Ngành du lịch Quảng Trị đang phát triển mạnh mẽ nhưng đối mặt với thách thức lớn về chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là hạn chế về khả năng sử dụng ngoại ngữ. Theo số liệu, chỉ khoảng 30-35% nhân sự khối lưu trú và dịch vụ có ngoại ngữ, và phần lớn lao động chưa được đào tạo bài bản, ảnh hưởng đến tiềm năng thu hút khách quốc tế.
Để đáp ứng mục tiêu thu hút thị trường khách quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh, việc trang bị ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh, cho toàn bộ đội ngũ lao động là yêu cầu cấp thiết. Do đó, cần một chiến lược đồng bộ, dài hạn với sự phối hợp chặt chẽ từ Sở VH,TT và DL, Hiệp hội Du lịch, các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp để triển khai các chương trình tập huấn, xây dựng chính sách và huy động nguồn lực nhằm nâng cao năng lực ngoại ngữ cho nhân sự ngành.
QTO – Ngành du lịch tại địa phương đang ghi nhận những bước phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, thách thức lớn đặt ra là chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là khả năng sử dụng ngoại ngữ, vẫn còn nhiều hạn chế, phần lớn là lao động phổ thông chưa qua đào tạo bài bản. Để đáp ứng yêu cầu gia tăng về quy mô thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến, việc xây dựng một chiến lược dài hạn, đồng bộ từ nhiều phía nhằm khắc phục rào cản ngoại ngữ cho đội ngũ nhân sự du lịch là vô cùng cấp thiết.
Ngoại ngữ: Rào cản chiến lược
Theo số liệu từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT và DL), tổng số lao động trực tiếp và gián tiếp trong ngành du lịch toàn tỉnh hiện đạt trên 20.000 người. Đáng chú ý, tỷ lệ nhân sự có khả năng sử dụng ngoại ngữ còn khá khiêm tốn: chỉ khoảng 30%-35% trong khối lưu trú và dịch vụ, và khoảng 33% nhân viên lữ hành sở hữu bằng cấp, chứng chỉ ngoại ngữ chuyên môn.
Hiện tại, tỉnh có 642 hướng dẫn viên du lịch đã được cấp thẻ hoạt động, bao gồm 359 hướng dẫn viên quốc tế và 283 hướng dẫn viên nội địa. Tuy nhiên, chỉ khoảng 15% trong số này được đào tạo chuyên sâu, bài bản về chuyên ngành hướng dẫn du lịch; phần còn lại chủ yếu được bồi dưỡng qua các khóa nghiệp vụ ngắn hạn.
Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch nhận định, nguồn nhân lực phục vụ ngành du lịch tại tỉnh vẫn còn tồn tại những hạn chế đáng kể cả về số lượng và chất lượng. Tỷ lệ lao động được đào tạo đúng chuyên môn, nghiệp vụ còn thấp, đặc biệt là nhóm nhân lực gián tiếp chưa được bồi dưỡng kiến thức du lịch, chiếm tỷ lệ khá cao.
Các kỹ năng thiết yếu như giao tiếp, xử lý tình huống, chăm sóc khách hàng và đặc biệt là trình độ ngoại ngữ của đội ngũ lao động du lịch còn chưa đạt yêu cầu. Điều này rõ ràng là một trong những rào cản chính khiến tiềm năng phát triển du lịch của Quảng Trị chưa được khai thác một cách tối ưu.
 |
| Du khách quốc tế tham quan Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải. Ảnh: Visit Quang Tri |
Nhằm giải quyết thực trạng này, trong những năm gần đây, các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch đã chủ động triển khai nhiều chương trình nhằm nâng cao năng lực ngoại ngữ cho các nhóm lao động, bao gồm tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ nhân sự ngành.
Điển hình, trong năm 2025, Sở VH,TT và DL đã triển khai đào tạo và tập huấn cho 310 lao động du lịch. Trong số đó, hai lớp tập huấn nghiệp vụ du lịch đã được tổ chức cho 90 lái xe và nhân viên phục vụ trên các phương tiện vận tải khách du lịch đường bộ, dành 40% thời lượng để bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành. Đồng thời, Sở cũng đã hợp tác với Trường Trung cấp Du lịch – Công nghệ số 9 để tổ chức một khóa nâng cao kỹ năng giao tiếp tiếng Anh du lịch cho 30 học viên là thành viên cộng đồng tham gia hoạt động du lịch tại huyện Bố Trạch (cũ).
Chiến lược nâng tầm năng lực ngoại ngữ cho nguồn nhân lực du lịch
Ông Hà Minh Tuân, Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở VH,TT và DL, nhấn mạnh: Định hướng chiến lược của du lịch Quảng Trị hiện nay là ưu tiên thu hút thị trường khách quốc tế. Tỉnh đặt mục tiêu đến cuối năm 2026 sẽ đạt mức tăng trưởng 11,11% lượng khách quốc tế (tương đương khoảng 500.000 lượt); và đến năm 2030, khách quốc tế sẽ chiếm 10% tổng lượt khách đến Quảng Trị (khoảng 1,5 triệu lượt). Do đó, việc trang bị năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, trở thành yêu cầu thiết yếu đối với toàn bộ đội ngũ lao động trong ngành du lịch địa phương.
Ông Tuân cũng khẳng định, để công tác đào tạo ngoại ngữ thực sự trở thành một động lực phát triển then chốt cho du lịch Quảng Trị, cần thiết phải có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ và tinh thần trách nhiệm cao từ nhiều bên, hướng tới kiến tạo một hệ sinh thái đào tạo bền vững.
Trong giai đoạn sắp tới, Sở VH,TT và DL sẽ tiếp tục nghiên cứu, bố trí nguồn kinh phí và thiết lập quan hệ hợp tác với các cơ sở đào tạo ngoại ngữ uy tín, giàu kinh nghiệm để triển khai các khóa đào tạo, tập huấn thường niên cho đội ngũ lao động du lịch, ưu tiên các khu vực du lịch trọng điểm. Song song đó, Sở sẽ tham mưu UBND tỉnh ban hành các chính sách chiến lược về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch địa phương, đồng thời xây dựng đề án chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực ngoại ngữ cho toàn ngành.
Chủ động tìm kiếm, kết nối với các tổ chức trong và ngoài nước nhằm tận dụng nguồn kinh phí hỗ trợ cùng các chương trình đào tạo tiên tiến để mở rộng các lớp bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ chuyên môn cho lao động du lịch, đặc biệt chú trọng năng lực ngoại ngữ.
Hiệp hội Du lịch tỉnh có vai trò quan trọng trong việc tổng hợp nhu cầu đào tạo ngoại ngữ từ các doanh nghiệp du lịch thành viên. Đồng thời, cần tăng cường vai trò cầu nối giữa khối doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý nhà nước để kịp thời phản ánh và đáp ứng các yêu cầu về phát triển nguồn nhân lực. Hiệp hội cũng cần ưu tiên tổ chức các chương trình tập huấn cho những đối tượng trực tiếp phục vụ du khách như hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, nhà hàng, lái xe, tiểu thương tại các chợ truyền thống, và người dân tham gia vào các mô hình du lịch cộng đồng, trải nghiệm.
Bên cạnh đó, cần kiến tạo các diễn đàn, môi trường thuận lợi để các tổ chức và thành viên chia sẻ kinh nghiệm, tài liệu và các mô hình học ngoại ngữ hiệu quả. Các doanh nghiệp và cơ sở dịch vụ du lịch cũng cần chủ động kết hợp hai giải pháp: vừa đầu tư đào tạo nâng cao trình độ, vừa kết nối và phát huy vai trò của những cá nhân đã có nền tảng ngoại ngữ vững chắc để họ trở thành các thuyết minh viên chuyên nghiệp, góp phần quảng bá điểm đến địa phương.
Mai Lâm
