QUẢNG TRỊ – Từ một khu vực từng là điểm nóng về tai nạn giao thông, sau hơn hai thập kỷ triển khai, mô hình “Đoạn đường ông cháu cùng chăm” đã kiến tạo sự chuyển mình mạnh mẽ trong công tác đảm bảo an toàn giao thông đường sắt tại Quảng Trị. Nền tảng của thành công này chính là sự chủ động của Công ty CP Đường sắt Bình Trị Thiên, cùng với chiến lược phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và huy động sức mạnh cộng đồng để giữ gìn hành lang an toàn đường sắt.
Thực trạng và nhu cầu cấp thiết
Dù tuyến đường sắt Bắc-Nam có mối liên hệ mật thiết với cuộc sống của hàng loạt khu dân cư trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, nhưng giai đoạn trước năm 2002, đặc biệt tại phân đoạn Km619-Km621 qua khu vực TP. Đông Hà (cũ) – nay là phường Đông Hà và Nam Đông Hà, tình hình an toàn giao thông đường sắt đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Sự xuất hiện tràn lan của các lối đi tự phát cùng thói quen di chuyển tùy tiện và ý thức chấp hành pháp luật còn hạn chế của người dân đã tạo nên bức tranh phức tạp.
Thực trạng này đã dẫn đến nhiều vụ tai nạn đáng tiếc, gây ra những hệ lụy nặng nề về người và tài sản. Bên cạnh đó, các hành vi phá hoại như ném đá vào tàu, xâm phạm các công trình đường sắt cũng diễn ra thường xuyên, đe dọa trực tiếp đến an toàn vận hành của các chuyến tàu.
Trước bối cảnh cấp bách đó, một giải pháp bền vững, có khả năng huy động sự chung tay của cộng đồng trở thành ưu tiên hàng đầu. Nắm bắt được yêu cầu này, từ năm 2002, Công ty CP Đường sắt Bình Trị Thiên đã chủ động triển khai phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể để xây dựng mô hình “Đoạn đường ông cháu cùng chăm”.
 |
| Mô hình “Đoạn đường ông cháu cùng chăm” tại phường Đông Hà – Nguồn ảnh: Q.N |
Ông Lê Hồng Hải, Giám đốc Công ty CP Đường sắt Bình Trị Thiên, chia sẻ: “Với mong muốn nâng cao ý thức và trách nhiệm của cộng đồng, đặc biệt là cư dân sinh sống liền kề tuyến đường sắt, chúng tôi đã chủ động hợp tác với chính quyền địa phương và các đoàn thể để triển khai mô hình này. Xuyên suốt quá trình thực hiện, công ty luôn duy trì mối liên hệ chặt chẽ với các địa phương nhằm củng cố và phát triển mô hình, từ đó góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân, hướng tới mục tiêu cuối cùng là giảm thiểu tối đa các hành vi vi phạm an toàn giao thông đường sắt.”
Lan tỏa giá trị và hiệu quả vượt trội
Nhờ vào sự tiên phong của doanh nghiệp, mô hình đã từng bước đi vào chiều sâu và phát huy hiệu quả trong thực tiễn, kiến tạo sự liên kết bền chặt giữa các tầng lớp trong cộng đồng với sứ mệnh bảo vệ an toàn tuyến đường sắt. Kể từ khi khởi động, mô hình đã được cụ thể hóa bằng hàng loạt hoạt động thiết thực: các cựu chiến binh, đoàn viên, thanh niên, hội phụ nữ và học sinh tích cực tham gia dọn dẹp vệ sinh, thu gom rác thải, cắt tỉa cỏ dại, phát quang hành lang an toàn đường sắt, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về việc không chăn thả gia súc trong khu vực này.
Những tuyến đường từng bị bao phủ bởi cỏ dại và rác thải nay đã trở nên quang đãng, sạch đẹp; nhiều thảm hoa đa sắc rực rỡ được tô điểm dọc theo đường ray. Các lối đi tự phát không an toàn đã được vận động tháo dỡ, những điểm che khuất tầm nhìn nguy hiểm được xử lý kịp thời, góp phần đáng kể vào việc giảm thiểu rủi ro tai nạn.
Không chỉ dừng lại ở phường Nam Đông Hà và phường Đông Hà, xã Hải Lăng cũng đã tích cực ký kết và triển khai mô hình “Đoạn đường ông cháu cùng chăm”. Ông Trần Văn Phước, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Hải Lăng, nhấn mạnh: “Trước đây, khu vực này thường xuyên chứng kiến nhiều vụ tai nạn đáng tiếc, đặc biệt tại các điểm giao cắt. Từ khi áp dụng mô hình, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể để tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức. Hiện tại, Hội Cựu chiến binh xã đang đảm nhiệm quản lý và bảo vệ 9 điểm giao cắt giữa đường sắt và đường bộ trên địa bàn. Trong thời gian tới, chúng tôi cam kết tiếp tục duy trì vệ sinh môi trường, đồng thời trồng và chăm sóc cây xanh, góp phần kiến tạo cảnh quan và đảm bảo an toàn tối đa.”
Đồng thời, hoạt động trồng và chăm sóc cây xanh, hoa cảnh dọc tuyến đường sắt được duy trì đều đặn, không chỉ tô điểm cho cảnh quan mà còn cải thiện môi trường. Sự tham gia trực tiếp của các em học sinh vào những hoạt động này đã góp phần quan trọng trong việc hình thành ý thức tự giác bảo vệ tuyến đường sắt ngay từ độ tuổi nhỏ.
Em Hoàng Tuấn Khanh, học sinh Trường tiểu học và THCS Hải Lâm, bày tỏ: “Những buổi tuyên truyền đã giúp em hiểu rõ tầm quan trọng đặc biệt của tuyến đường sắt. Em cam kết sẽ chấp hành nghiêm túc mọi quy định, không đi lại hay vui chơi trên đường ray, đồng thời sẽ chủ động nhắc nhở bạn bè và người thân cùng tuân thủ để đảm bảo an toàn chung.”
Sau hơn hai thập kỷ kiên trì triển khai, mô hình đã minh chứng hiệu quả vượt trội. Tình trạng tai nạn giao thông đường sắt tại các khu vực này đã giảm thiểu đáng kể, đạt mức thấp nhất; các hành vi vi phạm như ném đá lên tàu hay xâm hại công trình đường sắt về cơ bản đã được đẩy lùi. Quan trọng hơn, ý thức cộng đồng đã được nâng cao rõ rệt, chấm dứt tình trạng xâm phạm hành lang an toàn đường sắt.
Từ chỉ một đoạn đường thí điểm ban đầu, đến năm 2025, mô hình đã được mở rộng quy mô trên hơn 7km (từ Km618-Km625), lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều khu dân cư và các trường học lân cận. Trong tương lai, Công ty CP Đường sắt Bình Trị Thiên sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với các địa phương trong tỉnh để nhân rộng mô hình, gắn liền với mục tiêu kiến tạo một môi trường sống an toàn, văn minh, qua đó góp phần duy trì sự bình yên trên mỗi chặng đường sắt.
Chính từ những hành động tưởng chừng giản dị nhưng được duy trì một cách bền bỉ đã tạo nên sự chuyển biến mang tính đột phá. Khi mỗi cá nhân ý thức được trách nhiệm giữ gìn đoạn đường trước nhà, khi mỗi em học sinh thấu hiểu và tuân thủ các quy định, thì an toàn giao thông sẽ được đảm bảo một cách vững chắc, bắt nguồn từ chính sức mạnh nội tại của cộng đồng.
Quang Ngọc
