ràng hơn và đặc biệt, một hệ thống chính trị đang được tổ chức theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực và hiệu quả.
Sau cùng, yếu tố then chốt vẫn nằm ở con người. Mỗi cấp ủy, mỗi chính quyền, mỗi cán bộ và từng người dân cần nhận thức rõ vai trò của mình trong tiến trình phát triển này. Khi du lịch được định vị đúng tầm trong nghị quyết, được cụ thể hóa bằng chương trình hành động chi tiết và được triển khai với sự đồng thuận của toàn xã hội, khi đó, du lịch mới thực sự có thể vươn lên thành ngành kinh tế mũi nhọn đúng nghĩa. Và vào thời điểm ấy, mỗi điểm đến sẽ trở thành minh chứng rõ nét nhất cho sức mạnh của một hệ thống cùng vận hành vì một mục tiêu phát triển chung.
Diệu Hương
