Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án "Xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông" giai đoạn 2026-2050, nhằm thiết lập một hệ thống thông minh toàn diện. Đề án tập trung xây dựng trung tâm dữ liệu tổng thể, đồng bộ, ứng dụng sâu rộng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để chuyển đổi từ quản lý thụ động sang điều hành giao thông chủ động, hiệu quả.
Theo đó, hệ thống camera giám sát sẽ được mở rộng đáng kể trên các tuyến đường huyết mạch, đường sắt và đường thủy nội địa, cùng với nền tảng điều hành tích hợp AI hỗ trợ phát hiện vi phạm, phân tích chuyên sâu và điều phối giao thông theo thời gian thực. Trung tâm này sẽ hoạt động theo mô hình hai cấp, đảm bảo tính liên thông từ trung ương đến địa phương, đồng thời cung cấp các dịch vụ giao thông số tiện ích.
Mục tiêu cuối cùng là hoàn thiện nền quản trị giao thông quốc gia hiện đại, góp phần giảm thiểu tai nạn, ùn tắc, nâng cao mức độ an toàn, thông suốt cho hệ thống giao thông và phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Đề án tham vọng kiến tạo một hệ thống giám sát giao thông thông minh toàn diện, tích hợp sâu rộng các nền tảng ứng dụng, thiết bị và phương tiện; tiên phong ứng dụng công nghệ số, khai thác sức mạnh của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo nhằm tự động hóa quy trình quản lý và điều hành…
 |
| Mở rộng quy mô hệ thống camera giám sát, nền tảng thiết yếu để đảm bảo trật tự, an toàn giao thông. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN) |
Ngày 20/3, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định số 456/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án mang tầm chiến lược: “Xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông giai đoạn 2026-2030, với tầm nhìn định hướng đến năm 2050.”
Đề án đặt ra mục tiêu tối thượng là thiết lập một Trung tâm dữ liệu tổng thể, đồng bộ trong quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông, hoạt động thống nhất trên quy mô toàn quốc. Trung tâm này sẽ vận hành dựa trên một nền tảng dữ liệu dùng chung tiên tiến, đồng thời từng bước tích hợp trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao năng lực phân tích chuyên sâu, dự báo chính xác và hỗ trợ điều hành hiệu quả.
Chuyển đổi cốt lõi này sẽ thay đổi phương thức quản lý giao thông từ việc tập trung chủ yếu vào xử lý vi phạm sang một mô hình điều hành chủ động, được dẫn dắt bởi dữ liệu. Điều này không chỉ củng cố hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo trật tự an toàn giao thông mà còn đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Phát triển vượt bậc hệ thống camera giám sát, trụ cột bảo đảm an toàn giao thông và an ninh trật tự
Đề án đặt ra kỳ vọng đến năm 2030, hệ thống camera giám sát sẽ được mở rộng quy mô đáng kể, bao phủ các tuyến cao tốc huyết mạch, quốc lộ, đường tỉnh, đường đô thị và các điểm nút giao thông trọng yếu, nhằm củng cố trật tự, an toàn giao thông và an ninh đô thị. Đồng thời, phạm vi giám sát sẽ dần được triển khai trên các tuyến đường sắt và đường thủy nội địa.
Cùng với đó, nền tảng điều hành giao thông tích hợp dữ liệu và trí tuệ nhân tạo sẽ được hoàn thiện, hỗ trợ tối đa việc phát hiện vi phạm, phân tích chuyên sâu, dự báo tình hình và điều phối giao thông theo thời gian thực một cách linh hoạt.
 |
| Hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp tối ưu hóa khả năng phát hiện các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN) |
Đồng thời, Đề án thúc đẩy phát triển và cung cấp các dịch vụ giao thông số tiện ích, phục vụ hiệu quả người dân và doanh nghiệp thông qua thiết bị di động cùng các nền tảng số tuân thủ quy định hiện hành, qua đó nâng cao rõ rệt chất lượng dịch vụ công trong lĩnh vực giao thông vận tải.
Vươn tới nền quản trị giao thông quốc gia hiện đại và tiên tiến
Đến năm 2050, Việt Nam sẽ hoàn thiện một hệ thống quản trị giao thông số hiện đại, được kết nối liên thông trên phạm vi toàn quốc, bao phủ mọi tuyến đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa. Năng lực công nghệ của Trung tâm cấp 1 và Trung tâm cấp 2 sẽ được nâng cấp lên trình độ tiên tiến, đạt mức tự động hóa cao, đồng thời tối ưu hóa ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong điều hành giao thông.
Qua đó, kiến tạo một nền quản trị giao thông quốc gia hiện đại, chủ động, có khả năng dự báo chính xác và phòng ngừa rủi ro hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng là giảm thiểu tai nạn giao thông, hạn chế đáng kể tình trạng ùn tắc và nâng cao tối đa mức độ an toàn, thông suốt cho toàn bộ hệ thống giao thông.
Đề án này sẽ được triển khai trên quy mô toàn quốc, kéo dài từ năm 2026 đến năm 2050, được phân chia thành ba giai đoạn chiến lược: Giai đoạn 1 (2026-2028): Tập trung vào việc hình thành hệ thống cốt lõi, hoàn thiện nền tảng kỹ thuật và đưa vào vận hành đồng bộ những cấu phần ban đầu. Giai đoạn 2 (2029-2030): Mở rộng toàn diện phạm vi triển khai, đồng thời nâng cao năng lực điều hành dựa trên khai thác sâu rộng dữ liệu. Giai đoạn 3 (2031-2050): Phát triển vượt bậc, hiện đại hóa và hoàn thiện tuyệt đối hệ thống quản trị giao thông số.
Các nhiệm vụ trọng tâm của Đề án bao gồm: Hoàn thiện khung thể chế, cơ chế và chính sách; xây dựng Trung tâm dữ liệu chuyên sâu cho công tác quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông; phát triển hệ thống giám sát giao thông thông minh tiên tiến nhằm hỗ trợ quản lý, điều hành và đảm bảo trật tự, an toàn giao thông; tối ưu hóa quản lý và khai thác dữ liệu giao thông; tăng cường quản trị dữ liệu, bảo vệ quyền riêng tư và đảm bảo an ninh, an toàn thông tin tuyệt đối; kiện toàn tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ chuyên trách; đồng thời, đảm bảo tính đồng bộ và xuyên suốt trong toàn bộ quá trình triển khai Đề án.
Cấu trúc Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông theo mô hình hai cấp thống nhất
Theo định hướng của Đề án, Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông sẽ được kiến tạo như một thiết chế quản trị giao thông quốc gia, vận hành theo mô hình hai cấp thống nhất và liên thông xuyên suốt toàn quốc. Trung tâm này sẽ đóng vai trò hạt nhân trong việc chỉ huy, điều hành, giám sát, xử lý vi phạm và cung cấp các dịch vụ công về giao thông; đảm bảo quản lý tập trung nhưng vẫn linh hoạt trong điều hành theo từng địa bàn, với sự kết nối thông suốt từ trung ương đến địa phương. Đây là bước chuyển mình quan trọng từ mô hình quản lý giao thông phân tán sang quản trị tích hợp dựa trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số, đảm bảo hiệu quả chỉ huy tối ưu, kịp thời.
Trung tâm cấp 1 sẽ đảm nhiệm vai trò chiến lược trong việc điều phối, tổng hợp, phân tích sâu dữ liệu và hỗ trợ điều hành liên vùng các dữ liệu chuyên ngành về trật tự, an toàn giao thông, hoạt động trên hạ tầng độc lập. Đơn vị này chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn hệ thống thông tin theo đúng quy định pháp luật, trên cơ sở kế thừa, tích hợp và nâng cấp các hệ thống, cơ sở dữ liệu cùng nền tảng công nghệ hiện có. Đặc biệt, Trung tâm cấp 1 sẽ hình thành một nền tảng dữ liệu dùng chung, phục vụ hiệu quả toàn bộ lực lượng và kết nối đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia.
Chức năng của Trung tâm cấp 1 bao gồm việc lưu trữ, phân tích và xử lý tập trung các nguồn dữ liệu đa dạng về giám sát giao thông, xử lý vi phạm, đăng ký và quản lý phương tiện, thông tin tai nạn giao thông, dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình và các hệ thống nghiệp vụ liên quan khác. Đồng thời, Trung tâm sẽ phát triển các nền tảng, phần mềm dùng chung và hạ tầng dự phòng, đảm bảo khả năng điều hành thống nhất, ổn định và liên tục trên quy mô toàn quốc.
 |
| Trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội được ví như “đầu não” điều hành toàn bộ hệ thống gồm 1.837 camera các loại. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN) |
Trung tâm cấp 2 sẽ được đầu tư và nâng cấp tại các địa phương, trực tiếp thực hiện quản lý và tổ chức vận hành theo mô hình phân cấp, đảm bảo tính đồng bộ và kết nối liên thông thông suốt với Trung tâm cấp 1 cũng như các Trung tâm cấp 2 khác. Việc đầu tư sẽ được tổ chức theo nhóm địa phương, căn cứ vào quy mô dân số, mật độ phương tiện, mức độ phức tạp của trật tự an toàn giao thông và nhu cầu thực tiễn, nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và khả năng mở rộng trong tương lai.
Đề án kiến tạo một hệ thống giám sát giao thông thông minh, tích hợp sâu rộng các nền tảng ứng dụng, thiết bị và phương tiện hiện đại. Hệ thống này sẽ ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để tự động hóa hoàn toàn quy trình, phục vụ chỉ huy và điều hành giao thông theo thời gian thực, đồng thời hỗ trợ đắc lực công tác điều tra, xử lý tai nạn giao thông. Phạm vi giám sát sẽ từng bước được mở rộng trên các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đô thị, đường sắt, đường thủy nội địa và các khu vực trọng điểm, hướng tới mục tiêu khép kín tuyến và địa bàn theo đúng lộ trình đã đề ra.
Theo Vietnam+
